حکومت شیعی

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در زمان حضور امام معصوم (ع) خود امام عهده دار تشكيل حكومت الهي در صورت فراهم بودن شرايط است و لذا اينكه انتظار داشته باشيم كه امامان به اصحاب و پيروان و زيردستان خود در خصوص تشكيل حكومت توصيه داشته باشند انتظار به جايي نيست. اما سيره و سنت معصومين (عليهم السلام) سندي گويا بر لزوم تشكيل حكومت الهي در صورت فراهم بودن شرايط است. حيات و ممات اهل بيت(عليهم السلام) قيام براي برپايي حكومت عادلانه بوده و لذا مي بينيم كه امامان معصوم ما با شهادت از اين دنيا رحلت كرده اند و اينگونه نبوده كه صرفا در پستوي خانه خود به عبادت مشغول باشند و نسبت به حاكمان بي تفاوت باشند. جنگ هاي متعدد حضرت علي (ع) در راستاي برپايي و تشكيل حكومت عادلانه بود و بيعت نكردن امام حسين (ع) با يزيد بن معاويه بيانگر نامشروع بودن حكومتي است كه مورد رضايت خداوند متعال نباشد.
هر چند برخي از ائمه (عليهم السلام) در ظاهر به سبب عدم وجود شرايط لازم براي تشكيل حكومت ‏به اين امر اقدام نكردند، اما اين گونه هم نبود كه اعمال ولايت نسبت ‏به امور مسلمين نداشته باشند، چرا كه در همان حال اضطرار و مبسوط اليد نبودن نسبت‏ به تشكيل حكومت، افرادي را به عنوان نمايندگان خويش براي رتق و فتق امور مسلمين گماشته و از اين طريق ولايت‏ خود را اعمال مي ‏كردند و در مقابل حكومت هاي جور ساكت نمي‏نشستند. و اين در واقع نوعي از حكومت‏ داري آنها متناسب با شرايط و امكانات بوده است.
تشكيل حكومت اسلامي به معناي بستر سازي براي اجراي فرامين الهي و برپايي عدل در جامعه مصداق بارز امر به معروف و نهي از منكري است كه يكي از واجبات الهي است و خداوند متعال در قرآن كريم يكي از مهمترين اهداف إرسال رسل و إنزال كتب آسماني را قيام مردم به قسط و عدالت طلبي دانسته و فرموده:«لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ...» (1) «ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم، و با آنها كتاب (آسمانى) و ميزان (شناسايى حقّ از باطل و قوانين عادلانه) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند.»
از سوي ديگر خداوند متعال در آيات متعدد اين مسئله را متذكر شده كه حكومت بايد بر پايه احكام و دستورات الهي باشد و كساني كه طبق حكم الهي حكمراني نمي كنند را كافر (2) و ظالم(3) و فاسق (4) خطاب نموده و لذا لازم است هر انسان مومني وظيفه خود را در قبال زمينه سازي براي حكومت الهي انجام دهد و نسبت به حكومت و حاكمان بي تفاوت نباشد.
پي نوشت ها:
1. حديد (57) آيه 25.
2. «ً وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُون» (مائده(5) آيه 44) «و آنها كه به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نمى‏كنند، كافرند.»
3. «وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُون» (مائده(5) آيه 45) « و هر كس به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نكند، ستمگر است.»
4. «وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُون» (مائده(5) آيه 47) «و كسانى كه بر طبق آنچه خدا نازل كرده حكم نمى‏كنند، فاسقند.»
موفق باشید.