با عرض سلام و خسته نباشید.
آیا همچنان که در زیارتهای اهل بیت عصمت و طهارت آمده که قبر آنها بوسیده شود یا زیارتی بالای قبر ایشان خوانده شود،ضریح ایشان هم مثل قبر ایشان است و اگر ضریح ایشان حکم قبر ایشان را دارد (با توجه به فاصله ای که بین قبر و ضریح است) چگونه و چطور اینگونه است؟
ممنون.
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
دوست بزرگوار دستورات خاصي كه از اهل بيت (ع) در مورد شيوه زيارت قبور ائمه (ع) و پيامبر اسلام (ص) و خانه كعبه و سنگ حجر الاسود وارد شده است، حاكي از اين واقعيت مي باشد كه اگر چه مطلوب اين است كه در هنگام زيارت بايد انسان تا جاي ممكن در حدي كه مزاحمتي براي ديگران ايجاد ننمايد خود را به محل دفن معصوم و يا خانه خدا و يا سنگ حجر الاسود نزديك نمايد و ضمن خواندن دعاها و زيارتهاي وارد شده با بوسيدن و دست كشيدن بيشترين بهره را از حضور در آن مكان مقدس ببرد.
اما بر اساس شيوه رفتاري اهل بيت در هنگام زيارت مشخص است كه نزديك بودن به قبر و يا به سنگ و يا بوسيدن و دست كشيدن در صحت و درستي و قبولي زيارت نقش ويژه اي ندارد، مثلا امام صادق (ع) با اعراف به اين مطلب كه بوسيدن سنگ حجر الاسود در هنگام زيارت خانه خدا سنت پيامبر است. ولي اين حكم مربوط زماني است كه اين كار بدون ايجاد مزاحمت براي ديگران ممكن باشد، لذا خود امام صادق در چنين مواقعي صرفا از همان فاصله دور و با اشاره دست به زيارت مي پرداختند و به ديگران نيز چنين توصيه مي نمودند. (1)
بايد دقت داشت كه در هنگام حضور بر مزار اهل بيت نيز مطلوب نزديك شدن تا جاي ممكن به محل دفن امام معصوم مي باشد، ولي فاصله داشتن از محل دفن و يا قبر و يا حتي ضريح مقدس مانعي براي زيارت محسوب نمي شود ؛ بوسيدن قبر و يا در بغل گرفتن قبر امام نيز مربوط به زماني است كه چنين امكاني وجود داشته باشد و الا در زمان فعلي كه جهت بزرگداشت قبور ائمه اطهار و سهولت در امر زيارت ضريح خاصي دور قبر را احاطه نموده است مي توان به بوسيدن آن ضريح اكتفا نمود و حتي در مواقع ازدحام به سلامي از فاصله دور تر و يا بوسيدن در و ديوار حرم اهل بيت (ع) تبرك نمود.
به همين بيان نيز بايد در مورد دستوراتي كه در مورد جهات مختلف زيارت معصومين بيان شده است توجه داشت مثلا زماني كه گفته مي شود متناسب با جهت دفن امام بخشي از زيارت در پائين پاي امام خوانده شود و بخشي در بالاي سر امام و... خوانده شود، با توجه به اين كه نوعا قبر بنا شده بر محل دفن آن بزرگواران و ضريح ساخته شده بر روي قبور آنها به محازات همان محل دفن آنها مي باشد، منظور از ايستادن بالاي و سر و يا پائين پا اين است كه انسان در هنگام زيارت تا جائي كه امكان دارد به گونه اي بايستد كه با توجه به جهت دفن امام به سمت قبله، انسان در محاذات سر مبارك و يا پائين پاي مبارك امام متناسب با قبر و ضريح ايشان قرار گيرد، نه اينكه حتما بايد بالاي سر و دقيقا چسبيده به پيكر امام باشد، چنين كاري حتي در زمان خود ائمه هم اتفاق نمي افتاد چون با توجه به مدفون بودن پيكر امام در زير خاك خودحضرات معصومين نيز بالاي قبر و به محازات سر و يا پاي امام مي ايساتدند نه خود بدن حضرت.
پي نوشت:
1. شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، مؤسسه آل البيت، 1409ق، ج13، ص 425.
موفق باشید.
