خواهر من اول دبیرستان درس می خواند با اینکه همه اعضا خانواده مرتب نماز می خوانن خواهرم تمایلی نشون نمی دهد مجبوریم چندین بار تذکر دهیم تا نمازش را بخواند وقتی هم می خواند با عجله است .سر همین قضیه با مادرم خیلی جروبحت میکند من سعی میکنم از عواقب نماز نخواندن برایش بگویم یا اینکه اگه بخواند چقدر در زندگی موفق خواهد شد ولی همیشه یکی دو روز می خواند ولی باز روز از نو ترک میکند البته بگویم دوستانش در مدرسه بجه های خوبی به نظر میرسن حتی بک بار تعریف میکرد دوست صمیمی اش از او پرسیده چرا نماز نمی خواند؟و او را تشویق کرده نماز بخواند به نظر شما ما باید چیکار بکنیم خواهرم خیلی یکدنده است قانع کردنش خیلی سخته اخرین باری هم که مادرم به گفته چرا نمازش را نمی خواند جواب داده نماز خواندن من ربطی به شما ندارد. چه روشی بکار ببریم دعوایش کنیم با او قهر کنیم؟یا با او کاری نداشته باشیم تا شاید در اینده خودش بفهمد؟احساس میکنم هر چقدر ما اصرار میکنیم او بدتر میشود
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
از اين كه در برابر خواهر خود، احساس مسئوليت مي كنيد، جاي تقدير و تشكر دارد. تلاش شما براي آشنا ساختن خواهرتان با نماز، كاري بس ارزشمند و مورد پسند است. دعوت ايشان به آشنايي با خداوند و عبادت او از برجسته ترين و متعالي ترين امور است.
راهكارهاي عملي قابل ارائه به طور كلي به قرار زير است:
1-قبل از هر چيز، براي ترغيب خانواده تان به نماز، تبليغ عملي داشته باشيد. يعني بايد آثار خواندن نماز، مانند دوري از گناهان، داشتن اخلاق نيكو، كمك به دوستان و وفاداري و فداكاري، پاكيزه بودن در ظاهر و باطن، اعمال نيك و شايسته و برخورد خوب و ...، در رفتار و كردار و گفتارتان نمايان باشد. تبليغ عملي موثرتر از تبليغ زباني است. خوش رفتاري و نيكي و احسان نسبت به ايشان را بيش تر كنيد. به گونه اي با خانواده خود رفتار كنيد كه جذب اخلاق شما گردند. مطمئن باشيد اگر خودتان به نماز اهميت دهيد موثر واقع مي شود. از نظر شرعي وظيفه داريد كه با اخلاق نيك و زبان ملايم ايشان را امر به معروف و نهي از منكر كنيد. البته كار را به دعوي و مجادله نرسانيد. فقط به تذكر و نصيحت با اخلاق نيك و بدون خشونت اكتفا كنيد. روشن است كه امر به معروف براي تبديل به وضعيت بهتر و نيكوتر است. پس اگر تا به حال چند بار تذكر داده ايد، و گفتن شما تاثيري نداشت، تكليفي ديگر نداريد. بهتر است مدتي در اين باره با ايشان گفتگو نكنيد و براي او دعا كنيد.
2- هر شخصي يك نقطه پذيرش و به قول معروف «رگ خوابي» دارد.
سعي كنيد اين رگ خواب و نقطه پذيرش را در خواهرتان به دست آوريد. از اين كانال وارد شويد و هدف خود را تعقيب كنيد. مطالعه روي خصوصيات افراد خانواده، راه جلب نظر تك تك ايشان را به دست آوريد و اقدام كنيد. البته كيفيت و ميزان اثرگذاري و اثر پذيريها بسيار متفاوت است. آنچه در اين جا با اهميت ميباشد، داشتن درك روان شناختي ژرف و درستي از طرف مقابل است. دقيقاً بايد راههاي نفوذ و تأثيرگذاري بر خانواده تان را بشناسيد. متناسب با آن برنامهريزي كنيد. بدون داشتن چنين دركي چه بسا بسياري از زحمات شما بينتيجه يا كم ثمر خواهد بود.
امام علي (ع)ميفرمايد:"الناسأعداء ما جهلوا؛ (1) انسان ها دشمن چيزي هستند كه به آن جهل دارند". از اين رو لازم است با استفاده از آيات و روايات، براي استمرار و تداوم نماز در ايشان، زير بناهاي فكري خواهرتان را مورد بررسي قرار داده و در اصلاح آن بكوشيد. ديدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستي، انسان، معاد و ... اموري است كه داراي نتيجه مستقيم بر عملكرد فرد است. پس بايد به تقويت و اصلاح اين مباني كوشيد. در اين زمينه مي توانيد اگر ايشان اهل مطالعه هستند از ايشان بخواهيد منابع ذيل را مطالعه كند و اگر اهل مطالعه نيستند خود منابع ذيل را مطالعه و در قالبي غير از توصيه و نصيحت - كه نوعي نگاه از بالا به پايين ميباشد - خاصه نسبت به والدين، در مورد نماز با خانواده تان صحبت كنيد در غير اين صورت عملكرد شما باعث موضعگيري منفي ايشان ميشود و اثر معكوس خواهد داشت. در ضمن صحبت با آنها از ايشان بخواهيد از اين به بعد با هم و همراه هم نماز بخوانيد.
اگر مي بينيد اين راهكار عملياتي نيست مي توانيد نوار و سي دي سخنراني درباره نماز و اهميت آن و تاثير آن در تربيت فرزندان را تهيه و در منزل و يا اتومبيل از آن استفاده كنيد تا خانواده تان با نماز و اهميت آن بيشتر آشنا شوند. مراقب باشيد در اين زمينه زياده روي نكنيد.
توصيه مي كنيم انتظار نداشته باشيد ايشان راه يك ساله را يك شبه طي كنند. از ايشان نخواهيد با شنيدن اذان از جا برخواسته و نماز را اول وقت بخوانند. مطمئن باشيد اگر گام به گام قدم برداريد به مقصود مي رسيد.
برقراري ارتباط با دوستان نماز خوان از جمله راهكار تشويق افراد به نماز است. گروههاي همسال و دوستان در باز سازي شخصيت افراد نقش حياتي دارند. بر اين اساس براي تشويقخانواده، زمينه ارتباط با دوستان نماز خوان و مؤمن را فراهم نماييد.
براي موفقيت در اين مسئله و آگاه كردن ايشان، چند چيز را بايد مورد توجه قرار دهيد:
1. بايد شيوه درستي را را جهت انتقال مفاهيم ديني و به ويژه مسائلي كه از حساسيت هاي خاص برخوردار هستند، انتخاب كنيد؛ مثلاً بايد از ابراز اين موضوع در جمع به صورت صريح و آشكار و مستقيم پرهيز كنيد. اصرار شما در اين امر، نتيجه عكس خواهد داشت.
2. بايد با محبت و دوستي و شنيدن سخنانش، خود را به او نزديك و دلسوز نشان دهيد. بايد رابطه دوستي با ايشان برقرار كنيد تا همانند دوست سخن تان را شنوا باشد؛ نه به عنوان خواهر و كسي كه بزرگ تر از او است. نزديك شدن و دوستي و محبت نبايد صرفاً براي بيان مسائل ديني مانند نماز و حجاب و پوشش باشد؛ بلكه بايد براي شنيدن خواسته ها و آگاهي از نيازهاي او و تا حدي بر آوردن آن ها باشد.
براي اين كه بتوانيد ارتباط دوستانه واقعي برقرار كنيد، بايد توجه داشته باشيد كه خواهر شما، بنده خدا است و خداوند او را دوست دارد؛ منتهي در مورد بعضي از اعمالش از روي ندانستن مسئله و كمي سن، راه اشتباه را انتخاب نموده و عناد ندارد. پيامبر گرامي مي فرمايند: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ وَ يُبْغِضُ عَمَله؛ (2) خداوند بنده اش را دوست دارد؛ ولي از عمل ناپسند او بدش مي آيد». به همين جهت، خواهرتان را دوست داشته، دلسوزانه در پي اصلاح عمل او برآييد.
بعد از اين كه اعتماد او را جلب نموديد و صميميت بين تان برقرار شد و صحبت ها و بحث هاي تان دوستانه گرديد، در مسأئلي كه از شما راهنمايي و استدلال طلب كرد، مي توانيد از منابع ذيل استفاده كنيد.
راهنمايي هاي تكميلي در اين زمينه را از همكاران بخش تلفني همين مركز به شماره (09640) جويا شويد. خوب است، خواهرتان را نيز تشويق كنيد تا با اين مركز ارتباط برقرار كرده، سؤالات خود را مطرح نموده و پاسخ قانع كننده دريافت كند.
منابع جهت مطالعه خود و خواهرتان:
1/ نماز عارفانه، جواد محدثي.
2/ پرورش در پرتو نيايش، حسنعلي نوري ها.
3/ نماز زيباترين الگوي پرستش، غلامعلي نعيمآبادي.
4/ نماز از ديدگاه قرآن و حديث، موسوي لاهيجي.
5/ نماز، حسين انصاريان.
پي نوشت ها:
1. علامه مجلسي، بحارالانوار، مؤسسه الوفا، بيروت، 1404 ه ق، ج1، ص 219.
3. همان، ج 29، ص 601.
موفق باشید.
