گناه نکردن

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
گناه در آموزه هاي ديني يعني سركشي و نا فرماني خدا، و نا ديده گرفتن و زير پا گذاشتن بايدها و نبايدها يا اوامر و و نواهي خدا است. پس كسي كه تصميم جدي و قاطع بر ترك گناه دارد، هنگامي مي تواند بر اين تصميم، استوار و پايدار باقي بماند كه اولا- خدا را بشناسد، ثانيا - بداند كه نافرماني و سركشي از دستورات خدا چه سرنوشت شومي دارد؟ و چه عواقبي براي دنيا و آخرت انسان به دنبال دارد. ثالثا – وظيفه شناس باشد. يعني با احكام و دستورات خدا آشنا شود، و بداند خدا انجام چه كارهايي را بر او واجب و لازم كرده و چه كارهايي را نبايد انجام داد ؟ بنا براين براي موفقيت در ترك گناه حداقل سه موضوع را در حد لازم بايد بشناسد.
توضيح: الف- وقتي انسان خدا را و صفات جمال و جلال و عظمت او را شناخت، از يك سو كسي كه خدا را بشناسد و به صفات جمال او عارف شود، عاشق و شيداي خدا مي شود، عاشقي كه نه تنها هيچ چيزي و هيچ كسي جز او را نمي بيند و صدايي و آهنگي جز آهنگ الهام او را نمي شنود، بلكه خود و بهشت و جهنم را نيز نمي بيند. از اين رو نه شوق بهشت دارد و نه ترس جهنم. چون غير از محبوب و معشوقِ مهربان ورؤف خود يعني خدا، به چيزي نمي انديشد. به سخن عاشقانه امير مؤمنان (ع) با معشوقش در دعاي كميل توجه كنيد: يَا إِلَهِي وَ سَيِّدِي صَبَرْتُ عَلَى عَذَابِكَ فَكَيْفَ أَصْبِرُ عَلَى فِرَاقِكَ؟ وَ هَبْنِي صَبَرْتُ عَلَى حَرِّ نَارِكَ فَكَيْفَ أَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ إِلَى كَرَامَتِكَ؟ اي خدا و اي آقاي من ! عذاب تو را تحمل مي كنم، اما دوري و هجران تو را نمي توان تحمل كنم. بر حرارت آتش جهنمت صبر مي كنم اما تاب تحمل دوري و محروميت شدن از بزرگواري هايت را ندارم. حالا به سخن معشوق يعني خدا توجه كنيد.« مَنْ عَرَفَنِي خَيَّرْتُهُ وَ مَنْ أَحَبَّنِي ابْتَلَيْتُهُ وَ مَنْ أَحْبَبْتُهُ قَتَلْتُهُ ... » (2) هر كسي مرا بشناسد، او را دوست خود بر مي گزينم، هر كسي مرا دوست داشته باشد و عاشق من شود، عاشق او مي شوم، هر كسي كه من عاشقش شوم او را در عشق خود گرفتار مي كنم و مي ميرانمش، عاشقي را كه در آتش عشق و هجران خويش، كشتمش، دية او بر گردن من است. و من خود دية او مي شوم و به نزد او و ملاقاتش مي روم. آيا عاشق دلباخته، بلكه خود باخته و شيدا هر گز كاري خلاف رضايت و خواست معشوق انجام مي دهد؟ از سويي ديگر شناخت جلال و عظمتش مانع از گناه مي شود. چنان كه در دعاي صباح امير المؤمنين (ع) مي خوانيم : َ« مَنْ ذَا يَعْرِفُ قَدْرَكَ فَلَا يَخَافُكَ وَ مَنْ ذَا يَعْلَمُ مَا أَنْتَ فَلَا يَهَابُك» كيست كه قدر و عظمت تو را بشناسد ، آنگاه از تو نترسد ( و گناه و نافرماني كند) ، و چه كسي است كه تو را بشناسد و بداند كه تو كيستي، هيبت و عزتت او را نگيرد و مانع از گناه و سركشي وي نگردد؟ بنا بر اين نخست بايد شناخت و معرفت خود را نسبت به خدا زياد كرد. زيرا يقين قلبي به حضور خدا در همه جا و توجه كامل به اين كه خداوند در همة حالات آگاه و ناظر بر اعمال ما است، حتي بر خطورات قلبي و آن چه در دل ما مي‌گذرد، اطلاع و احاطه كامل دارد، باعث مي شود كه انسان خجالت بكشد در حضور خدا گناه كند، و از دستورهايش سرپيچي نمايد. اين كه گفته مي‌شود: انسان بايد هميشه به ياد خدا باشد، بدين خاطر است كه با ياد خدا و توجه به حضور حضرتش، انسان گناه نمي كند و به عوامل سعادت نزديك مي‌گردد. قرآن چه تعبير زيبايي دارد: أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى‏(2) «آيا او ( كه اهل گناه و شرك است) ندانست كه خدا مي‌بيند»؟
ب- انسان وقتي گناه را شناخت و دانست كه سركشي از دستورات و راهنمايي هاي خدا چه عواقب و آثار شومي در دنيا و آخرت در سرنوشتش دارد، انگيزه اي براي گناه نخواهد داشت. انسان گناه كار همانند كودك است. او چون از عواقب آتش يا نجاست به دهان كردن اطلاعي ندارد، به سوي آن دست دراز مي كند، تا آن را در دهان خود بگذارد. اما اگر آگاهي مي داشت هر گز چنين نمي كرد.
مطالعه كتاب هاي زير پيشنهاد مي شود .
1- راهيان كوي دوست .استاد مصباح يزدي
2- در آسمان معرفت، حسن زاده آملي.
3- بر درگاه دوست . استاد مصباح يزدي
4- كتاب يقين، اثر شهيد عبد الحسين دستغيب
5- گناهان كبيره، آيت الله دستغيب
6- كيفر گناه و آثار و عواقب خطرناك آن ، سيد هاشم رسولي محلاتي
7- اسرار عبادات، آيت‏اللَّه‏جوادي آملي.
8- نامه‏ها و برنامه‏ها، علامه حسن زاده آملي.
9- پندهاي جاويد. استاد مصباح يزدي
10- حكمت عملي يا اخلاق مرتضوي، استاد حسن زاده آملي
پي نوشت ها:
1. مستدرك الوسايل، محدث نوري، ج 18، ص 419، مؤسسه آل البيت، قم 1408 ش.
2. علق (95)، آية 14.
موفق باشید.