حضرت علی (ع)

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
نامگذاري فرزندان امام علي (ع) به اسم عمر ر بطي به مسايل اخلاقي وي ندارد، زيرا نام گذاري ي ها مبتني بر سنت و شرايط زمان مي باشد. كساني كه اندك اطلاعي از تاريخ و فرهنگ اسلام و عرب دارند، به اين نكته آگاه هستند كه نام هايي از قبيل ابوبكر و عمر و عثمان مختص خليفه اول، دوم و سوم نيست، اين نام ها قبل از ظهور اسلام و پس از آن رايج و متداول بوده است، البته به مرور زمان برخي از مسايل پش آمد كه برخي از شخصيت ها مانند عمر و ابوبكر زير سوال رفتند حوادثي: مانند غصب خلافت و اهانت به فاطمه زهرا و حادثه عاشورا، كه شيعيان نسبت به خلفا و بني اميه بدبين شدند. بعد از حادثه كربلا و ستم‏هاي‏ خلفا، فاصله فرهنگي بين شيعه و سني بسيار بيشتر گرديد و رفته رفته در فرهنگ شيعه يك سري اسم‏ها رواج يافت و يك سري اسم‏ها از رونق افتاد. شيعيان از قرن دوم به بعد كوشيدند با نامگذاري فرزندان خويش به نام‏هاي پيامبر و اهل بيت و صحابه با وفايشان، به نوعي در پي زنده كردن ارزش‏ها برآيند. اين فرهنگ برگرفته از رهنمودهاي امامان‏(ع) مي‏باشد. برعكس آناني كه چهره‏هاي بارز دشمني با پيامبر و اهل بيت بودند، همانند ابوسفيان، معاويه، يزيد نام‏هايشان در اسم گذاري‏هاي شيعيان از رونق افتاد. اين سخن مربوط به قرن‏هاي بعدي است.
بنابراين اين گونه اسم گذاري‏ها برگرفته از فرهنگ اجتماعي است و در زمان امام علي(ع) اين امر؛ يعني نامگذاري به اسم عمر، عثمان و ابوكر مذموم و متروك نبود.
درباره عدم بحث از برخي فرزندان علي (ع) مي توان گفت:
1. مورّخان و سيره نگاران در تعداد فرزندان امام علي(ع) اختلاف نظر دارند. برخى فرزندان او را 26(1) و عده اي 27 و برخى 33 نفر ذكر كرده اند. (2)اختلاف نظر درباره تعداد فرزندان امام علي(ع) از يك سو و تشابه اسامى و القاب آن ها از سوى ديگر موجب شده كه برخى از فرزندان امام شهرت چندانى نداشته و از آن ها كم تر سخن به ميان آيد.
2. يكي از جهات شهرت برخي فرزندان علي (ع) آن است كه مادر آنان حضرت زهرا(س) است. مثلا امام حسن(ع) و امام حسين(ع) و حضرت زينب (س)، - علاوه بر اينكه كه پدرشان امام علي(ع) مي باشد - مادرشان فاطمة زهرا(س) مي باشد، اين يكي از امتيازات مهم محسوب و در شهرت آنان تاثير گزار است، اما برخى از فرزندان امام كه مادرشان فاطمه زهرا(س) نبودند، معروف نمى باشند، مانند عبدالله كه مادر او ليلى بنت مسعود است.
3. يكي از علل شهرت برخي فرزندان علي (ع)، ميزان تاثير گزاري آنان در جامعه مي باشد، يعني اينكه امام حسن و امام حسين (ع) - علاوه بر اينكه امام و معصوم بودند- نقش بنيادي در جامعه داشته و منشاء بركاتي بودند، چنانكه امام حسين (ع) با قيام خود بزرگترين نقش را در حفظ دين و تحولات جامعه اسلامي ايفا نمود و امام حسن (ع) با صلح و ديگر فعاليت هاي خود منشا آثار فراواني گرديد، همچنين حضرت زينب (ع) به دليل نقش آفرينى او در حماسة عاشورا شهرت او را افزايش داد، از اين رو همواره ياد و خاطرة او در تاريخ جاوادنه است؛ و اين در حالي است كه ديگر فرزندان علي (ع) چنين نقش را در جامعه نداشتند.
كوتاه سخن اين كه: آن عده از فرزندان امام علي(ع) كه اسم و كنيه آن ها دقيقاً مشخص نيست، هم چنين تعداد آن ها روشن نيست، نيز به عللي چندان نقش آفرين نبودند نبايد انتظار داشت كه آن ها نيز همانند فرزندانى باشند كه وضعيت آن ها مشخص است و در تاريخ تأثير گذار و نقش آفرين بودند، مورد توجه باشند. ناگفته نماند كه از ديگر فرزندان علي (ع) نيز سخن به ميان آمده است، مثلا در كتاب هاي متعدد، ازآنان يادشده است. كم و زياد صحبت درباره همسران حضرت علي (ع) نيز تابع همين امر مي باشد، يعني اينكه از حضرت زهرا (س) بيشتر صحبت مي شود جهتش آن است، كه وي دختر پيامبر، همسر امام و مادر امامان معصوم است، كه اين امر شهرت حضرت را چند برابر مي كند، از همه مهمتر اينكه آن بانوي گرامي داراي كمالات منحصر به فرد است كه هيچ بانوئي به مقام او نمي رسد.
پي نوشت ها:
1. ارشاد مفيد، ترجمه محلاتي، تهران، انتشارات علميه اسلاميه، ج1، ص 355.
2. محسن امين، اعيان الشيعه، بيروت دار التعارف للمطبوعات، چاپ پنجم، ج2 ص 12.

موفق باشید.