وسواس دینی

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
پیش از هر گونه پاسخ لازم می دانم که متذکر شوم برادرتان باید در وهله نخست به یک روانپزشک مراجعه نمایند. این امر هم در تشخیص و هم در درمان به برادران کمک می کند که از این وضعیت خارج گردد.
در پاسخ به سؤال شما مطالبی را در قالب نکات زیر تقدیم می داریم:
1. در ابتدا از دلسوزي و نگرانی قابل تحسين شما و دیگر اعضای خانواده تان نسبت به برادرتان بايد تشكر كرد. معلوم است كه شما به مسايل برادرتان باحسّ مسئوليت بيشتري نگاه مي كنيد و سعي داريد به نوعی مشكلات او را حل كنيد. اين نشانگر دلسوزی و بلوغ فكري شماست.
2. وسواس يكي از شايعترين اختلالات رفتاري انسان هاست كه در همه جوامع بشري به صورت آشكار و نهان وجود دارد. در حقیقت اختلال وسواس يك بيمارى عصبى و روانى است که با نام اختلال وسواس اجباری در تمام دنیا اختلالی کاملاً شناخته شده است و در ردیف اختلالات اضطرابی قرار دارد. متأسفانه برخي اصلاً توجه ندارند كه مبتلا به اختلال وسواس هستند، لذا هيچگاه در صدد اصلاح و درمان آن بر نمي آيند، ديگران هم نمي توانند كمك چنداني به آنها نمايند، اما افرادي كه باور دارند و متوجه هستند كه اين مشكل در آن ها وجود دارد و بايد درمان شود، به راحتي مي توانند از دام آن رهايي يابند.
3. در حال حاضر نوع و کیفیت برخورد شما با برادرتان پیش از هر چیز از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. چرا که هم می تواند زمینه تشدید وسواسی و پیدایش سایر اختلالات روانی برادرتان را فراهم کند و هم می تواند او را متوجه بیماری وسواس و تفکرات اشتباه خود گرداند و به سوی درمان و رفع مشکل سوق دهد، بنابراین نباید از نقش شما و دیگر اطرافیان در حل مشکل غافل گردید.
4. برای این که بتوانید او را ارشاد و هدایت کرده و بیماری وسواس و برخی اشتباهاتش را به او گوشزد کنید بایستی ارتباط عاطفی خود را با او تقویت و افزایش دهید تا شما بتوانید با زدن این پل ارتباطی به قول معروف او را به پای میز مذاکره بکشانید سپس در یک فضای آرام و با آرامش با او گفتگو کنید. برای این منظور نکات زیر را عملی سازید:
1- به هیچ وجه برادرتان را بخاطر اعمال وسواسی و برخی تفکرات غلطش سرزنش و ملامت نكنيد. در اين وضعیت بهتر است از نصيحت مستقيم دوري كنید و از درگيري با ايشان بپرهيزید كه اثر معكوس دارد و لجاجت او را بر می انگیزاند. هرگز نمى توان با خشم و خشونت و سرگوفت زدن و انتقاد کردن، جوانى را از اشتباه باز داشت. روح جوان بسيار آسيب پذير است و در برابر برخورد قهر آميز واكنش نشان مى دهد، از اين رو بايد مواظب بود تا لطمه اى به شخصيت وی وارد نشود.
2- همواره به شخصيت برادرتان احترام بگذارید و از توهين كردن به شخصيت وی، همراه با انتقاد مستقیم، مسخره کردن، تشبيهات بي مورد و توهين آميز پرهيز نمایید زيرا اين گونه اعمال باعث مي شود برادرتان با عصبانيت تمام واكنش نشان داده و در صدد دفاع از خود برآيد. در این صورت، برادرتان به نكات دلسوزانه شما هر چند هم كه منطقي و صحيح و دلسوزانه باشد هيچگونه توجهي نخواهد كرد.
3- به برادرتان بگوييد كه به او علاقه مند هستید. موفقيت او را خواهانید و در هر كاري آماده كمك به او هستید و در هر امري پشتيبان او هستید و از او حمايت می کنید. اين را در موقعيت هاي مختلف به او ياد آور شويد تا احساس كند از وي حمايت مي شود و مدافع و دلسوزان خوبي دارد.
4- هر چه بيشتر به او نيكي و احسان كنيد و از طريق زبان، دادن هديه به مناسبت هاي مختلف، اظهار محبت و كمك كردن به وي در موقعيت هاي مختلف، اعتماد او را به خود جلب كنيد. مطمئن باشيد پس از مدتي نظر و اعتماد وي به سوي شما جلب خواهد شد و به حرفتان ارزش قائل می شود و به آن اهمیت می دهد.
5- صفات مثبت او را تقويت کنید. با شيوه هاي مختلف نظير متذكر شدن آن صفات، تشويق نمودن و... سعي كنيد عزت نفس او را در اين امور بالا ببريد و در مرحله بعد با ذكر اشتباهاتش از او بخواهيد در رفع آن ها تلاش كند. به عنوان مثال برادر شما اهل عبادت بوده و به امور ديني و عبادی خود توجه ویژه ای دارد. خود اين موضوع يكي از بهترين صفات اوست كه بسياري از جوانان فاقد آن هستند.
6- بعد از جلب اعتماد و ارتباط عاطفی با برادرتان، او را متوجه بیماری وسواس و برخی تفکرات غلطش گردانید و از او بخواهید برای رفع و درمان آن به کلینیک مشاوره و روانشناسی معتبر مراجعه کند و با کمک گرفتن از مشاور و روانشناسی که در زمینه وسواس تخصص دارد، ریشه های بیماری و اختلال وسواسی خود را بشناسد و آن را درمان کند. روانشناس همچنین می تواند به برادرتان کمک کند تا با استفاده از فنون روان درمانی، دارو درمانی، تنفس عمیق و نیز آموزش تن آرمیدگی(ریلکسیشن) با دور ساختن تنش بدنی و رها شدن از انقباضات عضلانی از اضطراب و استرس فاصله بگیرد. این را بدانید در مواردی در درمان وسواس نیاز به دارو درمانی داریم چرا که در برخي مواقع وقتي غلظت سرتونين خون كم مي شود فرد دچار افکار و حالات وسواسي مي شود كه روانپزشك با تجويز دارو سطح آن را در خون افزايش مي دهد و اين باعث درمان و بهبود وسواسی می گردد.
بنا بر این خود درمانی یا برخی توصیه های درمانی کارآیی چندانی ندارد و فرد وسواس نیاز به دارو پیدا می کند. بنابراین با راهکارهایی که ارائه کردیم برادرتان را مجاب کنید که به روانشناس و روانپزشک با تجربه مراجعه کند و در صدد درمان آن بر بیاید.