حجاب در جامعه باید اجباری باشد یا اختیاری؟
آیا در گذشته و در زمان پیامبر و امامان اجباری بوده یا اختیاری؟
توجیح در مورد اجباری بودن حجاب چیست؟

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: با تحقيقاتي كه انجام شد به اين مطلب كه رسول خدا (ص) وعلي (ع) بابدحجابي چگونه برخورد مي نمودند دست نيافتيم،لذا نمي توان الگوي در اين باره ارائه نمود، در مجموع از لحن آيات و روايات استفاده مي شود كه در زمان پيامبر (ص) وعلي (ع) رعايت حجاب لازم بوده است، زيرا حجاب از واجبات الهي است ولازمه آن اين است كه اين فريضه الهي در همه زمان ها اجرا گردد، بر اين اساس بايد واجبات و احكام الهي در عصر رسول خدا وعلي (ع) بيش تر رعايت مي شد، زيرا اين دو حاكم و رهبر الهي بودند. علي (ع) فرمود: "همانا بر امام واجب نيست، جز آنچه را كه خدا امر فرمايد، و آن كو تاهي نكردن درپند و نصيحت ... و زنده نگه داشتن سنت پيامبر (ص) و جاري ساختن حدود الهي بر مجرمان است "(1). همچنين دربرخي روايات يكي از وظايف مهم حاكم امر به معروف و نهي از منكر و اقامه حدودالهي بيان شده است.(2) بي حجابي،از منكرات اسلام است كه بايد از آن نهي شود در صورت وجود چنين مسئله اي حضرت رسول (ص) و علي(ع) اين وظيفه را بهتر انجام مي دادند. افزون بر اينكه در عصرآنان رعايت پوشش مورد توجه توده مَردم(اعم از مسلمان و غير مسلمان) بود. مانند اين عصر بي حجابي و بدحجابي رايج نبود. حتي اقليت هاي ديني بايد حجاب را رعايت نمايند چون حجاب امر فردي مانند نماز و روزه نيست بلكه امري اجتماعي است كه رعايت نكردن آن به عفت عمومي جامعه لطمه وارد مي كند. در سوره احزاب دستور كلي در باره حجاب آمده است كه همگان ملزم به رعايت آن بودند: اي پيامبر! به همسران و دختران خويش و بانوان با ايمان بگو كه روپوش خود را برگيرند تا به عفاف و حريت شناخته شوند و مورد آزار و تعرض هوسرانان قرار نگيرند و خداوند، آمرزنده و مهربان است» (3) پيامبر و معصومين (ع) علاوه بر تاكيداتي كه بر رعايت حجاب داشته اند، با ارائه دستورعمل هايي، جامعه اسلامي را به سوي تهذيب و پاكي، رهنمون گشته اند، مثلا روزي اسما - كه خواهر زن پيامبر بود-، با جامه بدن نما و نازكي به خانه پيامبر آمد. پيامبر، روي خود را از او برگرداند و فرمود: "اي اسما، وقتي زن به حد بلوغ رسيد، نبايد جايي از بدن و اندامش ديده شود، مگر صورت و دست ها" (4)
در باره اجباري بودن حجاب بايد بگوييم:
رعايت پوشش و حجاب ديني مي تواند از دو جنبه مورد بررسي قرار گيرد:
يكي از جنبة فردي ، اخلاقي و ديني،
ديگري از جنبه قانون اجتماعي.
از نظر فردي هر مؤمني - بنا بر دستور الهي - خود را ملزم به رعايت پوشش و حجاب مي داند. بر اين اساس است كه بيشتر زنان جامعه ما حجاب را رعايت مي نمايند. از نظر اجتماعي نيز رعايت حجاب لازم است ، چون حجاب يكي از قوانين ايران مي باشد.اجراي قانون- ولو از روي اجبار هم شده ـ بايد به اجرا گذاشته شود و نمي‏توان تنها به عقيده و ميل مردم اكتفاكرد. اگر چنين باشد شما لحظه‏اي فكر كنيد چقدر از مردم حاضرند با ميل و رغبت و از روي اعتقاد از رشوه‏گرفتن واختلاس اجتناب كنند؟ چقدر حاضرند از شراب و ... با ميل و رغبت احتراز نمايند؟ درضمن وجودبرخي قوانين منحصر به كشور ما نيست. درهركشوري يك سلسله دستوراتي است كه به اجبار آنها را به اجرا مي‏گذارند. شما ملاحظه كنيد در كشوري مثل فرانسه -كه خود را مهد آزادي مي‏شمارند - چگونه به اجبار زن‏ها را وادار به بي‏حجابي مي‏كنند، در جمهوري اسلامي به منظور حفظ عفت عمومي وتامين سعادت جامعه، حجاب را اجباري نموده است .
براي آگاهي بيشتر به كتاب مسأله حجاب از آيت الله شهيد مطهري مراجعه نماييد.
پي نوشت ها:
1 .نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتي، قم، موسسه انتشارات مشهور ،1380، چاپ نهم، خطبه 105، ص 195 ليس على الامام إلاّ ما حُمّلَ من أمر ربّه ....
2. علامه مجلسي، بحار الانوار، مؤسسه الوفاء، بيروت، لبنان، سنه النشر،1404 ه.ق، ج 93، ص 41.
3. احزاب(33) آيه 59.
4. ابن الأشعث السجستاني، سنن أبي داود، تحقيق و تعليق: سعيد محمد اللحام چاپ اول،
، ج2، ص270.
موفق باشید.