سلام
قبل از حضرت آدم ، انسان دیگری وجود داشته؟
اگه آره، قوه عقل و ... داشته یا نه؟
چه جور موجودی بوده؟
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
بر اساس منايع ديني مي توان به يقين گفت نسل كنوني بشر ناشي از توالد و تناسل يك زن و مرد يعني حضرت آدم و حوا عليهماالسلام است، اما قبل از اين نسل موجودات ديگري همچون انسان روي زمين مي زيستند كه از كيفيت خلقت آن ها اطلاع چنداني نداريم، هرچند جزئيات زندگي آن ها توسط يافته هاي باستان شناسان بيش از پيش هويدا مي شود و انسان هاي "نئاندرتال" يا "كرومانيون" از اين دسته محسوب مي شوند كه قدمتي بسيار بيشتر از نسل كنوني بشر دارند.
ممكن است از بعضى آيات قرآن هم استفاده كرد كه قبل از آفرينش حضرت آدم و نسل او، انسان نماهايى ديگر در زمين زندگى مىكردهاند؛ مانند آيه « وَ إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَئكَةِ إِنىِّ جَاعِلٌ فىِ الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُواْ أَ تجَْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَ يَسْفِكُ الدِّمَاءَ ... (1)؛ زمانى كه پروردگارت به فرشتگان فرمود: مىخواهم در زمين جانشينى بگذارم، گفتند [باز] در زمين كسانى مىگذارى كه در آن فساد كنند و خونها بريزند» كه از اين آيه اين نتيجه محتمل است كه قبل از آفرينش بنى آدم، دوره ديگرى بر انسانيت گذشته است كه فرشتگان از نتيجه اعمال و رفتار آن ها ناراحت بودند.
در روايات هم به صراحت به همين مساله اشاره شده است، چنانكه از امام صادق (ع) نقل شده است كه خطاب به يكي از اصحاب خود فرمود.
« لَعَلَّكَ تَرَى أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمَا خَلَقَ هَذَا الْعَالَمَ الْوَاحِدَ وَ تَرَى أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَخْلُقْ بَشَراً غَيْرَكُمْ بَلْ وَ اللَّهِ لَقَدْ خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَلْفَ أَلْفِ عَالَمٍ وَ أَلْفَ أَلْفِ آدَمٍ أَنْتَ فِي آخِرِ تِلْكَ الْعَوَالِمِ وَ أُولَئِكَ الْآدَمِيِّين؛(2)شايد عقيده تو اين است كه خدا بس همين يك جهان را آفريده و جز شما بشرى نيافريده؟!! آرى بخدا هر آينه خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفريده است كه تو در آخر اين عوالم و آدمها هستى.»
يا در روايت ديگري از امام باقر(ع) نقل شده است كه مي فرمايد" لَقَدْ خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي الْأَرْضِ مُنْذُ خَلَقَهَا سَبْعَةَ عَالَمِينَ لَيْسَ هُمْ مِنْ وُلْدِ آدَمَ خَلَقَهُمْ مِنْ أَدِيمِ الْأَرْضِ فَأَسْكَنَهُمْ فِيهَا وَاحِداً بَعْدَ وَاحِدٍ مَعَ عَالَمِهِ ثُمَّ خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ أَبَا الْبَشَر"خداى عز و جل در همين زمين از روزى كه آن را آفريده، هفت عالم خلق كرده (و سپس بر چيده) و هيچ يك از آن عوالم از نسل آدم ابو البشر نبودند و خداى تعالى همه آنها را از خاك روى زمين آفريد و نسلى را بعد از نسل ديگر ايجاد كرد و براى هر يك عالمى بعد از عالم ديگر پديد آورد تا در آخر آدم ابو البشر را بيافريد و ذريهاش را از او منشعب ساخت ...(3)
در هر حال در منابع ديني در مورد كم و كيف اين موجودات كه " نسناس " ناميده شده اند.(4) توضيح چنداني نيامده است؛ هرچند به طور طبيعي از تعبير روايات بر مي آيد كه اين موجودات چيزي برتر از حيوانات عادي بودند و لااقل چيزي بين حيوان و انسان محسوب مي شدند، چنان كه يافته هاي باستان شناسي هم مويد همين امر است.
پي نوشت ها:
1. بقره (2)، آيه 30 .
2. شيخ صدوق، الخصال، چ جامعه مدرسين، قم 1362 ش، ج 2، ص 652.
3. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت، 1404 ه ق ، ج54، ص 320.
4. همان ج 11 ص 103.
موفق باشید.
