شبهای پیشاور

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
اين حديث با تعابير مختلفي در بيشتر كتب فقهي، روايي و تفسيري شيعه و سني آمده است و از فضائل حضرت علي بن ابيطالب(ع) و فرزندان بزرگوارشان به حساب مي آيد. در كتاب فضائل الخمسه من الصحاح السته بابي تحت اين عنوان آمده است: بر پيغمبر و على (ع) جايز است كه در مسجد جنب شوند، و در اين باب اين حديث را از كتب مختلف اهل سنت نقل كرده است. همچنين در اين باب آمده است كه ابن حجر در تهذيب التهذيب بعد از نقل اين حديث از ترمذي، از قول او مي نويسد: « اين حديث را «محمد بن اسماعيل بخارى» از من سماع‏ كرده است». مولف فضائل الخمسه بعد از نقل اين حديث از كتب ديگر اهل سنت در پايان مي نويسد كه در «فتح البارى فى شرح البخارى» چنين آمده است: «اخرج اسماعيل القاضى فى احكام القرآن من طريق المطلب بن عبد اللّه بن حنطب ان النبى (ص) لم يأذن لأحد ان يمر فى المسجد و هو جنب الا لعلى بن ابى طالب لان بيته كان فى المسجد»؛ «اسماعيل قاضى» در «احكام القرآن» از طريق «مطلب بن عبد الله بن حنطب» روايت كرده است كه رسول خدا (ص) اعلام عمومى فرمود، هيچ كسى حق ندارد با حال جنابت از مسجد عبور كند، مگر على بن ابيطالب (ع)و اين استثناء به آن جهت بود كه خانه على (ع) در مسجد بود.(1)
با بررسي كه انجام شد، اصل اين حديث در كتاب صحيح بخاري نيامده است و در كتاب فضائل الخمسه هم به خود اين كتاب آدرس داده نشده است. در كتاب شبهاي پيشاور هم گفته نشده كه در صحيح بخاري يا مسلم اين حديث نقل شده است بلكه مرحوم سلطان الواعظين در تاييد حديث «تمام درهاى منازل را به مسجد مسدود نمودند الّا در خانه على (ع)‏را، كه اهل سنت آنرا در فضيلت ابوبكر جعل كرده اند، مي گويد در اين دو كتاب اشاره به آن شده است و خود ايشان اين حديث را از رسول خدا(ص) نقل مي كند. عبارت مرحوم سلطان الواعظين چنين است: « و حال آنكه بخارى و مسلم هم در صحيحين خود اشاره به اين معنى نموده‏اند در باب آنكه جنب حق ورود و توقف در مسجد ندارد كه رسول اكرم فرمود لا ينبغى لاحد ان يجنب فى المسجد الا انا و على‏»(2)
چند نمونه از كتب روايي اهل سنت كه اين حديث را نقل كرده اند، نام مي بريم:
صحيح ترمذي روى بسنده عن أبى سعيد قال: «قال رسول اللّه (ص) لعلى (ع): يا علىّ لا يحل لأحد أن يجنب فى هذا المسجد غيرى و غيرك»(3)؛ ترمذي به سند خود، از ابو سعيد نقل كرده است كه رسول خدا (ص) خطاب به على (ع)، فرمود: يا على به غير از من و تو، جايز نيست كه ديگرى در مسجد جنب شود.
همچنين بيهقي در سنن الكبري(4)، هيثمي در مجمع الزوائد(5)، ابن حجر در الصواعق(6) و متقي در كنز العمال(7) عين همين روايت را از پيامبر اكرم(ص) نقل كرده اند. علاوه بر اين علماي اهل سنت در كتب تفسيري و فقهي نيز اين روايت را آورده اند.
در كتب مختلف شيعه هم اين روايت آمده است كه چند نمونه را ذكر مي كنيم:
« قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يُجْنِبَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ إِلَّا أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِي فَإِنَّهُمْ مِنِّي‏»(8)؛ جايز نيست براي هيچ كس كه در اين مسجد جنب شود مگر من و علي و فاطمه و خسن و خسين و هر كس از اهل بيت من باشد زيرا اينها از من هستند.
« قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) أَلَا إِنَّ هَذَا الْمَسْجِدَ لَا يَحِلُّ لِجُنُبٍ إِلَّا لِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ»(9)؛ پيامبر اكرم(ص) فرمودند: بدانيد اين مسجد براي هيچ جنبي جايز نيست مگر براي محمد و آلش.
تعبير هاي ديگري به همين مضمون در كتب ديگر شيعه هم آمده كه به همين اندازه اكتفا مي كنيم. متاسفانه اهل سنت امانت دار نيستند .خيلي از مطالب در منابع دست اول آنها بوده است كه در چاپهاي امروزي موجود نيست
پي نوشت ها:
1. فيروز آبادي، سيد مرتضي، انتشارات اسلاميه، فضائل الخمسة من الصحاح الستة، ج‏2، ص 156.
2. سلطان الواعظين شيرازى‏، شبهاى پيشاور در دفاع از حريم تشيع‏، انتشارات دار الكتب الاسلاميه، ص304.
3. ترمذي، برهان الدين، سنن ترمذي، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد، ج5، ص303.
4. البيهقي، سنن الكبري، ج7، ص66.
5. الهيثمي، مجمع الزوائد، ج9، ص151.
6. الهيتمي، ابن حجر، الصواعق المحرقه، ص123.
7. متقي، حسام الدين، كنز العمال في سنن الاقوال و الاحوال، چاپ بيروت، ج3، ص154.
8. شيخ صدوق، الامالي، انتشارات اعلمي، ص334؛ نيز: مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، ج25، ص169؛ شيخ حر عاملي، وسايل الشيعه، ج2، ص206.
9. شيخ حر عاملي، وسايل الشيعه، ج2، ص207.

موفق باشید.