ازدواج آسان

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
برادر گرامي! غالباً كارشناساني كه بحث «ازدواج آسان و شاد» را مطرح مي كنند، ملاك و خصوصياتي هم براي آن مطرح مي كنند. ولي متأسفانه در حدّ يك بحث باقي مي ماند و عرف پذيراي آن نيست، براي همين احساس مي شود كه كار خاصي در اين زمينه رخ نداده است!
- به عنوان مقدمه خدمتتان عرض مي كنيم:
ارزشمندترين بنياد اجتماعي نزد خداوند خانواده است. زمينه‌هاي پيوند پاك و مقدس‌ ازدواج را مي‌توان در آيين اسلام و سنت نبوي و سيره ائمه هدي(ع) به ‌خوبي مشاهده كرد. خداوند در آيات متعدد قرآن كريم زن و مرد را در كنار هم قرار داده است. قرار گرفتن زن و مرد در كنار هم بدان معني است كه تعالي و رشد شخصيتي آنها در گرو زندگي با يكديگر است. برآورده شدن نيازهاي طبيعي، رسيدن به آرامش و تكامل از سه هدف اصلي ازدواج است. ازدواج حضرت علي(ع) و حضرت فاطمه(س) يك الگوي تمام نماي بشريت است. شيوه ازدواج اين دو گوهر گرانبها نه تنها براي مسلمانان، بلكه براي تمامي بشريت الگو و نمونه‌اي كامل است كه زمينه‌‌هاي رشد اخلاقي و معنوي را نزج داده و زندگي را به عرش مي‌‌رساند. در روزگاري كه ما با رواج الگوهاي غلط ازدواج مواجه هستيم، بازگشت به الگوي ازدواج اين دو زوج آسماني و بهره گيري از تعاليم اسلام در خصوص امر ازدواج مي تواند بار بسياري از مشكلات و معضلات اجتماعي را از دوش جامعه بكاهد. يكي از اين معضلات افزايش سن ازدواج در ميان برخي از جوانان جامعه است كه بايد علت يابي و ريشه يابي گردد.
- نگاهي به ملاك هاي ازدواج آسان در اسلام:
1- يكي از راهكار ها ترويج فرهنگ ازدواج آسان در جامعه است. چرا كه يكي از عوامل افزايش سن ازدواج رواج برخي رسوم غلط همراه با هزينه هاي مالي سنگين است كه از عهده هر خانواده اي بر نمي آيد.
بايد براي ازدواج آسان، به موقع و موفق جوانان در جامعه فرهنگ‌سازي شود. خانواده‌ها و مسئولان بايد شرايط را به گونه‌اي در جامعه مهيا كنند كه جوانان به آساني تن به ازدواج مناسب داده و از اين امر مقدس بيشتر استقبال كنند. سعادت و خوشبختي خانواده در گروي وجود رهايي از تعلقات دنيايي و تكيه بر ارزش‌هاي الهام بخش اسلام و قرآن است و اين امر در رشد و توسعه بخش‌هاي مختلف اقتصادي، فرهنگي و سياسي جامعه نيز تأثيرگذار است.
2- ازدواج بايد در سطح توانايي منطقي مرد و زن باشد. مراسم ازدواج بايد به گونه‌اي باشد كه جوان و اطرافيانشان در تكلف نيفتند و براي مخارج ازدواج بدهكار نشوند. اگر هم زوجي از نظر مالي مشكلي ندارند بهتر است مراسم را پرتجمل برگزار نكنند تا مراعات جامعه شده و تفاخري صورت نگيرد. ازدواج نبايد دردسر بسياري داشته باشد و كار و زمان زيادي ببرد چون اولويت‌هاي زندگي چيزهاي ديگري هستند. خانواده‌ها نيز نبايد تحميل تكلف به فرزندانشان داشته باشند و به سوي تجمل گرايي بروند، همسر يا دوستي را انتخاب كنيد كه شما را به تكلف نيندازد. خانواده‌ها بايد فضاي زندگي را دانش‌مدار كرده و از تصميم‌هاي غيرعلمي پرهيز كنند. ازدواج مهمترين حادثه زندگي است و نبايد غيرعلمي اتفاق بيفتد. زندگي بايد استاندارد و با منطق علمي سازگار باشد؛ نه افراط و تفريط. زندگي غيراستاندارد و غيرعلمي زندگي ديني نيست. در روايات داريم كه بهترين ازدواج ساده‌ترين آنهاست در واقع ازدواج آسان، برداشت علمي از زندگي است.
3- خانواده ها بايد در امر مهمي چون ازدواج بيشتر به سيره عملي ائمه اطهار(ع) و بزرگان ديني توجه كنند. نحوه زندگي امامان معصوم(ع) و بسياري از شخصيت هاي بزرگ ديني مي تواند بهترين الگو براي نسل جوان ما باشد. متأسفانه امروزه برخي از خانواده ها دچار بيماري تجمل گرايي شده اند. نبايد در يك جامعه ديني شاهد رشد روز افزون فرهنگ غربي و شرقي باشيم. بلكه بايد نسل جوان را با فرهنگ اصيل ديني كه بر پايه تقوا و دين باوري است آشنا كنيم.
4- تحكيم اعتقادات و ايدئولوژي موجب ترويج ازدواج آسان در جامعه مي شود. حركت در مسير تجمل گرايي ترويج فرهنگ غلط ازدواج در جامعه اسلامي ايران است. اگر مردم بدانند كه در برابر خداوند تبارك و تعالي قرار دارند كه بايد قوانين وضع شده از سوي خداوند را رعايت كنند به طور يقين سعي مي كنند تا رضايت حضرت حق را به دست آورند. اگر به اين امر مهم و ضروري توجه نشود زمينه ساز ترويج مفاسد در جامعه خواهد بود كه در اين راستا اعتقاد به خدا و حكيمانه بودن دستورات الهي مي تواند راهگشاي زندگي انسان باشد. همگان بايد براساس عقلانيت بشري به اين مسائل توجه كنند كه اگر انسان دستورات الهي را در زندگي خود اجرا نكند در سراي آخرت با مشكل مواجه خواهد شد.
5- دلايل مختلف اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، اخلاقي و سياسي در بالا رفتن سن ازدواج جوانان تأثير‌گذار است. در زمينه مشكلات اقتصادي، تهيه مسكن، تهيه وسايل زندگي، مهريه سنگين، بيكاري، رفاه زدگي برخي از جوانان و فقر خانوادگي، از مهمترين دلايل اقتصادي موثر در تأخير ازدواج جوانان است.
جوانان بايد بدانند آنچه باعث استحكام زندگي است تفاهم و مهر و محبت بالا بين زوجين است نه مهريه‌هاي سنگين و هزينه‌هاي سرسام‌آور ازدواج. بالابردن شناخت نسبت به فرهنگ ازدواج، عمل كردن به آيات قرآن كريم و آموزه‌هاي ديني، عامل بودن نسبت به سنت پيغمبر(ص) و ائمه هدي(ع) و پرهيز از رواج هرگونه فرهنگ غير‌ديني براي ورود به فضاي ازدواج، باور كردن اصول ازدواج بر اساس آسان گرفتن ازدواج و توجه به احكام الهي در اين زمينه از جمله راهكارهاي اساسي به ‌منظور فرهنگ‌سازي ازدواج آسان در كشور است.
6- دير ازدواج كردن مي تواند بر فرد تاثيرات بدي داشته باشد. عدم مسئوليت پذيري و بي‌توجهي به آن در ساير زمينه‌هاي زندگي، انحراف جسمي و جنسي جهت ارضاي غرايز نفساني، هدر رفتن سنين جواني و طراوت، بدخلقي در زندگي به دليل عدم ارضاي نيازهاي فرد، فريب آسان دختران در سنين بالا با وعده دروغين ازدواج توسط پسرها، دلنگراني‌ پدر و مادرها از دير ازدواج كردن فرزندان و پناه بردن به مصرف مواد مخدر، از مهمترين آسيب‌هاي ازدواج ديرهنگام است. لذا مسئولين بايد اين موضوع را با جديت بيشتري دنبال كنند.
7- توانمندسازي و ارتقاي سلامت رواني و اجتماعي جامعه هدف، حمايت، هدايت و تسهيل امر ازدواج بين جوانان، گسترش ازدواج‌هاي آگاهانه و حمايت، تقويت و پشتيباني از مراكز ارائه خدمات و تسهيلات به جوانان از راهكارهاي ترويج ازدواج آسان در جامعه است. امكانات دولتي، قوانين مجلس و نهادهاي فرهنگي بايد با همكاري هم وارد عمل شده و برنامه ريزي منسجم و سازماندهي شده اي را در زمينه ازدواج آسان جوانان فراهم كنند.
8- تقويت اموري چون قرض الحسنه كه در دين مبين اسلام به آن تاكيد شده است موجب ترويج ازدواج آسان خواهد شد.خانواده مي تواند نقش موثري در تشويق فرزندان به امر پسنديده ازدواج داشته باشد. جوان بايد با توكل بر خداوند متعال و استعانت از او پا در ميدان هاي مختلف زندگي بگذارد.
- حاصل سخن اينكه:
يكي از معضلاتي كه امروزه در كنار ازدواج قد علم كرده، تجملات و رسم و رسومات نامناسب است: مهريۀ سنگين، جهيزيۀ كمرشكن، جشن عروسي مفصل همراه با رقابت هاي ناروا و اسراف فراوان، توقعات بيش از حد مانند داشتن كار با درآمد زياد، خانۀ آن چناني، ماشين و ...اسلام در اين بخش سفارشاتي دارد كه مي‏تواند گره گشا باشد. پيامبر اكرم(ص) دربارۀ مهريه مي‏فرمايد: «اَفْضَلُ نِساءِ اُمَّتي اَقَلُّهُنَّ مَهْرا وَاَحْسَنُهُنَّ وَجْها» «بهترين زنان امت من، زناني هستند كه مهريۀ كمتر و سيماي نيكوتري داشته باشند.»(1)
و دربارۀ شرايط خواستگار و اين كه حتماً لازم نيست داماد و يا پدر او از ثروتمندان باشند، فرمود: «هرگاه خواستگاري [براي دختر شما] نزد شما آمد كه دين و امانت داري وي رضايت بخش بود، پس [دختر خود را] به او تزويج نماييد. در غير اين صورت، فتنه و فساد در زمين پيدا مي‏شود.»(2)
براي اينكه كاملا به پاسخ خود برسيد به جلسات ضبط شده در مورد ازدواج به نام "ميثاق مقدس" توسط استاد محمد شجاعي مراجعه كنيد.
پي نوشت ها:
1. محدث نورى، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت عليهم السلام، قم، 1408 ق، ج14، ص161.
2. همان، ج14، ص189.
موفق باشید.