دعا

پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در مورد کیفیت دعا و آثار و اجابت آن چند نکته را یاد آوری می کنیم :
1- برای برآورده شدن حاجت، دعا و توسل به تنهایی کافی نیست. زیرا خداوند حکیم نظام هستی را بر پایه اسباب و مسببات قرار داده؛ یعنی برای پیدایش هر پدیده ای، علتی خاص و برای حل هر مشکلی راهکارهای ویژه ای تعیین نموده است.
از یک سو به انسان « عقل و اندیشه » عنایت کرد تا با کمک آن و مشورت با دیگران راه حل مشکلات را بیابد و افق آینده زندگی خویش را ببیند. بر آن اساس تدبیر و برنامه ریزی کند. به هدف برسد، از سویی دیگر دو گونه اسباب و علل مقرر داشته است: مادی و معنوی.
انسان باید به کمک عقل و فکر خدادادی خود و مشورت با افراد آگاه و متخصص در هر کاری اقدام نماید. همزمان از آغاز هر کار تا پایان آن با دعا و توسل به لطف و عنایت های خداوند امیدوار باشد. از او بخواهد اقداماتش را به هدف و نتیجه مطلوب برساند.
نتیجه آن که:
دعا و توسل به تنهایی راه­ حل صد در صدی برای حل مشکلات نیست. نمى‏تواند جاى کار ، تلاش ، برنامه ریزى و به کار گیری تخصص در هر کاری را بگیرد، بلکه مکمل آن مى‏تواند باشد.
بنا بر این لازم است، هم به عوامل ظاهری توجه شود و هم به عوامل معنوی.
2- اجابت دعا همیشه آن نیست که خواسته انسان به همان گونه و در همان زمانی که توقع دارد، برآورده شود . گاهی انسان ‌خواسته‌هایی دارد که برآورده شدنی نیست، یا اگر مستجاب شود، به ضرر او یا دیگران است، و او نمی‌داند، یا اجابت دعا به مقدمات و شرایطی نیاز دارد که فراهم نیست، یا زمان آن هنوز فرا نرسیده و ... .
3- خدایی که فوق العاده مهربان است و ما را خیلی بیش تر از مادر دوست دارد و ما را برای سعادت و خوش بختی آفریده، چطور ممکن است خواسته و دعای به حق بنده اش را بشنود و ببیند و در عین حال کاری نکند؟ آیا می خواهد ما را زجر بدهد؟ آیا می خواهد قدرت نمایی کند؟ آیا ما را فراموش کرده؟ آیا از اداره آفرینش خود ناتوان گشته؟ آیا .... آیا ... .
بدون شک چنین نیست. بلکه اشکال کار از ناحیه ماست. خداوند دوست دارد که ما قدرتمند و دانا و باهوش و ... باشیم. در تقدیر خود آگاهانه نقش داشته باشیم. خود و دیگران را خوش بخت کنیم.بزرگ ترین خاصیت مشکلات و بلاها ، درس آموزی به ما و ایجاد حرکت آگاهانه است. هر کس که زودتر درس خود را بگیرد و حرکت کند، زودتر از مشکلات رهایی می یابد. هر کس دیرتر بفهمد یا نفهمد، باید سر کلاس بلا بنشیند تا بالاخره آن را یاد بگیرد.
4- گاهی میزان ایمان و باور ،صداقت، «اعتماد » و «حُسن ظن» انسان به خدا از طریق تأخیر استجابت و یا عدم استجابت دعاها مورد آزمایش قرار می گیرد، یعنی تأخیر در استجابت دعا برای این هدف است که فرد«حقیقت ایمان » و جوهر وجودی خود و میزان «حُسن ظن» خود به خدا را آشکار نماید، میزان دلبستگی و علاقه و ایمانش به حقانیت خدا را نشان دهد. آیا تا آن جا با خداست و او را قبول دارد که خدا تابع او باشد و دعاها و خواسته هایش را اجابت کند یا خود را عبد و بنده تابع خدا می داند؟
چه بسا یکی از مهم ترین آزمایش های خداوند برای بندگان خوبی چون شما تاخیر در اجابت ها و سنجش میزان صبر و حسن ظن شما به خدا باشد. امام صادق (ع) می فرماید.
« اصل و اساس حُسن ظن به خدا، ریشه در «حُسن ایمان» و «سلامت دل» دارد. علامت و نشانه اش این است که هر چیزی را که می بیند (و هر راحتی و گرفتاری به او می رسد) با چشم بصیرت و پاک، و نگاهی ارزشمند به آن نگرد». (1)
5- قطعا خداوند صدای شما را شنیده اما استجابت دعا شرایطی دارد و موانعی که برای اجابت دعا باید شرایط را فراهم و موانع را برطرف نمود. از جمله مهم ترین موانع استجابت دعا، انجام گناه است. در دعای کمیل می خوانیم: " اللهم اغفر لی الذنوب التی تحبس الدعا". معلوم می شود برخی گناهانی که دعا را بازمی‏گرداند و مانع استجابت می‏شوند.
بنا بر این برای استجابت دعایتان از راه منحرف رفته باز گردید و توبه کنید ان شاءالله دعایتان به اجابت می رسد.
برادر گرامی!
در صورتی که از خواسته های خود برای ما بگویید، راهنمایی های دیگری نیز به حضور شما تقدیم خواهد شد.
موفق باشید و حاجت روا.
پی نوشت :
1. محدث النوري، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت، قم، 1408 ه.ق ، ج2، ص 110.