حل مشكل

پرسشگر گرامي، با سلام و سپاس از ارتباط­تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
راجع به گریه باید بگوییم این که بعضى به هنگام شنیدن مصیبت و ذکر عزادارى منقلب نشده و گریان نمى شوند، دلائل مختلفی دارد:
انسان از بُعد روان شناسى چون عاطفه مند است , رقیق القلب است. رقت قلب , ذاتى هر بشر است , چون اگر انسان رقیق القلب نمى بود, نمى توانست هدایت شود و چون رقت قلب دارد, از تبشیر و تنذیر(بیم و امید)درس مى گیرد. البته چون همه افراد بشر در حالات و روحیات ; مختلف و متفاوتند و هر کدام در هنگام برخورد با حوادث , تظاهر خاصى نشان مى دهند. نمى شود قاعده کلّى و معیار معیّنى براى قضاوت در دست داشت. بعضى به خاطر عامل تورث از روحیه اى قوى تر برخوردارند. هنگام برخورد با حوادث , مقاومت بیش ترى نشان مى دهند. چنین افرادى اگر درهنگام برخورد با مصیبت , خصوصاً مصیبت اهل بیت، واکنش کم ترى از خود نشان دادند, گناهى نکرده اند. ایشان ممکن است از نظر قلبى متأثر شوند. بارها دیده شده است این گونه افراد حتى در فوت عزیزان شان آن گونه که بعضى واکنش نشان مى دهند, متأثر نمى شود.
بنا بر این عدم گریه و اشک گاهی به احساسات و تجربه های شخصی مربوط می شود که فقدان آن مشکلی ندارد.
گناه یکى از عوامل مهم قساوت قلب و جمود عین (خشکى چشم ) است. انسان وقتى گناه مى کند, قلبش تیره وتار شده و دقّت و نرمى از آن خارج مى شود.قلب سخت و تیره نمى تواند در چشم اثر بگذارد و آن را گریان کند.
انسان هاى غافل نمى توانند گریه کنند, چون فکر و دل شان به دنیا مشغول مى باشد, چشمانشان مجذوب جلوه هاى دنیا و قلب شان از عاطفه خالى است. چنین چشمى نمى تواند اشک بریزد. اشک به خارج از این عالم تعلق دارد, چون از عاطفه ریشه مى گیرد و عاطفه جایگاه ملکوتى دارد. اهل بیت کسانى اند که در زندگى جز به عدالت و دیانت و تعلیم احکام دین و اصلاح جامعه , به چیز دیگرى نمى اندیشیدند . راهى که آنان رفته اند ،جاودانه نمى ماند مگر با حضور معنوى و ملکوتى شان , و مظلومیت بهترین نماد و تجلّى حضورشان در بین ما است . البته مظلومیتى که ظلم ستیز و عبرت آموز باشد و اشک پاسخ مناسبى براى درک مظلومیت آن ها است .
امیر المومنین علیه السلام فرمود : «مَا جَفَّتِ الدُّمُوعُ إِلَّا لِقَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ مَا قَسَتِ الْقُلُوبُ إِلَّا لِكَثْرَةِ الذُّنُوبِ؛ (3) اشک ها خشک نشود مگر به خاطر قساوت قلب ها و قلب ها قسی نمی شود مگر با زیادی گناهان».
البته گریه نکردن انسان بر مصایب اهل بیت (ع)، لزوماً به معنای سنگدلی یا گنهکار بودن نیست؛ بلکه گاهی جنبه خلقی برای فرد دارد و چنین فردی حتی برای مرگ نزدیکان خود هم كمتر گریه می کند. نوع نگاه فرد به مرگ و مصایب اهل بیت پیامبر (ص) نیز می تواند تأثیرگذار باشد؛ مثلاً اگر کسی مرگ را انتقال به جهانی بهتر بداند یا شهادت امامان را رسیدن آنان به محبوب خود و پایان پذیرفتن سختی هایشان که در راه خدا متحمل می شدند بداند، تأثر او کاهش می یابد. کسانی که قوه عقلی قوی ای دارند، معمولا گریه کمتری دارند؛ زیرا احساسات آن ها تحت تأثیر عقلانیت آن ها است. البته کمال در این است که در عین داشتن عقلی قوی، از احساساتی لطیف هم برخوردار باشیم.
بعضى از افراد به خاطر ضعف اعتقاد و دیرباورى در مقابل ذکر مصیبت مقاومت نشان داده، حتى از گریه دیگران متعجب مى شوند. ایشان مطالعه کافى در واقعیت ها و حوادثى را که به نوعى در وجود انسان تأثیر مستقیم یا غیر مستقیم مى گذارد، ندارند, مثلاً اگر شخص مسلمانى به مطالعات تاریخى بپردازد و بداند دین با چه سختى هایى مقابله کرد و پا برجا شد و پیامبر (ص) چه فشارهایى تحمل کرد. آیا باز بى اعتنا خواهد بود؟
بعضی از افراد در توجهات معنوی، گرایششان به وسائط فیض بیشتر است تا به خود خدا و برخی دیگر، بیشتر علاقه دارند که با خود خدا راز و نیاز کنند شاید شما از گروه دوم باشید.
توصیه می کنیم برای این که بتوانید در مجالس اهل بیت گریه داشته باشید، علاوه بر این که زیاد به این گونه مجالس می روید قبل از هر مجلسی یک توبه واقع کنید (البته توبه فقط برای بخشش گناهان نیست؛ بلکه برای رفع غبار دل نیز هست) و از خدا و اهل بیت نیز اشک و گریه را بخواهید.
نکته دیگر اینکه ،توجه داشته باشید مهم شرکت در مراسم و جلسات روضه خوانی و موعظه است که اگر با گریه هم همراه باشد بهتر و اجر بیشتری دارد؛ پس خودتان را به زحمت نیاندازید! اگر اشکتان نمی آید خود را شبیه کسانی که محزون هستند درآورید.
موفق باشید.

پی نوشت ها:
1. ثقه الاسلام كليني، كافي، الناشر: دار الكتب الاسلاميه، تهران، سال نشر/1365 ه.ش .ج 1 ، ص 371.
2. احزاب (33) آیه 4.
3. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مؤسسه آل البيت عليهم‏السلام قم، 1409 هجرى قمرى‏، ج 16 ،ص 45.