سلام خدمت مشاوران عزیز
من موقعی که احساساتی میشم چند ثانیه ای حالت بغض و تهوع خفیف بهم دست میده.مغزم پر خون میشه و تنفسم کُند. مثلاً موقعی که خبر مادر شدن کسی رو میشنوم یا موقع مسابقات المپیک وقتی میدیدم مدال آوردن. یا موقعی که توی فیلم میبینم یکی داره زجر میکشه یاعزیزی رو از دست داده.
از این حالتی که بهم دست میده خوشم نمیاد اذیتم میکنه.مخصوصاً اگه اطرافیانم متوجه این هیجانم بشن. نمیدونم چرا دیگه مثل دوران بچگیم احساساتم خالص نیستن، قاتی پاتی شدن!
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
اگرچه بسياري از هيجانات انسان پاسخي طبيعي در برابر حوادث زندگي و اتفاقات روزمره و جاري در زندگي است و براي ادامه زندگي حياتي و لازم است و بيشتر در اثر فعاليت اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك بروز و ظهور پيدا مي كنند اما، همان طور كه شما تجربه كرده ايد. اگر ابراز هيجانات از حد طبيعي خود فراتر رود و يا شديد گردد آزار دهنده خواهد بود. اين را بدانيد كه بسياري هيجانات اگرچه مي توانند در ابتدا منشأ غير ارادي داشته باشند، ولي در ادامه در حيطه اختيار و اراده آدمي قرار مي گيرند و شما با مقداري تمرين و ممارست مي توانيد آنها را به درستي مديريت كنيد و به كنترل خود در بياوريد و يا از شدت آن بكاهيد. پس نقش تمرين و ممارست را نبايد بي تأثير و يا كمرنگ دانست. بلكه بايستي با تلاش و كوشش و البته مقداري حوصله و صبر بر برخي از هيجانات افراطي خود فائق آييد و از شدت آنها بكاهيد.
براي اين منظور گاهي مي توانيد به هنگام بروز هيجانات افراطي و واكنش هاي همراه آن، با تغيير موقعيت و جابجايي مكاني، نوشيدن آب، چند قدم راه رفتن از آن فضاي رواني خارج گرديد و يا وقتي متوجه هيجانات خود گرديديد با رويگرداني و فرو بستن چشم هاي تان شروع به شمردن اعداد به صورت معكوس كنيد بر فرض مثال، مي توانيد عدد صد را انتخاب كنيد و هفت تا هفت تا از آن كم كنيد تا به صفر برسد. با اين تكنيك از آن فضاي رواني هيجاني خارج مي شويد و تا حدودي بسيار زيادي به آرامش مي رسيد. گاهي مي توانيد از تكنيك و فرمان آرامش شروع كنيد. مثلاً اگر در فضاي هيجاني قرار گرفتيد و علايم و نشانه هاي آن در حال ظهور و بروز بودند فوراً به خودتان فرمان آرامش بدهيد و چند بار كلمه «آرام، آرام، آرام» را تكرار كنيد. با اين تكنيك در آرام كردن خودتان بكوشيد و خودتان را به آرامش برسانيد. گاهي مي توانيد تكنيك هاي تن آرامي و ريلكسيشن را تحت نظر روانشناس باتجربه اي بياموزيد و در موارد مشابه استفاده كنيد و در مديريت هيجانات خود تأثير بگذاريد و نقش مثبت ايفا كنيد.
گاهي مي توانيد كش نازكي به مچ دست خود ببنديد و با شروع علايم و نشانه هاي هيجان افراطي آن كش را بكشيد به طوري كه اندك سوزشي در مچ دست تان احساس كنيد. اين تكنيك در كاهش واكنش به هيجانات افراطي شما نقش دارد.
گاهي مي توانيد با خود تشويقي و قرار دادن پاداش هايي براي خود به هنگام تعداد دفعاتي كه توانسته ايد هيجانات خود را مديريت كنيد، انگيزه خود را براي مديريت بيشتر و بهتر هيجانات خود ارتقا ببخشيد.
گاهي هم مي توانيد يكي از اطرافيان خود را به عنوان مأمور و ناظر واكنش هاي هيجاني خود قرار دهيد تا به هنگام بروز علايم و نشانه هاي هيجان افراطي به شما گوشزد كند.
گاهي مي توانيد از برخي از واكنش هاي هيجان افراطي خود فيلم برداري كنيد و به دفعات شروع به تماشاي آن نماييد تا انگيزه شما براي ترك آن بيشتر شود.
اين را هم بدانيد كه همان طور كه جسم انسان از ابتداي تولد به رشد خود ادامه مي دهد و دائماً در حال تغيير و تحول است، خصوصيات روحي و رواني انسان نيز از اين تغيير و تحوّل بي بهره نيست و در اثر گذر زمان و شرايط مختلف تغيير مي كند بنابراين، انتظار اين كه احساسات شما در همان حد كودكي و به همان شفافيت و خلوص باقي بماند و هرگز رشد و تغيير نكنند انتظار معقولي به نظر نمي رسد البته، گاهي برخي از آشفتگي هاي روحي و رواني و پيدايش برخي از مشكلات زندگي در وضعيت خُلقي انسان و كيفيت و كميت دريافت هاي احساسي و عاطفي تأثير مي گذارد و آنها را مغشوش و درهم و برهم مي كند. همچنان كه گناه و برخي از آلودگي هاي اخلاقي بر دل انسان زنگار مي نهد و آن را آلوده و تيره و تار مي كند و از ميزان لطافت و پاكي آن مي كاهد به همان گونه، آشفتگي هاي روحي و رواني نيز بر احساست و عواطف انسان تأثير مي گذارد و از خلوص آن مي كاهد.
توصيه مي شود در كنار راهكارهايي كه خدمت تان عرض كرديم به مراكز مشاوره اي و خدمات روانشناختي معتبر هم مراجعه كنيد و يك چكاب كلي از وضعيت خُلقي و روحي و رواني خود به عمل آوريد تا اگر مشكل زمينه اي داريد به موقع آن را درمان كنيد و به آرامش خود كمك كنيد.
موفق باشید.
