حق الناس

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پرداخت نفقه و مخارج پدر یا مادر، در صورتی که آن ها فقیر باشند و فرزند غنی باشد، بر فرزند واجب است.
این حکم، اختصاص به یک فرزند ندارد؛ بلکه شامل همه فرزندانی که غنی هستند، می شود؛ پسر باشند یا دختر، فرقی نمی کند.
بنابراین، اگر مادر شما غنی باشد، یعنی از نظر مالی توانایی تأمین هزینه زندگی و درمان خود را داشته باشد، باید خودش این کار را انجام بدهد؛ هر چند با فروش اموال و دارایی های غیر ضروری خود. بر فرزندان واجب نیست که هزینه او را تأمین کنند و اگر مادر هزینه زندگی و مخارج خود را نداشته باشد، بر همه فرزندان که توانایی دارند، واجب است که هزینه او را تأمین کنند و واجب نیست که شما به تنهایی عهده دار این کار باشید. بقیه فرزندان و شما باید به قدر توان تان به مادر کمک کنید. (1)
اگر یکی از فرزندان هزینه های مادر را پرداخت کند، در صورتی که قصد پرداخت مجانی را نداشته باشد، می تواند بعداً از اموال مادر، هزینه های پرداختی را طلب کند؛ اما اگر قصد مجانی داشته باشد، بعداً نمی تواند هزینه هایی را که خرج کرده است، طلب کند.
همه این احکام و مسائل، تعیین واجبات شرعی بود؛ اما خوب است که همه فرزندان به دلیل زحماتی که مادر برای آن ها کشیده است، هر کاری که از دست آن ها بر می آید، برای او انجام بدهند تا آثار و خیر و برکت آن را هم در این دنیا و هم در آخرت ببینند.

پی نوشت:
1. آیت الله فاضل، استفتائات، ج 2، س 1301 و 1302.