سوالات زیادن

پرسش: سوالات زيادن
با سلام و تبريك عيد سعيد غدير
1- در غديركه همه بودند ولي در بعد از رحلت پيامبر اعظم (ص) با حضرت امير (ع) مخالفت كردند و ولايتش را قبول نكردند، پس از دين خارج شده اند. چرا كه در خطابه غدير حضرت رسول اعظم به اين مورد اشاره شده است. پس آيا مي توان مردم آن زماني (غير از حاميان مولا حضرت امير) را مرتد دانست. خدا لعنت كند دشمن امير را.
پاسخ: با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت بر اساس برخي روايات چنين ارتدادي رخ داد ه است لذا بريد بن معاويه از ابن جعفر عليه السلام نقل مي كند كه فرمود: « ارْتَدَّ النَّاسُ‏ بَعْدَ النَّبِيِّ ص إِلَّا ثَلَاثَةَ نَفَرٍ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَ أَبُو ذَرٍّ الْغِفَارِيُّ وَ سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ عَرَفُوا وَ لَحِقُوا بَعْد؛ همه مردم بعد از پيامبر صلي الله عليه و آله مرتد شدند (و علي عليه السلام را رها كردند) مگر سه نفر: مقداد بن اسود، ابوذر غفاري و سلمان فارسي. سپس مردم شناخت پيدا كردند و ملحق شدند.» (1)
عمرو بن ثابت گويد: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مي فرمود: « اِنَّ النَّبِيَّ ص لَمَّا قُبِضَ ارْتَدَّ النَّاسُ‏ عَلَى‏ أَعْقَابِهِمْ‏ كُفَّاراً إِلَّا ثَلَاثاً سَلْمَانُ وَ الْمِقْدَادُ وَ أَبُو ذَرٍّ الْغِفَارِي‏ ؛ همانا وقتي كه رسول خدا صلي الله عليه و آله رحلت كردند، همه مردم به كفر گذشتگان خود برگشتند و مرتد شدند، مگر سه نفر: سلمان، مقداد و ابوذر غفاري.» سپس امام عليه السلام در مقام بيان اين ارتداد چنين فرمودند: هنگامي كه رسول خدا صلي الله عليه و آله از دنيا رفتند، چهل نفر (از اصحاب) نزد علي بن ابي طالب عليه السلام آمدند و گفتند: به خدا قسم هيچ كسي را به غير از تو طاعت نمي كنيم. حضرت پرسيد: چرا؟ گفتند: چون از رسول خدا صلي الله عليه و آله در غدير خم شنيديم (كه شما را به جانشيني خود تعيين كرد). حضرت عليه السلام به آنان فرمود: آيا چنين مي كنيد؟ گفتند: آري. فرمود: بنابراين فردا سرها را بتراشيد و نزد من آييد. امام باقر عليه السلام مي فرمايد: فردا فقط همان سه نفر سلمان، ابوذر و مقداد آمدند و باقي نيامدند. آري، عمار ياسر هم بعد از ظهر در حالي كه دستش را روي سرش مي زد نزد حضرت علي عليه السلام آمد و علي عليه السلام هم به او فرمود: «ما لك ان تستيقظ من نومه الغفله ارجعوا فلا حاجه لي فيكم انتم لم تطيعوني في حلق الراس، فكيف تطيعوني في قتال جبال الحديد، ارجعوا فلا حاجه لي فيكم؛ چه شد كه از خواب غفلت بيداري شدي، تو و ديگران برگرديد و ديگر نيازي به شما ندارم، شما در حالي كه مرا در يك سر تراشيدن اطاعت نكرديد، پس چه طور مرا در قتال و جنگ با كوه هاي آهنين اطاعت خواهيد كرد؟! برگرديد كه ديگر نيازي به شما نيست.»(2)
بنا براين ارتدادي از اين منظر بوجود آمده اما مراد از آن ارتداد از دين نيست بلكه ارتداد از ولايت و امامت است كه موجب ارتداد در مذهب مي شود كه پيامد آن ارتداد در دين و كفر فقهي نيست.

پاورقي :
1. شيخ مفيد، الإختصاص، نشر جامعه مدرسين قم ، بي تا، ص7.
2. الاختصاص، ص ۶.

پرسش:
2- كيفيت عروسي حضرت امير (ع) و حضرت صديقه طاهره (ص) را از خواستگاري تا عروسي بفرماييد. آيا در عروسي موسيقي يا رقص شمير و از اين قبيل بوده است؟
2- كيفيت عروسي حضرت امير (ع) و حضرت صديقه طاهره (ص) را از خواستگاري تا عروسي بفرماييد. آيا در عروسي موسيقي يا رقص شمير و از اين قبيل بوده است؟

پاسخ: با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
به اين دوگفتار توجه نمائيد:
1-با توجه به روايات پيامبر گرامي اسلام متولي امر ازدواج حضرت فاطمه (س) را خداوند معرفي مي نمايد.
در روايت آمده كه ابوبكر فاطمه را از پيامبر خواستگارى كرد. فرمود:« درباره ازدواج فاطمه منتظر فرمان خدايم»، ابوبكر اين موضوع را به عمر گفت و عمر به او گفت: رسول خدا تو را رد كرده است. پس از مدتى ابوبكر به عمر گفت: اينك تو فاطمه را خواستگارى كن و او چنان كرد. پيامبر به او هم همان را فرمود كه به ابوبكر گفته بود.
چون عمر پيش ابوبكر آمد و او را آگاه كرد، ابوبكر گفت: رسول خدا تو را رد كرده است.
پس از آن خويشاوندان على (ع) به او گفتند: فاطمه را از رسول خدا خواستگارى كن و او خواستگارى كرد. پيامبر (ص) فاطمه را به همسرى او در آورد، على شترى را كه داشت و برخى از ابزار زندگى خويش را فروخت كه بهاى آن چهارصد و هشتاد درهم شد.
رسول خدا (ص) على را فرمود: دو سوم اين مبلغ را به خريد عطر اختصاص بده و يك سوم ديگر را به خريد لوازم خانه. (1)
در بياناتي ديگر پيامبر گرامي اسلام به اين مطلب تصريح نموده اند.
نيز در روايت ديگري پس از آن كه رسول خدا فاطمه را به علي تزويج كرد، با اينكه گروهى از مهاجران او را از رسول خدا خواستگارى كرده بودند و پس از آن كه او را به عقد علي در آورد، صحبت ها و بگو مگوهايي در باره مهريه اندك آن بانو شد، پس رسول خدا فرمود:
ما انا زوجته و لكن الله زوجه؛ من فاطمه را به على تزويج نكردم. بلكه خدا او را تزويج كرد. (2)
پيامبر پس از مراسم خواستگاري علي (ع) از حضرت فاطمه به ايراد خطبه اي پرداخته و در بخشي از آن فرمود:
ثم ان الله تعالى امرنى ان ازوج فاطمة بنت خديجه من على بن ابى طالب (ع) فاشهدوا انى قد زوجته اياها على أربعمائة مثقال فضة؛(3)
خداي متعال مرا امر نمود كه فاطمه(س) را به كابين علي (ع) در آورم. پس (اي حاضران ) شاهد باشيد كه من او را به همسري علي با مهريه اي معادل چهارصد مثقال نقره در آوردم .
پي نوشت ها:
1.طبقات، محمد بن سعد كاتب واقدى (م 230)، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، ج‏8، ص16، تهران، انتشارات فرهنگ و انديشه، 1374ش.
2.تاريخ يعقوبى، احمد بن ابى يعقوب ابن واضح يعقوبى (م بعد 292)، ج‏1، ص401، ترجمه محمد ابراهيم آيتى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، چ ششم، 1371ش؛ وسائل الشيعة (آل البيت)، حرعاملي، ج 20، ص 92، سال چاپ 1414، ناشر مؤسسة آل البيت لإحياء التراث، قم.
3. السيرة الحلبية، حلبي، ج 2، ص 472، سال چاپ 1400، ناشر دار المعرفة.
2 -مورخان نوشته اند كه:
چون مراسم عروسي حضرت فاطمه (س) فرارسيد، پيغمبر دختران عبد المطلب و زنان مهاجر و انصار را فرمود تا همراه فاطمه به خانه على (ع) روند و در راه شادمانى نمايند.
شعرهائى كه نماينده اين شادى است، ‏بخوانند، ليكن سخنانى نباشد كه خدا را خوش نيايد. آنان فاطمه را بر استرى كه شهباء نام داشت (يا بر شترى) نشاندند.
سلمان فارسى زمام دار استر بود. حمزه و عقيل و جعفر! و ديگر بنى هاشم در پس آن مى‏رفتند. زنان پيغمبر پيشاپيش عروس بودند و چنين مى‏خواندند.
ام سلمه:
برويد اى هووهاى من بيارى خداى متعال و سپاس گوئيد خدا را در هر حال و بياد آريد كه خداى بزرگ بر ما منت نهاد و از بلاها و آفت‏ها نجات داد. كافر بوديم، راهنمائيمان نمود فرسوده بوديم، توانامان فرمود و برويد! همراه بهترين زنان كه فداى او باد همه خويشان و كسان اين دختر آن است كه خداى جهان برترى داد او را بر ديگران! به پيغمبرى و وحى از آسمان!
و عايشه مى‏گفت:
اى زنان! خود را پوشيده بداريد! و جز سخنان نيكو بر زبان مياريد! بزبان آريد نام پروردگار جهان كه به دين خود، گرامى داشت ما را و همه بندگان سپاس خداى بخشنده را پروردگار بزرگ و تواننده را ببريد اين دختر را كه خدايش كرده محبوب! به داشتن شوى پاكيزه و خوب و حفصه مى‏سرود:
تو فاطمه!اى بهترين زنان كه رخسارى دارى چون ماه تابان خدايت‏برترى داد بر جهانيان با پدرى كه مخصوص ساخت او را به آيت‏هاى قرآن، شوى تو ساخت راد مردى را جوان، على كه بهتر است از همگان.
هووهاى من! ببريد او را كه بزرگوار است و از خاندان بزرگان.
معاذة مادر سعد بن معاذ مي گفت:
سخنى جز آنكه بايد نمى‏گويم! و بجز راه نكوئى نمى‏پويم! محمد بهترين مردمان است! و از لاف و خودپسندى در امان است. آموخت ما را راه رستگارى پاداش بادش از لطف بارى. براه افتيد با دخت پيمبر! پيمبر كز شرف دارد افسر، خداوند بزرگى و جلال كه نه همتا دارد نه ...
و زنان، بيت نخستين هر رجز را تكرار مى‏كردند.
اين روايت را بدين صورت، مناقب ابن شهرآشوب نقل شده و او سند خود را كتاب مولد فاطمه و روايت ابن بابويه كه از بزرگان علماى اماميه است، معرفى مي كند. (1)
ودر عروسي موسيقي يا رقص شمير و چيز هاي حرام نبوده است.
براي اگاهي بيشتر به كتاب هاي: زندگاني فاطمه (ع)، سيد جعفر شهيدي و جلوه هاي رفتاري حضرت زهرا (س) ،عذرا انصاري، مراجعه نمائيد.
پى‏نوشت:
1. سيد جعفر شهيدي، زندگاني فاطمه (ع)، ص 62 -65 ، تهران، دفتر نشر و فرهنگ اسلامي.
پرسش: 7- چرا در حديث شريف كسا نامي از دختران حضرت زهرا (س) (حضرت زينب و ام كلثوم (س)) نيست؟

پاسخ: با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
ما در كار خدا و رسول نمي توانيم چون و چرا كنيم. خداوند آگاه مطلق است و بر همه چيز علم دارد و احكامش ناشي از علم مطلق او و بر اساس عدل و حكمت است و رسول هم تابع علم مطلق خداست.
حديث كساء در صدد تبيين آيه تطهير است. در آيه تطهير خداوند از پاكي و طهارت مطلق روحي و عملي افرادي از وابستگان پيامبر خبر مي دهد كه آنها را "اهل البيت" و بنا بر روايات "عترت" ناميده است:
إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً (1)
خداوند فقط مى‏خواهد پليدى و گناه را از شما اهل بيت دور كند و كاملًا شما را پاك سازد.
اين افراد كساني اند كه پاكي طلب بوده و از رجس و پليدي و گناه فراري اند و خداوند آنها را به واسطه اين شايستگي برگزيده و در كنف حمايت خود قرار داده و مدافع طهارت و پاكي آنان از هر پليدي شده است.
اين افراد در قرآن فقط با عنوان "اهل البيت" معرفي شده اند و "اهل البيت" هم عنواني است كه افراد مختلفي را مي تواند در بر بگيرد. از طرفي فرزند آدمي كه ظاهر ترين مصداق اهل بيت مي تواند باشد، در مورد نوح پيامبر از اهل بيت او شمرده نشده بلكه طرد شده(2) و از طرف ديگر همسر فرد كه ممكن است از او طلاق بگيرد و از خانه او برود و ديگر ارتباطي بين آنها نباشد، در مورد حضرت ابراهيم از اهل بيت او شمرده شده است.(3)
بنا بر اين آيه از لحاظ مصداق مجمل است و پيامبر به عنوان مبين و مفسر قرآن موظف است مصداق ها و افراد اين آيه را روشن كند و همه فرزندان و دختران پيامبر با وجود ايمان و تقواي بالايي كه داشتند، اما به درجه اي نرسيدند كه برگزيده شوند و مشمول عنوان "اهل البيت" شوند. همچنان كه همسران ايشان كه بعضي در درجات بالاي ايمان و تقوا بودند، مشمول اين عنوان نمي شدند و پيامبر به آنها اجازه حاضر شدن به زير عبا را نداد. (4)
پس چون پيامبر به امر خدا در صدد بيان مصداق هاي آيه تطهير بود و اين مصداق ها منحصر در اين افراد بودند، پيامبر غير آنها را نام نبرد و به زير عبا راه نداد. گرچه آنان افراد با ايمان و خوبي بوده باشند همچنان كه وقتي موظف شد براي مباهله خود با زنان و فرزندانش بيايد، فقط دخترش زهرا و فرزندانش حسن و حسين و پسرعمويش امام علي را با خود برد در حالي كه عنوان "زنان" مي توانست شامل همسرانش، ديگر دخترانش و زنان مؤمن به او باشد.
پيامبر اينجا موظف بود برگزيدگاني كه عنوان اهل بيت سزاوار آنان بود را معرفي كند و آنان همين جمع محدود بودند و غير آنان مشمول اين عنوان نمي شدند.
زينبين (س) اگرچه داراي مقام ويژه و بالايي هستند اما يقينا به جايگاه پنج تن نمي رسند.
پي نوشت ها:
1. احزاب(33) آيه33.
2. هود(11) آيه46.
3. همان، آيه73.
4. طبري، جامع البيان، بيروت، دار المعرفه، 1412ق، ج12، ص8؛ و ... .
پرسش: 1- لازم است بسم الله قبل از آيه و واعدنا در نماز دهه اول ذي الحجه گفته شود؟

1- لازم است بسم الله قبل از آيه و واعدنا در نماز دهه اول ذي الحجه گفته شود؟
2- در مورد قضاي سجده سهو (اگر يادمان رود بعد از همان نماز بجا آوريمش) آيا حتما بايد بعد يك نماز آن را بجا آوريم يا همين كه وضو داشته باشيم در جايي غير از بعد از نماز مي توانيم بجا آوريمش؟
3- يك حاج آقايي كه معمم هست در تابستان، زماني كه باران در برخي نقاط كشور مي باريد مي گفت ما دل حضرت صاحب (عج) را ناراحت كرده ايم، براي اين است كه بارانمان سه ماه جابجا شده است و الان باران مي بارد.
گناه زياد كرده ايم و نتيجه آن اين است.

يا هر حرفي كه مي زند تا چند ماه پيش مي گفت از زبان حضرت آيت الله حسن زاده شنيدم كه اينو گفت كه متاسفانه بعضا مانند مورد فوقند. الان دو سه ماهي هست كه مي گويد از زبان حضرت آيت الله جوادي شنيدم كه اينو گفت.

در مورد اون قضيه باران لطف كنيد ما را راهنمايي كنيد و ضمنا در صورت امكان به ما بگيد چگونه مي توانيم از طريق شخصي يا سايتي و يا تلفني متوجه شويم كه اين آقا واقعا وقتي به قم مي رود پيش اين حضرات مي رود و از آنها مستقيم سوال مي كند و چنين سخناني بيان مي كند.
4- اين داستان درست است كه از علامه طباطبايي بيانش مي كنند كه: در نجف مادري از دنيا رفت و دختر آنقدر گريه و بيتابي كرد كه گفتيم امشب در كنار مادرش باشد و صبح اين دحتر 18 ساله به صورت يك پيرزن بيرون آمد و به دليل اين بوده كه شب اول قبر از ولايت اميرالمومنين پرسيده شده و زنه چون سني بوده است عذابش داده اند و دختره پير شده است؟
البته اينكه از ولايت پرسيده مي شود شكي نيست و عذاب هايي كه براي مخالفان حضرت امير است نيز شكي نيست، اما سوال در مورد اتفاق افتادن اين واقع است كه آيا واقعا دختره را در كنار مادره دفن كردند و بعد فردا در آوردنش؟
ضمنا در مورد اين قضيه كه اهل نجات كدام دين و مذهب هستند توضيحي بدهيد. يعني فقط شيعه نجات مي يابد؟ كساني كه مثلا در قطب هستند و دسترسي ندارند و يا در كشورهايي هستند كه دولت ها انها را در فقيري فكري قرارداده اند، انها چه؟
يا اينكه دسترسي داشته باشد ولي مثلا امكانات نداشته باشد و توانش را نداشته باشد، به عنوان مثال كسي كه در يك روستاي دور افتاده در ايران هست و سني است ولي بي سواد است و كسي هم نيست راهنمايي اش كند.

5- در مورد سد الابواب ، اين درست است كه حضرت امير (ع) وارد مسجد مي شد در حالي كه جنب بود. يعني سيستم حمام چگونه بوده است و درب ورودي خانه ها چگونه كه بايد از مسجد عبور مي كرده اند؟
6- سن حضرت امير (ع) در هنگام ازدواج با حضرت زهرا (س) چند سال بوده است؟

8- چرا در مورد زندگاني حضرت ام كلثوم (دختر حضرت امير (ع) و حضرت فاطمه (س)) چيز زيادي در كشور گفته نمي شود؟ زندگاني ايشان چگونه بوده است؟
9- خواندن زيارت جامعه كبيره و امين الله كه گفته شده است در حرم ائمه اطهار (ع) خوانده شود، آيا مي شود در مثلا شهر خودمان در مسجد يا خانه مان بخوانيم؟ چرا كه در آن مثلا آمده است به پهلوي قبر برو و بگو: ...

خدا رو شكر بعضي از سوالاتم يادم رفته است كه اگر يادم آمد مزاحم ميشم.
خدا كمكتان كند
يا علي

پاسخ: با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

با عرض پوزش به دليل حجم انبوه سوالات پرسشگران از اين مركز، امكان پاسخگويي به سوالات متعدد يك پرسشگر وجود ندارد؛ لذا از پاسخگويي به بيش از چهار سوال معذوريم ؛ لطفا باقي سوالات را در نوبت هاي بعد با رعايت همين تعداد ارسال فرماييد.

در ضمن سوالات فقه و احكام شرعي خود را با ذكر مرجع تقليد به سامانه پيامكي مركز با شماره 30009640 و نشاني اينترنتي http://30009640.ir/sms/ بدون نياز به ثبت نام ارسال نماييد و يا با شماره تلفن 09640(بدون كد) تماس بگيريد.
اما سوالات غير شرعي در زمينه هاي مشاوره، خانواده، اخلاق، قرآن، حديث، تاريخ، اديان، اعتقادي را به همين آدرس ارسال نماييد تا پاسخگوي شما باشيم.

پرسش: 8- چرا در مورد زندگاني حضرت ام كلثوم (دختر حضرت امير (ع) و حضرت فاطمه (س) چيز زيادي در كشور گفته نمي شود؟ زندگاني ايشان چگونه بوده است؟
8- چرا در مورد زندگاني حضرت ام كلثوم (دختر حضرت امير (ع) و حضرت فاطمه (س) چيز زيادي در كشور گفته نمي شود؟ زندگاني ايشان چگونه بوده است؟
پاسخ: با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
درابتدا بايد گفت : اين گونه نيست كه درباره حضرت زهرا (س) صحبت نشود، بر عكس در جامعه ما از حضرت فاطمه زهرا (س) زيادسخن به ميان مي آيد - مخصوصا در ايام فاطميه-، درباره ابعاد زندگي حضرت زياد صحبت مي شود، افزون بر آن درباره ايشان ده ها كتاب، مقاله سامان يافته اند. درباره زندگي فاطمه زهرا(س) به منابع زير مراجعه نماييد:
احمد رحماني همداني، فاطمه زهرا شادماني دل پيامبر (ص)، ترجمه سيد حسن افتخار زاده سبزواري، جعفر شهيدي ، زندگاني حضرت فاطمه (س)
درباره ام كلثوم بيان مطالب زير بايسته است:
1.مورّخان و سيره نگاران در تعداد فرزندان امام علي(ع) اختلاف نظر دارند. برخى فرزندان او را 26(1) و بعضى 27 و برخى 33 نفر ذكر كرده اند.(2) اختلاف نظر درباره تعداد فرزندان امام علي(ع) از يك سو و تشابه اسامى و القاب آن ها از سوى ديگر موجب شده كه برخى از فرزندان امام شهرت چندانى نداشته و از آن ها كم تر سخن به ميان آيد.در همين راستا در مورد زندگي برخي از فرزندان آن حضرت از جمله ام كلثوم چندان روشن نيست و به همين جهت از آنان كمتر ياد مي شود.
2.يكي از جهات شهرت فرزندان علي (ع) به جهت آن است كه از فرزندان حضرت زهرا بودند. مثلا امام حسن(ع) و امام حسين(ع) به دليل اين كه پدرشان امام علي(ع) و مادرشان فاطمة زهرا(س) هستند و خود امام معصوم مى باشند و سخت مورد علاقة پيامبر اكرم بودند و از اصحاب كسا مى باشند، جايگاه بس بلندى دارند، ولى برخى از فرزندان امام كه مادرشان فاطمه زهرا(س) نبودند، معروف نمى باشند، مانند عبدالله كه از وى كم تر سخن گفته شده، و مادر او ليلى بنت مسعود است.
3 . مشهور آن است كه ام كلثوم دومين دختر علي(ع) است كه مادرش فاطمه زهرا(س) است. در اين كه علي(ع) از فاطمه صاحب دو دختر بود، بين مورّخان و تذكره نويسان اختلافى ديده نمى شود.(3) شايد آن ام كلثومي كه بنابر عقيده برخى مورخان با عمر ازدواج نموده بود (4) همين ام كلثوم باشد كه پس از سال هشتم متولد شد و سال هفدهم با عمر بن خطاب ازدواج كرد(5) و قبل از حادثة كربلا وفات نمود.
4- برخى از مورخان دخترى به نام ام كلثوم از امام علي(ع) ياد نموده اند كه مادر او ام سعيد يا ام سعد، دختر عروه بن مسعود است(6) كه از او به عنوان ام كلثوم صغرى ياد مى شود. به حضرت زينب(س) و ديگر دختران امام علي(ع) نيز ام كلثوم گفته مى شود. از اين رو بايد ديد كدام ام كلثوم مقصود است؛ اگر ام كلثوم حضرت زينب(س) باشد،كه او شهرت دارد و در منابع تاريخى و متون دينى از وى زياد ياد مي شود. مضافا‍ً بر اين كه حضور زينب در كربلا و نقش آفرينى او در حماسه جاودانه عاشورا بر شهرت و قهرمانى او صد چندان افزوده است و همواره ياد و خاطره او در تاريخ جاوادنه است. خطبه هاى آتشين او در كوفه موجب شهرت بيشتر او شده هر گاه ياد از قيام امام حسين(ع) شود، از قهرمانى و فداكارى او نيز ياد مى شود. شهرت حضرت زينب(س) هم به دليل حضور او در صحنه كربلا است و هم از آن رو كه مادرش فاطمه زهرا(س) است. حال اگر مقصود از ام كلثوم همان باشد كه به ازدواج عمر در آمد، او از عمر كوتاهي بر خوردار بود و در صحنه كربلا حضور نداشت، به همين جهت معروف نيست.
كوتاه سخن اين كه: آن عده از فرزندان امام علي(ع) كه اسم و كنيه آن ها دقيقاً مشخص نيست، هم چنين تعداد آن ها روشن نيست، نيز به عللي چندان نقش آفرين نبودند نبايد انتظار داشت كه آن ها نيز همانند فرزندانى باشند كه وضعيت آن ها مشخص است و در تاريخ تأثير گذار و نقش آفرين بودند.
پي نوشت ها:
1. ارشاد مفيد، ترجمه محلاتي، تهران، انتشارات علميه اسلاميه، ج1، ص 355.
2. محسن امين، اعيان الشيعه، بيروت دار التعارف للمطبوعات، چاپ پنجم، ج2، ص 12.
3. جعفر شهيدي، زندگانى حضرت فاطمه(س)، تهران، دفتر فرهنگ اسلامي، ص 263.
4. همان.
5. همان.
6. اعيان الشيعه،‌ ج 2، ص 12.

موفق باشید.