بسم الله الرحمن الرحيم
سلام عليكم
فلسفه تشكيل دادگاه ويژه روحانيت چيست؟ مگر روحانيون با مردم ديگر چه تفاوتي دارند؟
متشكرم
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: تشكيل دادگاههاي ويژه اختصاص به ايران ندارد و ايجاد محاكم اختصاصي از دورههاي گذشته تا به امروز همواره مورد توجه حكمرانان و قانونگذاران در اكثر كشور ها بوده است. در كشورما نيز حكومتها از گذشته تا به امروز ايجاد محاكم اختصاصي گوناگوني را در راستاي پيشبرد اهداف خود مورد حمايت قرار دادهاند. لذا تشكيل دادگاه ويژه پديده جديدي نيست و تشكيل آن به معناي تبعيض و امتياز براي روحانيت نيست، چون اين دادگاه طبق قوانين و آيين نامه فعاليت مي كند در اين دادگاه قوانين اجرا مي شود و در اجراي قوانين بين اين دادگاه و دادگاههاي ديگر تفاوت نيست. اين دادگاه بدان جهت تشكيل گرديد -كه بعد از انقلاب - هنوز قوانين و مقررات خاص در باره بعضي مسايل مربوط به روحانيت وجود نداشت، مثلا اينكه - يك روحاني درصورت مشكل داشتن - چگونه خلع لباس شود؛ همچنين اين دادگاه به منظور جلو گيري از برخورد نا مناسب با روحانيون به وجود آمد، يعني اينكه برخي به بهانه هاي مختلف درصدد بودند آبروي روحانيت راببرند، لذا اين دادگاه به وجود آمد كه از اين امر جلو گيري نمايد، از سوي ديگر اين داد گاه به اين هدف به وجود آمد كه از برخورد هاي نامناسب- با آن عده از روحانيت كه هنوز جرم آنان مشخص نشده بود- جلو گيري كند. امام به فلسفه اين داد گاه اشاره نمود و فرمود: با آنكه در اسلام براي مجازات مجرمين فرقي بين گروهها نيست و همه در مقابل قانون برابر هستند، و بايد مجرميني كه با پوشيدن لباس روحانيت خود را در اين صف وارد كردهاند به مجازات برسند، لكن، به طوري كه اطلاع ميدهند، عدهاي مخالف اسلام و روحانيت درصدد هستند كه با اسم تصفيه، روحانيت را بكوبند، و راه را براي ستمگران باز كنند ... هيچكس و هيچ گروهي حق ندارد متعرض معممين بشود و به روحانيون اهانت كند. در صورت تخلف، دادگاه انقلاب محلْ موظف است او را تعقيب و مجازات كند.(1) همچنين امام در جاي ديگر در باره اينكه تشكيل داد گاه ويژه امتياز براي روحانيت نيست، مي گويد: خداي متعال ميداند اين را كه قضيه دادگاه ويژه اگر باشد، براي اين نيست كه دفاع باشد؛ براي اين است كه يك دسته اشخاص فاسد ميخواهند آبروي اشخاص را از بين ببرند. (2) از همه مهمتر اينكه برخي از مسايل قضايي مر بوط به روحانيت وجود دارد كه علني شدن آن - مانند اسرار نظامي - به نفع جامعه نيست، از اين رو اين دادگاه آنها را به صورت علني مطرح نمي كند.
خلاصه اينكه تشكيل دادگاه ويژه روحانيت به هيچ وجه امتيازى براى روحانيت نبوده، بلكه بر عكس براى كنترل و نظارت دقيقتر بر اعمال و رفتار آنان مىباشد و اين خود به دليل حساسيت موقعيت و جايگاه روحانيت در نظام مقدس جمهورى اسلامى است. چنانكه نظير اين امر را مىتوان در تشكيل ساير دادگاههاى اختصاصى مانند دادسراى نظامى، دادگاه ويژه مطبوعات و نهادهايي چون نظام پزشكي و نظام مهندسي و ... مشاهده نمود.
پي نوشت ها:
1. صحيفه نور، ج ۶، ص ۲۵۳، مورخ: ۵۸/۳/۳ 13.
2. بيانات امام در جمع دادستانها و حكام شرع، صحيفه نور، ج ۹، ص ۲۹۰، مورخ ۵۸/۷/۲۰ .
موفق باشید.






