عاق پدر

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
برای جبران عاق والدین که در قید حیات نیستند،
اولا، واجباتی که از آن ها در حال حیات فوت شده ،مثل نماز و روزه و حج و بدهی های آن ها ادا گردد.
دوم: به آن چه وصیت کرده اند ،عمل شود.
سوم: آن ها را تا آخر عمر نباید فراموش کرد. باید برای شان طلب آمرزش و رحمت کرد . به نیابت از آن ها صدقه داد . اعمال مستحب به قصد و نیت آن ها به جا آورد . هدایای معنوی برای آن ها فرستاد.
حضرت باقر(ع) فرمود:
بنده ای که در حیات و زنده بودن پدر و مادرش به حال آن ها نیکوکار است. اگر پس از مرگ، آن ها را فراموش کند و حقوق و بدهی آن ها را ادا نکند و برای آن ها طلب رحمت نکند، خداوند او را عاق والدین به شمار می آورد . بنده ای که در زمان زنده بودن پدر و مادرش به آن ها نیکی و احترام و احسان نکرده، عاق والدین می باشد. اگر پس از مرگ جبران کند و قرض و بدهی آن ها را ادا کند و با دعا و طلب رحمت آن ها را یاد کند، خداوند متعال او را نیکوکار، نسبت به پدر و مادرش به شمار می آورد و ثبت می کند. (1)
روایات زیادی داریم که کسانی که از دنیا می روند، از وضع خانواده خود و اعمال خوب و بد آن ها آگاهند. از اعمال خوب آن ها خوشحال و شادان و از اعمال بد آن ها دلگیر می شوند، به ویژه در مورد والدین روایت داریم که ارتباط آن ها با اعمال فرزندان شان برقرار است . اعمال خوب و بد فرزندان باعث خوشی یا عذاب و ناراحتی آن ها در عالم برزخ می گردد. بی توجهی فرزندان و فراموش کردن پدر و مادر پس از مرگ آن ها و سهل انگاری در پرداخت حقوقی که در دنیا بر گردن آن ها بوده و عمدا یا سهوا پرداخت نکرده اند، باعث آزردگی و اذیت شدن و ناراحتی آن ها می گردد . همین به معنای عاق والدین است .برعکس جبران کوتاهی ها و بی احترامی ها و بی توجهی هایی که نسبت به پدر و مادر در زمان زنده بودن شان روا داشته شده، اما بعدا جبران شده،باعث شادی و خرسندی آن ها در عالم برزخ می گردد .موجب می شوند فرزندانی که در زمان زنده بودن شان عاق آن ها بوده اند، در اثر نیکی پس از مرگ شان، پدر و مادر از آن ها راضی شوند و مورد دعای خیر و لطف آن ها قرار بگیرند.
پی نوشت :
1. اصول کافی، ج 3، ‌ص 238،مؤسسة دار الحديث العلمية الثقافية، قم‏ 1429 ق- 1387 ش‏.