بسم الله الرحمن الرحيم
سلام عليكم
چرا حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم به كاروان تجاري مكه حمله كردند كه منجر به جنگ بدر شد؟ مگر آنها به قصد جنگ آمده بودند؟
متشكرم
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: مساله جنگ و جهاد با دشمنان چيزي نيست كه اختصاص به پيامبر و دين اسلام داشته باشد. اديان الهي در مسائل مهمي مانند صلح، دفاع و جنگ، تفاوت اساسي ندارند، بدين معنا كه مثلا در يك دين الهي مردم به صلح فرا خوانده شده باشند و در دين ديگر به خشونت؛ بلكه در همه اديان الهي هم جهاد و دفاع وجود دارد و هم صلح ومهرباني، از سوي ديگر اديان الهي اين اجازه را به پيروان خود داده است كه در قالب هاي مختلف -يعني با استفاده از روش و تاكتيهاي جنگي -
-از دين خدا دفاع نمايند، در جنگ بدر نيز اين دشمن بود كه زمينه هاي جنگ را فراهم كرد، يعني با مصادره اموال مسلمانان درصدد ضربه زدن به اسلام و مسلمين بود، بر اين اساس لازم بود مسلمين از اسلام دفاع و جلو دشمن را بگيرند، يكي از اين كارها جلو گيري از ضبط اموال قريش بود. به عبارت ديگر از آن جا كه ثروت مسلمانان مهاجر مقيم مدينه، از طرف قريش مصادره شده بود، با ورود كاروان به سرزمين بدر، بسيار به موقع بود كه مسلمانان كالاهاي تجاري آن ها را ضبط كنند! اگر قريش، بر عناد و لجاجت خود در مصادره اموال مسلمانان مهاجر استقامت ورزند ،مسلمانان متقابلا كالاهاي تجاري را ميان خود به عنوان غنيمت جنگ تصرف كنند. از اين رو رسول خدا رو به اصحاب خود كرد و فرمود: هان، اي مردم اين كاروان قريش است. مي توانيد براي تصرف اموال خويش از مدينه بيرون برويد. شايد گشايشي در كار شما رخ دهد. سخن پيامبر مي رساند كه رسول گرامي، به آنان نويد گشايش در زندگي داده. وسيله اين گشايش، ضبط كالاهايي بود كه قريش آن را حمل مي كرد. مجوز اين مسئله همان بود كه قريش كليه داراييهاي مهاجران را در مكه ضبط كرده و به آنان اجازه رفت و آمده به محل زندگي نمي داد. كليه اموال منقول و غير منقول آنان در مكه متروك مانده بود. پيداست كه هر انسان عاقل و خردمندي به خود اجازه ميدهد با دشمن، همان معامله را انجام دهد كه او با وي انجام داده است. علت هجوم مسلمانان به كاروان قريش همان مظلوميت و ستم كشي مسلمانان بود كه قرآن نيز متذكر آن است. به همين جهت به آنان اجازه هجوم داده و مي فرمايد:
اذن للذين يقاتلون بانهم ظلموا و ان الله علي نصرهم لقدير ؛( حج، آيه 39) به افرادي كه مورد هجوم واقع شده اند، اجازه دفاع داده شده، زيرا آنان مظلوم و ستمديده اند و خداوند به كمك زيادي آنان قادر و توانا است.(1)
پي نوشت:
1. جعفر سبحاني، فروغ ابديت، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، 1370، رك : تاريخ الإسلام، ذهبي، ج 2، ص 104، سال چاپ 1407 - 1987م، لبنان/ بيروت دار الكتاب العربي؛ السيرة الحلبية، حلبي، ج 2، ص 377، سال چاپ 1400، بيروت - دار المعرفة؛ السيرة النبوية، ابن هشام الحميري، ج 2، ص 447، سال چاپ 1383 - 1963 م.
موفق باشید.
