جن

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
نشانه هايي را كه مطرح كرديد ناشي از وجود اختلال هراس خاص در شما مي باشد. هراس خاص در اصطلاح روان شناسي به معناي ترس غير موجه و افراطي از پاره اي از اشيا يا برخي از موقعيتها است كه فرد آنها را سهمناك مي پندارد و مواجهه با آنها به برانگيختن اضطراب شديد و حالت اجتناب و گريز در وي منتهي مي شود. فرد ماهيت افراطي و يا غير منطقي ترسهايش را مي پذيرد ولي نمي تواند گريزي از آن داشته باشد. به هر حال اين اختلال بر زندگي روز مره، فعاليت هاي حرفه اي يا تحصيلي و روابط اجتماعي فرد اثر مي گذارد و وي را دچار استيصال و بيچاره گي مي گرداند.
نشانه هاي روان‌شناختي: دلواپسي، تحريك‌پذيري، هراس، بي‌تابي، احساس خطر غريب الوقوع، بي‌قراري، ترس، ناتواني در حفظ آرامش، دشواري در تمركز، مشكلات خواب و فقدان لذت.
نشانه‌هاي جسماني: خشكي دهان، سرخ شدن، تهوع و استفراغ، غش و ضعف، اسهال، يبوست، سرگيجه، تنش عضلاني، تكرر ادرار، تحرك بيش از حد، مشكلات جنسي، لرزش، طپش قلب، افزايش ضربان قلب يا بي‌نظمي ضربان آن، آه كشيدن، تنفس تند و سريع، تعريق به ويژه در كف دست‌ها، تنفس هاي كوتاه، رنگ‌پريدگي و احساس خفگي.
و اما روشهاي درمان:
درمانهاي دارويي،
اگر هراس شما شديد باشد، به گونه اي كه موجب اختلال در زندگي روز مرة شما شده باشد ابتدا بايد به يك متخصص اعصاب و روان مراجعه نماييد تا وي با تجويز چند داروي ساده شما را تا حدي برخودتان مسلط نمايد زيرا بدون اين قدم اوليه نمي توانيد قدمهاي بعدي را براي درمان خويش برداريد. اگر ساكن تهران و يا شهرستانهاي تابعه ي آن مي‌باشيد مي توانيد در اين رابطه به دكتر حمديه كه از متخصصان اعصاب و روان برجسته ي كشور مي باشد مراجعه نماييد. شماره تلفن مطب ايشان 88523416 و 88885060 مي باشد.
درمان هاي غيردارويى، كه شامل تكنيكهاى متعددى مي‌باشد.
1ـ تن‌آرامى يا آرام‌سازى (Relaxation)، با توجه به اينكه هراس از اختلالات اضطرابي بشمار مي رود آموزش تنش زدايي و غلبه ي بر اضطراب مي تواند در از بين بردن ريشه اين اختلال بسيار موثر باشد. اين روش را شما مي توانيد در كتابهاي مهارت هاي زندگي بيابيد و بهتر از آن فراگيري اين روش تحت نظر يك مشاور و يا روان درمانگر با تجربه است. شما مي توانيد با ياد گرفتن و تمرين اين روش براحتي آن را در موقعيت هاي آسيب زا بكار گيريد. و براحتي بر اضطراب خود غلبه كنيد. در اين موقعيت ها با بكار گيري تكنيك ريلكسيشن به تنش زدايي بپردازيد، زيرا تنش زدايي با ترس ناسازگار است و با آمدن آن، ترس از ميان مي رود و ذهن و جسم شما ياد مي گيرد كه در موقعيتهاي اين چنيني بر خود مسلط باشد و به ترس اجازه بروز ندهد.
1- هنگامي كه احساس وحشت پيدا كرديد يك اتاق آرام پيدا كرده و روي يك مبل راحت يا رخت خواب آرام دراز بكشيد. چشمها را بسته و يك نفس خيلي عميق بكشيد، آن را 5 ثانيه نگه داشته سپس طي 10ثانيه از طريق بيني خيلي آرام آن را بيرون دهيد.اين عمل را چندبار(5تا 10 بار) انجام دهيد. چنانچه با حوصله اين كار را انجام دهيد آرامش كم كم خود را نشان مي دهد.
2- همانطور كه دراز كشيده ايد و چشمتان بسته است مشتهايتان راسفت ومحكم مشت كرده و آنها را 10ثانيه در همان حالت نگه داشته، سپس آن را آرام باز كنيد.عمل مشت كردن و بازكردن را چند بار انجام دهيد. حالا عمل سفت كردن و مشت كردن را براي ساعد و بازوهايتان انجام و چندبار تكرار كنيد. اين اعمال را براي دندانها، گردن، سينه و شكم، رانها و پاها انجام دهيد.طوري كه تمام اعضاي بدن در جريان اين شل و سفت كردن قرار بگيرد.
3- الان آرامش بيشتر در بدن شما جريان دارد. با چشمان بسته تصور كنيد كه در يك باغ قشنگ هستيد بدون كفش روي چمنهاي خيس آن آرام گام بر مي داريد. خنكي را از كف پاهايتان احساس مي كنيد.روي چمن ها دراز مي كشيد صداي پرندگان و شرشر آب رودخانه گوشتان را نوازش مي دهد. از بودن در باغ لذت مي بريد(سعي كنيد از مظاهر طبيعي كه برايتان بيشتر لذتبخش است استفاده كنيد).
4- در حالي كه احساس مي كنيد در باغ هستيد و از مزاياي آن لذت مي بريد تصور كنيد كه آن صحنه ترسناك از شماره يك عاملي را كه كمترين ناراحتي دارد در نظر آوريد. تصور كنيد به شما نزديك مي شود. خيلي دقيق به آن در ذهنتان فكر كنيد. ببينيد تا چه زماني مي توانيد آن صحنه را تصور نماييد. هنگامي كه تصور از حالت تحمل گذشت به خود بگوييد: بس كن! سپس مانند تمرين چهار عمل نفس كشيدن و بيرون دادن را انجام دهيد.آنگاه عمل شل و سفت كردن اعضا را انجام داده در پايان آرام چشم هايتان را باز كنيد.احساسات خود را يادداشت كنيد و ميزان آرامش خود را به صورت درصد بنويسيد
2ـ حساسيت‌زدايي نظامدار و يا منظم(Desensitization ). بعد از برداشتن گامهاي پيش گفته، شما بايد بياموزيد كه به تدريج هنگام مواجهه با موقعيتهايي كه موجب بروز حالت ترس در شما مي‌شود به تنش زدايي بپردازيد. اين روش در سه مرحله انجام مي شود. آموزش تنش زدايي، تعيين سلسله مراتب ترس و زوج بندي موضوعات ترسناك.
3ـ غرقه‌سازى (Flooding) و مواجه‌سازى (exposure) اين دو روش بر اين مبنا شكل گرفته است كه اگر ما با چيزهايي كه ترس ما را برمي انگيزاند بطور مكرر مواجه شويم كم كم حساسيت ما در قبال آنها از بين مي رود و مساله براي ما عادي مي شود مثلا ما از مرده مي ترسيم. اما مرده شوي هيچگاه از مرده نمي ترسد. زيرا آن قدر با جسم مرده مواجهه شده كه ترس وي ريخته است و به اين رسيده است كه هيچ فرقي بين يك سنگ و يك جسدبيجان نيست. و اين دو تكنيك، همان روشي است كه علي (ع) براي مواجهه و درمان ترس توصيه مي فرموده اند.
4ـ الگو برداري (Modeling): در اين روش شخص ديگري به عنوان الگو با موضوعها يا موقعيتهايي كه ترس شما را برمي انگيزاند مواجه مي شود تا به شما نشان دهد كه ترس‌تان بي معنا و نا متناسب است.
البته پيشنهاد كارشناسي ما به شما اينست كه براي رسيدن به نتيجه ي مطلوب حتما اين مراحل و روشها را زير نظر يك روان درمانگر و يا مشاور با تجربه پي گيري نماييد.
علاوه بر موارد فوق شما مي توانيد از راهكارهاي زير نيز براي كنترل ترس خود استفاده كنيد:
1. ياد خدا
2. روى‌آوردن به خودگويى مثبت: بعضى از افراد در خلال موقعيت‏هاى اضطراب (نظير قرار گرفتن در مكان تاريك) در حالت خودگويى منفى فرو مي‌روند و عباراتى چون «اينجا خيلي وحشت زا است، و شايد اتفاق بدي برايم بيافتدو.....» و بر زبان ميرانند. اين خودگوييها به افزايش سطح اضطراب و كاهش كارآمدى فرد ميانجامد. بنابراين، بايد به جاى خودگوييهاى منفى، به خودگوييهاى مثبت روى آورد مانند «گام به گام پيش مي‌روم»، «مي توانم بر اين موقعيت مسلط شوم زيرا چيزي براي ترس وجود ندارد».
3. فرمان به خويشتن
هنگام ترس به خود بگوييد: مثلا جن ترس ندارد و فقط يكي از مخلوقات خداست همانند ساير مخلوقات و كاري به انسانها ندارد.
4. بيان اغراق‏آميز اضطراب
اندكى قبل از قرار گرفتن در تاريكي احساس اضطراب خود را به طور اغراق‏آميز بيان كنيد مثلًا بگوييد: قلبم از شدت تپش ميخواهد بيرون بزند. گاهي اوقات اغراق در نشانه هاي اضطراب به فرو كاستن انها مي انجامد. زيرا هر چيزي اوجي دارد و بعد از آن فرود آغاز مي شود.
5- پيشگيري از اضطراب: با توجه به اينكه ترس و هراس از اختلالهاي اضطرابي بشمار مي رود و ريشه ان اضطراب است شما با پيشگيري از بروز اضطراب مي توانيد مانع ايجاد ترس شويد. اين پيشگيرى شامل:
الف- رژيم غذايى
براى آنكه از تغذيه سالم برخوردار باشيد توصيه مى شود :
1- متنوع بخوريد .
2- مصرف غذاهاى پرچرب و يا شيرين را محدود كنيد .
3- از مصرف مقادير زياد نمك و كافئين پرهيز كنيد .
4- ويـتامـينهاى A، D، E و K را بيش از مقادير مجاز مصرف نكنيد زيرا بدن اين ويتامينها را ذخيره مى كند و اگر مقادير زيادى از آنها در بافتهاى بدن تجمع يابند ممكن است اثرات سمى و تنش زا داشته باشد.
5- در روز چندين بار غلات و به اندازه كافى سيب زمينى بخوريد.
6- در مورد سبزيجات و ميوه اصل پنج بار در روز را فراموش نكنيد.
7- روزانه به اندازه كافى لبنيات و حداقل يك بار در هفته ماهى بخوريد، گوشت و تخم مرغ به اندازه مصرف كنيد.
8- به اندازه بنوشيد، مصرف آب در زندگى حياتى است و بايد روزانه ٨ ليوان (٢ ليتر) آب بنوشيد.
9 - خوشمزه و سالم بپزيد ، با آب كم ، با چربى كم و حرارت كم.
10- آهسته بخوريد و لذت ببريد.
11 - بطور مرتب خود را وزن كنيد و پر تحرك باشيد.
12- نمايه توده بدن خود را محاسبه كنيد.
13- هميشه سعى نماييد با تغذيه صحيح و فعاليت بدنى، نمايه توده بدن خود را در محدوده طبيعى نگهداريد.
6- ورزش منظم: ورزش كردن خصوصاً ورزش منظم به‌گونه‌اى تمام مراحل درمان اضطراب را تحت تأثير قرار مي‌دهد. هنگامى كه علت اضطراب مشخص شود و يك برنامه درمانى مشخص تدوين گردد، به‌راحتى درمان‌پذير بوده و سريعاً شخص به زندگى عادى بر مي‌گردد ولى در صورت فقدان علت تشخيص، احساس اضطراب در يك پريود طولانى شخص را آزار داده و از فعاليتهاى اجتماعى دور مي‌سازد. پژوهشگران دريافته‌اند كه پياده‌روى تند و سريع به مدت ٤٠ دقيقه ميزان اضطراب را به‌طور متوسط تا ١٤ درصد كاهش مي‌دهد.
7 ـ اجتماعى باشيد، هنگامى كه تحت فشار روانى هستيم غالباً به‌طور غريزى تمايل پيدا مي‌كنيم كه خود را از صحنه عمل كنار كشيده و به گوشه‌اى پناه ببريم. كارى بدتر از اين وجود ندارد؟!!! گوشه‌گيرى به تشديد استرس كمك مي‌كند. در اين زمان بايد سعى كنيم كه با دوستان خود ارتباط بيشترى داشته باشيم.
8- هيجانات سركوب شده خود را روى كاغذ بياوريد.
متخصصان معتقدند كه نوشتن ساده هيجانات بر روى كاغذ موجب تسكين روحى و روانى شخص مي‌شود. نوشتن احساساتتان در دفترچه كمك مي‌كند تا فشار روانى ناشى از رويدادهايى مثل از دست دادن شغل، رنج بردن از مشكلات زناشوئى و ... را تسكين دهد.
8 ـ بخنديد و شوخ‌طبع باشيد.
مطالعات زيادى نشان داده كه خنده مي‌تواند يكى از سالمترين پادزهرهاى فشار روانى باشد.
هنگامى كه مي‌خنديم يا حتى طبق برخى تحقيقات موقعى كه ما لبخند مي‌زنيم جريان خون به مغز افزايش مي‌يابد و موادى بنام اندروفين (هورمانهاى ضد دردى كه در شخص احساس خوش و سلامت ايجاد مي‌كند) در مغز آزاد مي‌شود و سطح هورمونهاى استرس‌زا را در خون پايين مي‌آورد.
9 ـ ذهن خود را متمركز زمان حال كنيد:اگر بتوانيد ذهن خود را چنان پرورش دهيد كه اميدها و آمال خود را به كنارى نهاده و موقع مناسب و مقتضى به سراغ تك تك آنان برويد ،به آرامش ذهنى دست خواهيد يافت. جاده‌اى كه به آرامش ذهنى منتهى مي‌گردد از راهى موسوم به توجه مي‌گذرد.اين توجه به خود در هنگام عمل كردن به كارهاى ساده نظير ظرف شستن و ... باعث مي‌شود كه به هيچ وجه بى هدف و سرگردان همچون بطرى بر امواج دريا شناور نشويم.
10 ـ گوش دادن به قرآن: برخى مطالعات اخير نشان داده است كه قرآن با صوت زيبا و موسيقى آرام باعث آهسته كردن ضربان قلب و افزايش آندروفينها و كاهش اضطراب مي‌شود
11 ـ افزايش اعتماد به نفس: با داشتن اعتماد به نفس بالا حداكثر استفاده را از تواناييهاى خود در مواجهه با استرس خواهيد برد و درنتيجه كمتر دچار مشكل مي‌شويد. اما افرادى با اعتماد به نفس پايين نه تنها از شيوه مناسبى جهت مقابله استفاده نمي‌كنند بلكه آسيب بيشترى نيز به آنان وارد مي‌شود.
12 ـ آمادگى براى موقعيتهاى تنش‌زا
بايد ياد گرفت كه در شرايط استرس‌زا فكر خود را از ترس و نگرانى دور كرد و در جهت مفيد قرار داد. مثلاً بايد به كارى كه در حال انجام است تمركز نمود و به زمينه‌هاى اضطراب‌زاي آن فكر نكرد. مثلاً بازيكنان فوتبال به جاى فكر كردن به اينكه زير نظر عده زيادى از تماشاگران هستند به فعاليت و نقش خود در هنگام بازى متمركز شوند.
13ـ كسب اطلاعات در مورد موقعيت
عدم اطلاع از موقعيت فشارآور سبب استرس و اضطراب بالاترى در افراد مي‌گردد بنابراين كسب آگاهى و اطلاعات در مورد موقعيتها و مواردى كه مواجه خواهند شد سبب مي‌شود كه از پيامد موقعيت مطلع شده و كمتر دچار نگرانى و دلواپسى شوند. مثلاً اگر بيماران قبل از عمل جراحى آگاهى يابند كه عمل چگونه انجام خواهد شد و ميزان درد پس از عمل را بدانند و سير بهبودى برايشان روشن شود، كمتر دچار اضطراب مي‌گردند. پس شما نيز با كسب اطلاعات مستند قرآني در خواهيد يافت كه جن واقعي غير از آن چيزي است كه در افواه عمومي رايج شده و طبق نظر قرآن جن همانند ساير مخلوقات خداوند مهربان است و كار به كار انسان ندارد، همانند ستاره و ماه كه از مخلوقات خداوند هستند و كاري به كار ما ندارند.
14- محافظت از افكار
تمامي افكار سبب بروز پاسخ‌هاي فيزيكي استرس مي‌شوند. يك فكر قبل از دانستن تبديل به يك فكر ديگر مي‌شود. يعني قبل از آنكه خود بدانيد به منبعي پر از استرس تبديل مي‌شويد. از اين‌رو تمركز بر افكار از افزايش استرس جلوگيري مي‌كند.
15- نفس عميق: عميق يا آهسته نفس كشيدن باعث تمدد اعصاب مي‌شود و استرس را سركوب مي‌كند. به آرامي نفس عميق بكشيد بطوري كه قسمت مياني قفسه سينه منبسط شود و براي چند ثانيه نفس خود را حبس كرده و به آرامي آن را خارج كنيد، هر چه اين كار آرام‌تر صورت گيرد بهتر است اما آنقدر آرام نفس نكشيد كه غيرطبيعي شود، اين كار را آنقدر تكرار كنيد تا به احساس آرامش دست پيدا كنيد.
توصيه هاي جانبي
1-از ديدن فيلمهاي ترسناك و مطالب خشونت اميز پرهيز نماييد.
2-حتي الامكان تنها خانه نمانيد.
3-محيط محبت آميز خانواده براي شما مفيد است.
4-نمازتان را در جاي شلوغ و كنار خانواده بخوانيد.به مرور كه احساس آرامش كرديد(انجام تمرين ها) در يك اتاق در حضور مادر نماز بخوانيد.
5- بعد از مدتي كه در انجام تمرينها مهارت پيدا كرديد. داوطلبانه و تنها به يك اتاق رفته(روز) و زمان بگيريد كه به چه ميزان مي توانيد آن فضا را تحمل نماييد. در حالي كه در اتاق هستيد با صداي بلند چند بار به خود بگوييد: "در اين اتاق كسي غير از خودم وجود ندارد و دليلي براي ترس وجود ندارد".
موفق باشید.