شفا

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت كه توسل به وسايل و در پي سبب رفتن با توجه به اين كه خدا است كه سبب را آفريده و خدا است كه آن راسبب قرار داده و خدا است كه از ما خواسته از وسايل و اسباب استفاده كنيم، منعي ندارد همان‌طور كه در امور ظاهري و دنيايي ما آدميان همواره از اسباب و وسايل استفاده مي‌كنيم و نتيجه مي‌گيريم، در مسايل معنوي و ديني نيز چنين است.
جاي ترديد نيست كه شفا دهنده خداوند است، ولي بايد به پزشك متخصص مراجعه كرد و دارو مصرف كرد تا شفا پيدا نمود، چون خداوند مجراي دريافت شفا را در دارو قرار داده است يا مثلاً براي رفع تشنگي بايد از آب استفاده كرد.
براي رفع مشكلات بايد از خداوند طلب كمك نمود. از خداوند خواست تا مشكلات رفع گردد، ولي از آن جا كه ائمه (ع) مظهر اسماي الهي اند، به عنوان خليفه خداوند در زمين رفع مشكلات از مردم به وسيله آن ها انجام مي‌شود. از اين رو در زيارت جامعه كبيره آمده است:
«وبكم ينفّس الهمّ و يكشف الضرّ؛(1) به وسيله شما اندوه را بيرون مي‌برد و سختي را برطرف مي‌سازد».
گفتني است توسل به اولياى الهى و حاجت خواستن از آنان، به اين معنى نيست كه آنان را مستقل در انجام امور و شئون عالم هستى مى‏دانيم، بلكه در واقع از آنان مى‏خواهيم به خاطر منزلت و قربى كه در درگاه خداوند به سبب عبوديت و بندگى خدا دارند، از او بخواهند حاجت و خواسته ما را برآورده كند؛ يعنى حاجت‏ دهنده را خداوند مى‏دانيم. براى حاجت خواستن از خدا، بندگانى را كه نزد خداوند عزيزند، واسطه قرار مى‏دهيم كه حاجت ما را از خدا بخواهند، اما اين درخواست از ايشان مانند درخواست از خود خداوندبه معناي بي توجهي به علل و اسباب مادي و عادي نيست.
با اندك دقت در اطراف خود متوجه مي شويم كه گردش امور هستي، بر اساس اسباب و وسايل است. آب و مواد غذايي از طريق ريشه، تنه و شاخه درخت، به برگ آن مي رسد. ريشه درخت از طريق برگ، نور و هوا را دريافت مي‌كند. باران كه مي‌بارد، به واسطه ابر است. ابر به وسيله گرم شدن آب دريا در اثر نور خورشيد ايجاد مي شود. در حديثي از امام صادق(ع) آمده:
«ابي الله ان يجري الاشياء الا باسبابها؛ (2)خدا ابا دارد كه كارها بدون سبب و علت و واسطه جريان پيدا كند». پس خداوند براي هر كاري واسطه قرار داده. در قرآن درباره توسل آمده: «و ابتغوا اليه الوسيله؛ (3) وسيله اي براي تقرب به خدا جست و جو نماييد». حال بايد ديد آن وسيله چيست؟
در هر كاري وسيله خاصي ممكن است موثر باشد، ولي در اموري نظير آنچه در پرسش آمده، توسل به معصومان بهترين راهكار براي دريافت فيض خداوند است. اين با توحيد هيچ گونه تعارضي ندارد و شرك آلود نيست، زيرا مومنان با توسل به اهل بيت حاجات خود را از خداوند مي خواهند. خداوند حاجت هاي آنان را برآورده كرده و مشكلات شان را برطرف مي سازد. اهل تنها واسطه و وسيله كارند. (4)
با توجه به اين برداشت از مسأله معلوم مي شود كه مراجعه همگان از جمله روحانيان به دارو وپزشك در درمان خود منافاتي با طلب فيض شفاي خداوند يا واسطه هاي او يعني ائمه(ع) ندارد و بزرگان دين هم هر دو مساله را در كنار هم داشتند.
پي‌نوشت‌ها:
1. شيخ عباس قمي، مفاتيح الجنان، نشر دفتر نشر فرهنگ اسلامي تهران، ص 423.
2. مجلسي، بحار الانوار، نشر دار الاحيا لتراث العربي، بيروت، 1403 ش، ج 2، ص 90.
3. مائده (5) آيه 35.
4. محسن قرائتي، اصول عقايد نشر دفتر فرهنگي درس هايي از قرآن، 1384 ش، ص 99 - 100.
موفق باشید.