ورودی به سایت شما خیلی سخت است

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
با توجه به جريان وسيع جعل حديث كه از زمان حيات و حضور رسول خدا(ص) راه افتاده بود و دشمنان به طور وسيع سخن خود را در قالب احاديث جعلي به جامعه تزريق كرده و اين جريان در زمان امامان هم با پشتوانه حكومت به شدت ادامه داشت و با توجه به حصر شديد امامان و اختناق شديد حاكم به طور طبيعي هم سخنان امامان به راحتي منتشر نمي شد و به گوش مردم نمي رسيد و هم احاديث زيادي به زبان امامان جعل مي شد و منتشر مي گرديد و از اين رو در كتب حديث از همان زمان پيامبر و امامان تا به حال احاديث جعلي فراواني راه يافته است.
پيامبر و امامان براي در امان ماندن مومنان از زهر اين احاديث جعلي راه كارهايي ارائه دادند و علاوه بر بررسي سندي به بررسي محتوايي دستور دادند و مهمترين ملاك براي شناسايي احاديث جعلي را عرضه آنها بر قرآن معرفي كردند.
شناسايي راويان مورد اعتماد و معرفي آنها هم از اقداماتي بود كه براي شناسايي روايات جعلي پيش گرفته شد زيرا راويان مورد اعتماد تا به صحت روايتي يقين نداشتند، آن را نقل نمي كردند.
محدثان بزرگي مانند شيخ كليني يا شيخ طوسي در عالم شيعه و بخاري و مسلم و ... در عالم اهل سنت هم كتاب هاي روايتي خود را از جدا كردن احاديث صحيح از بين انبوه احاديث تدوين كرده اند.
طبيعي است كه اين بزرگواران هم در معرض خطا و اشتباه بوده وچه بسا حديثي را داراي حداقلي از اعتبار دانسته و در كتاب خود ثبت كرده اند. ولي بعد معلوم شده اين حديث صحيح نيست.
بنا بر اين اگر منظور آن برادر سني از ارائه اين روايات ايراد به شيعه باشد، بايد بگوييم مشابه اينها در كتاب هاي روايتي اهل سنت هم وجود دارد.
به صرف وجود چند حديث نامعتبر كه محتوايش پذيرفتني نباشد نمي توان اساس يك مذهب را متزلزل كرد يا يك كتاب ارزشمند را به دور انداخت.
اما روايات مطرح شده:
1. روايتي كه از شيخ طوسي آورده كه بني اسرائيل اگر بدنشان با بول نجس مي شد، آن را با قيچي مي بريدند،
اولا اين روايت را محدثان معتبر سني هم نقل كرده اند. سيوطي در درالمنثور اين روايت را به نقل از ابن ابي شيبه، ابوداوود، نسائي و ابن ماجه (كه همگي از نويسندگان صحاح اهل سنت هستند) آورده است. (1)
ثانيا در امت هاي گذشته بعضي احكام تنبيهي وجود داشت كه قرآن هم از آنها خبر مي دهد. مثلا بعضي حلال ها بر بني اسرائيل به جهت ستمگري هايشان حرام شد. (2) يا بعضي احكام سخت بر آنان وضع گرديد از جمله تحريم صيد ماهي در روز شنبه براي اهل شهري كه ساحل نشين و ماهيگير بودند(3) يا حكم به كشتن يكديگر براي اين كه توبه آنها از گوساله پرستي پذيرفته شود.(4)
بنا بر اين چه بسا اين حكم هم از احكام تنبيهي براي گروهي از يهود يا مربوط به مقطعي از تاريخ آنها بوده است.
3. عالمان و فقيهان اين حديث را از لحاظ سندي صحيح شمرده(5) كه بالاترين درجه اعتبار حديث بعد از متواتر است و در توجيه آن مطالبي فرموده اند از جمله:
ممكن است آنها مكلف بوده اند. اگر بولي از خارج به بدن آنها رسيد، به علت پاك كننده نبودن آب براي آنها، با كندن پوست آن نقطه، دفع نجاست كنند و خون هم در شريعت آنها نجس نبوده است.(6)
ممكن است ضمير مفرد در "قرضوها" به بول برگردد مثل تراشيدن ريش كه اين نوع ازاله نجاست رنج و درد داشته است. (7)
بعضي نيز حديث را از لحاظ معنا مخالف عقل شمرده و نپذيرفته اند.(8)
بعضي ديگر نيز حديث را تحريف شده غير عمدي و در اثر بدفهمي شمرده اند و گفته اند اصل حديث در تفسير علي بن ابراهيم اين گونه نقل شده:" ان الرجل - من بني إسرائيل - إذا أصاب شئ من بدنه البول قطعوه " و معنايش اين است كه هر گاه يكي از آنها بدنش به بول نجس مي شد، با او قطع ارتباط مي كردند و او را به معبد و مسجد و ... راه نمي دادند. بعد راويان فكر كرده اند ضمير به بول و بدن آغشته به بول بر مي گردد و آن را به "قرضوها" تبديل كرده اند.(9)
قطع ارتباط با افراد و طرد آنان در شريعت يهود سابقه داشته و حضرت سامري را از جامعه طرد كرد و قوم را به طرد او فراخواند. (10)
بنابر اين چنين حكمي بر فرض كه وجود داشته از احكام تنبيهي و از تكاليف شاقي بوده كه در قرآن "اصر" (11)نام گرفته و در امت هاي سابق بوده و چنين احكامي از امت مسلمان برداشته شده است.
2. اين كه فردي به صرف ديدن يك روايت و برداشت ظاهري تناقض آن با روايات ديگر يا با اصول عقلي و نقلي، فوري به جعلي بودن آن روايت حكم كند، از كم توجهي است. بلكه بايد به محضر عالمان حديث شناس كه هم از سندهاي روايات آگاهي دارند و هم به فهم محتواي روايات تسلط دارند مراجعه كند و معناي صحيح آن روايت را بفهمد و متوجه شود كه آن روايت با اصول عقلي و نقلي تعارضي ندارد.
روايتي كه نقل كرده و به ظاهر بر نجاست آهن دلالت دارد، به طرق مختلف و بيان هاي مختلف رسيده و عالمان در باره آن بحث كرده اند و آن را به نوعي قذارت معنوي حمل كرده اند كه بدان جهت مناسب است مكان برخورد آهن شسته شود. بد نيست بيان شيخ انصاري در اين زمينه را نقل كنيم:
سست ترين كلامي كه در باب نجاسات گفته شده، احتمال نجس بودن آهن است و از بعض متظاهرين به ورع نقل شده كه از مثلا خربزه اي كه با آهن بريده شده بود، دوري مي جسته اند.
البته هيچ اشكالي ندارد كه با توجه به روايات به استحباب شستن دستي كه آهن را لمس كرده فتوا دهيم به جهت خباثت باطني اي كه در اخبار و روايات از آن خباثت باطني با لفظ "نجاست" تعبير شده است. زيرا هم سيره قطعي دينداران و هم روايات فراوان بر طهارت و پاكي آهن دلالت دارد. (12)
يكي از شاگردان شيخ هم مي نويسد اين روايات را بايد بدين معنا بگيريم كه آهن داراي مرتبه اي از قذارت است كه نماز با آن كراهت دارد و خيس كردن جايي كه با آهن تماس داشته مستحب است و به اعتبار اين حد از قذارت، جايز است كه آن را نجس بخوانيم (البته نجاست فقهي نمي شود). (13)
3. رواياتي كه آورده كه گفتن جملاتي نماز را فاسد مي كند، ناظر به مستحبات و مكروهات نماز است. نماز عبادت است و بايد مطابق دستور به جا آورده شود و ما حق نداريم از جانب خود بر آن بيفزاييم يا از آن كم كنيم. بعض افراد در تشهد نماز بعد از شهادت به توحيد مي گفتند:"تبارك اسمك و تعالي جدك و لا اله غيرك " و در تشهد اول بعد از شهادتين و صلوات مي گفتند "السلام علينا و علي عباد الله الصالحين" و اين روايات ناظر به عمل اين افراد است كه كراهت دارد اين اذكار را در اين جا بگوييد و جنيان يا ابن مسعود كه اين كار را كرده اند، اشتباه كرده اند و عمل ناصحيحي كرده اند.
اما اين كه نوشته:
راويان نادان چنان پنداشته‌اند كه واژة «جدّ» در اين آية شريفه بمعناي «پدر بزرگ»! بكار رفته است و جنّيان از روي ناداني آن را به خداوند نسبت داده‌اند! از اين‌رو اضافه كلمة مذكور را به «ربنا» جايز ندانسته‌اند و از قول امام(ع) گفتن آن را موجب بطلان نماز شمرده‌اند!
بهتان عظيم است و هيچ فقيهي چنين مطلبي نگفته است. شيخ طوسي و شيخ حر عاملي كه اين روايات را نقل كرده اند عرب بوده اند و قرآن را حفظ بوده اند و آيه زير را در قرآن خوانده بودند: وَ أَنَّهُ تَعالى‏ جَدُّ رَبِّنا(14) و معناي آن را مي دانستند و در وسائل قبل از آوردن اين روايات اين گونه عنوان زده است:
باب كراهة قول تبارك اسمك و تعالى جدك في التشهد وعدم جواز التسليم قبل الفراغ(15)
نويسندگان مثل مطالب بالا اگر غرض را كنار بگذارند و با صبر و حوصله به منابع رجوع كنند، مرتكب چنين گناه و اتهام زدني نمي شوند و شيعه و سني را عليه هم نمي شورانند.
پي نوشت ها:
1. سيوطي، در المنثور، قم، كتابخانه آيت الله مرعشي، 1404ق، ج1، ص377؛ ابن ابي شيبه، المصنف، بيروت، دارالفكر، 1409ق، ج1، ص147؛ متقي هندي، كنزالعمال، بيروت، مؤسسه الرساله، 1409ق، ج9، ص516؛ و ...
2. نساء(4) آيه160.
3. اعراف(7) آيه 163.
4. بقره(2) آيه54.
5. علامه حلي، منتهي المطلب، مشهد، آستان قدس، 1412ق، ج1، ص 259.
6. شيخ بهايي، قم، بصيرتي، ص356؛ مكارم شيرازي، القواعد الفقهية، قم، مدرسه الامام امير المؤمنين، 1411ق،ج 1، ص174؛ علي اكبر غفاري، دراسات في علم الدراية، ترهان، جامعه الامام الصادق، 1369ش، ص249.
7. همان، پاورقى، ص 174.
8. سيد مصطفي خميني، الطهاره الكبير، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام، 1418ق، ج1، ص38.
9. صدوق، من لا يحضره الفقيه، قم، انتشارات اسلامي، ج1، ص10 پاورقي علي اكبر غفاري.
10. علي اكبر غفاري، همان.
11. بقره(2) آيه286؛ اعراف(7) آيه 175.
12. شيخ انصاري، كتاب الطهاره، مؤسسه آل البيت، ج 2، ص 368.
13. آقا رضا همداني، مصباح الفقيه، تهران، مكتبه الصدر، ج 1، ق 2، ص 574.
14. جن(72) آيه 3.
15. حرّ عاملي، وسائل الشيعة، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1403ق، ج4، ص1000.
موفق باشید.