نامعلوم

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
در این جا لازم می دانیم به عنوان مشاوری امین و دلسوز در پاسخ به سوال تان به دو نکته اشاره کنیم:
1. یکی از نشانه های قساوت قلب و سختی دل، نداشتن اشک است اما این گونه نیست که هر کس اشک نداشت، قساوت دل و یا سختی دل داشته باشد، بلکه دلیل دیگری نیز می تواند داشته باشد. از جمله وراثت .
انسان ها در در استعدادها, عواطف و روحیات متفاوتند . بیش تر تفاوت ها ناشی از شرایط و زمینه ها و امکانات متفاوتی است که افراد در آن پرورش یافته اند. بعضى به خاطر عامل توارث، کم تر می توانند گریه کنند. بارها دیده شده است این گونه افراد حتى در فوت عزیزان شان آن گونه که بعضى واکنش نشان مى دهند, متأثر نمى شوند. بعضی هم راحت گریه می کنند و هم راحت می خندند. بعضی نمی توانند به آسانی بخندند و به سختی گریه می کنند.
2. عبادت و راز و نیاز با خدا، همراه با لذات معنوی غیر قابل توصیف است. اما نه برای همه، بلکه برای عابدی که رابطه اش با معبود، رابطه محبّ (دوستدار) با محبوب و عاشق با معشوق باشد، تا جایی که عاشق خدا، خود محبوب و معشوق خدا شود که در آن صورت گوش و چشم و زبان و اعضا و جوارح او، جلوه و صبغه الهی پیدا می کند.بنابراین لذت معنوی عبادت را تنها کسانی درک می کنند که «حبّ»‌خداوند در نهادشان بیدار شده و بر پروردگار جهان ایمان واقعی دارند.
گناه یکی از موانع درک لذت عبادت است.
عابد تا ادب عبادت را نیاموزد و عمل نکند و در زمره عشاق معبود در نیاید، ‌اسرارآموز احکام و عبادات نخواهد گشت و لذت عبادت را نخواهد چشید. چگونه می تواند لذت عبادت را درک کند کسی که به گناه آلوده می­گردد و از آن توبه نمی کند؟! خداوند به حضرت داوود(ع) وحی کرد: «کم ترین عقوبتی که از میان هفتاد کیفر درونی نسبت به بنده ای که به علم خود عمل نمی کند، قرار داده ام، ‌این است که شیرینی ذکر خود را از دلش بر می­گیرم». (1)
فردی به امیرالمؤمنین عرض کرد: از خواندن نماز شب محرومم. حضرت فرمود: «گناهانت این توفیق را از تو گرفته و تو را گرفتار و در قید قرار داده است». (2)
برای لذت بردن از نماز و انس با آن راهکارهای زیرا را دقیق عمل کنید:
1. باور کردن اهمیت نماز:
باید یک مطالعة مستمری را درباره اهمیت نماز پیش بگیرید. کتاب‏‌های مختلفی را که در این باره نگاشته شده، پیوسته مطالعه کنید تا با تکرار این مطالعه به اهمیت نماز برسید و از اعتقاد صرف به باور و ایمان دست یابید.
2. باور کردن عذاب تارک نماز و تفکر در عاقبت انسان
وعید و عذاب‏‌های الهی درباره تارک نماز همیشه باید مدّ نظر باشد تا انسان به خود بباوراند که چنین عذاب‏‌هایی واقعاً وجود دارد. کتاب‏‌هایی مثل «گناهان کبیره» اثر شهید دستغیب در این باره مفید است.
3.گزیدن دوستانِ نماز دوست و گریز از دشمنان بی‏نماز به ظاهر دوست: اثر همنشین بر کسی پوشیده نیست.
4. پرهیز از گناه: گناه دل انسان را سیاه می‌‏کند. او را نسبت به اعمال عبادی کم رغبت و گاهی بی رغبت می‌‏کند.
5. انس با محیط‏‌های معنوی: مساجد و محافل نشاط بخش معنوی، دل را به سمت عبادت و نماز می‌‏کشاند. حتی شنیدن و دیدن دعاهایی مانند ندبه و کمیل از صدا و سیما مفید و روح‌بخش هستند.
6. استقامت و پافشاری عملی بر نماز در محیط ‏‌های ملامت‏گر نماز: نماز را به هیچ قیمتی ترک نکنید، هر چند در محیط و موقعیتی قرار گیرید که دیگران شما را سرزنش کنند.
7. پرهیز از نمازهای طولانی تحمیلی: نماز واجب را خلاصه بخوانید. فقط هر وقت قلب شما به طولانی کردن نماز اقبال و تمایل نشان داد، به همان اندازه نماز را طولانی کنید.
8. انجام مستحبات نشاط‏ آور: در بین مستحبات چه نماز، چه ذکر چه دعا آن را که بیش از همه به شما حال خوش و لذّت روحی می‌‏بخشد، انتخاب کرده و بیش تر انجام دهید.
9. دعا و توسل: رغبت به نماز را هم با دعا و توسل به ائمه معصومین(ع) از خداوند بخواهید.
10. عزم و جزم: تصمیم جدی بگیرید که هیچ گاه نماز را ترک نکنید. اگر به خاطر عذر شرعی مثل فراموشی ترک شد، حتماً قضای آن را به جا آورید.
3- گریه در نماز اگر از روی معرفت به خدا و توجه به مقام «الوهیت و ربوبیتش» باشد و بنده خود را گناهکار ببیند و از روی توبه و استغفار و ترس از عذاب باشد،‌نه تنها اشکال ندارد، بلکه از ارزشمند‌ترین عبادات است.
حضرت ابراهیم وقتی به نماز می‌ایستاد، چنان از خوف خدا گریه می‌کرد و ناله سر می‌داد که صدای ناله‌اش شنیده می‌شد. مانند جوشش دیگ، از خوف خدا فریاد می‌زد!
سعد سابری می‌گوید که به امام صادق(ع) عرض کردم: آیا شخص می‌تواند در نماز بگرید؟ فرمود: به به! چه نماز ارزشمندی! اگر شده حتی به اندازه سر مگسی اشک‌تان در نماز جاری شود، ارزشمند است.(3) بنابراین گریه در نماز به یاد قیامت و برای توبه از گناهان و... بسیار ارزشمند است، اما برای امور دنیوی ناپسنداست .
فرد دیگری از امام صادق(ع) پرسید: آیا گریه در نماز، آن را باطل می‌کند؟ فرمود: اگر به یاد بهشت یا ترس از دوزخ باشد، برترین اعمال در نماز است، ولی اگر برای مرده‌ای باشد، نمازش باطل است.(4)
4.خواهر گرامی!
همین که از کرده های قبل خود پشیمان هستی ، رکن و شرط اصلی توبه را انجام داده ای.یاس و ناامیدی از رحمت خدا را از خود دور کن که گناهش از عملی که انجام داده ای، بیش تر است. در قرآن کریم، ذات پاک پروردگار 91 بار به عنوان غفور (بسیار آمرزنده) و 5 بار به عنوان غفار (بسیار بخشنده) یاد شده است. بیش از 80 بار سخن از توبه و بازگشت به سوی خدا و قبولی توبه، سخن به میان آمده است. همة این‌ها حکایت از دامنة گسترده رحمت و مغفرت حق تعالی و قبولی توبة توبه کنندگان دارد. در آیه سورة نساء می‌فرماید: «هر کسی کار بدی انجام داده یا به خود ستم روا داشته» (اگر) از خداوند طلب آمرزش کند، خدا را آمرزنده و مهربان خواهد یافت».یأس و نا امیدی از لطف و رحمت بی پایان و بی کرانه حق تعالی چرا؟
این سخن خدا است که به پیامبرش فرمود: «ای پیامبر! از قول من به مردم بگو: ای بندگان من! ای کسانی که (با بدی‌ها و گناهان) بر خود ستم روا داشتید، از حمت خداوند نا امید نشوید (و بدانید که در صورت توبه کردن) خدا همه گناهان را می‌آمرزد، چه این که او بسیار آمرزنده و مهربان است».(5)
توبه بین خود و خدا نسبت به حق الله است اما اگرحق الناس به عهده شما باشد برای توبه از آن باید آن را ادا کرده و طلب حلالیت نمایید.بعد از این امید به استجابت دعایتان داشته باشید.

پی نوشت ها:
1. کیفر گناه، تهران ، انتشارات کتابخانه صدر ، چاپ دوم ، ص 116.
2. ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، تهران، 1365 ه.ش ، ج 3، ص 374.
3. فیض کاشانی، حقایق، ج1، ص 438.
4. شیخ طوسی، استبصار،دارالکتب الاسلامیه، تهران ، 1390 ه ق، ‌ج1، ص 407.
5. زمر(39) آیه 53 .