سلام عليكم
با توجه به آيه شريفه: (و لا تحسبن الذين قتلوا في سبيل الله اموات بل احياء عند ربهم يرزقون) آيا جسم برزخي كه پس از مرگ در جهان برزخ به شهدا داده مي شود با ديگران فرق دارد؟ چرا آنها به چنين صورتي در آيه ياد شده اند؟
باتشكر
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت كه در جايي ذكر نشده كه شهدا در برزخ داراي جسمي ويژه اند. چه اين كه همه آدميان در برزخ داراي حيات برزخي هستند و حيات برزخي، اختصاص به شهدا ندارد؛ ولي آياتي در قرآن آمده كه براي شهدا حياتي برتر پس از مرگ را مطرح نموده ، هرچند در مورد اين كه اين حيات برتر به چه معنا است، مفسران ديدگاههاي متعدد و متفاوتي مطرح نمودهاند؛ مثلاً برخي معتقدند حيات شهدا يك حيات غيبي و مخصوص آن ها است كه ما از درك حقيقت آن حيات ناتوان هستيم. در روايات هم توضيحي در اين خصوص نيامده است.
برخي گفته اند حيات شهدا كه در آيات اشاره شد، حيات هدف و مكتب آنان است. ساير مردم در پي مرگ، نابود شده و يادشان فراموش ميشود؛ ولي شهدا به دليل بقاي هدف و مكتبشان، همواره زندهاند.
مراد از حيات شهدا اين است كه در برزخ داراي حيات روحاني و برزخي ويژهاند؛ با اين امتياز كه در قرب رحمت خدا در نعمت و آسايش كامل به سر ميبرند. (1)
قرآن كريم ،با اشاره به حيات برتر شهيد فرمود:
«فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ، يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ؛ (2) به آنچه خدا از فضل خود به آنان داده است، شادمان اند. براى كسانى كه از پى ايشان اند و هنوز به آنان نپيوستهاند، شادى مىكنند. نه بيمى بر ايشان است و نه اندوهگين مىشوند. بر نعمت و فضل خدا و اين كه خداوند پاداش مؤمنان را تباه نمىگرداند، شادى مىكنند».
اين آيات، وجه برتري حيات برزخي شهدا را به خوبي ميرساند؛ زيرا گرچه همگان از برزخي حيات بهرهمندند، ولي شهدا داراي حيات ويژهاند؛ حتى همانند زندگان در دنيا به دوستانشان كه هنوز به آنان نپيوستهاند، بشارت ميدهند كه از هيچ چيزي هراس نكنند و به آن ها بپيوندند. اين جلوه همان حيات ويژه شهدا در برزخ است. بنابر اين امتياز شهدا در برزخ بر سايرين، لزوما بدليل برخوداري از جسمي ويژه نيست. بلكه آنها داراي حيات برتر و متمايز اند.
پي نوشت ها:
1. ناصر مكارم، تفسير نمونه، نشر دار الكتب الاسلاميه، تهران، بي تا، ج 1، ص 522؛ ونيز: علامه طباطبايي، الميزان، نشر جامعه مدرسين قم، بي تا، ج 1، ص 523.
2. آل عمران (3)، آيه 170 ـ 171.
موفق باشید.
