بردن نام اصلی امام زمان

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
ابتدا به عنوان مقدمه بايد بگوييم كه نام بردن از امام عصر (عج) به چند صورت امكان پذير است:
1. ياد كردن آن در كتاب‌ها؛
2. ياد كردن آن به كنايه؛ مثلاً‌ بگويد اسم او اسم رسول خدا است؛
3. ياد كردن نام ايشان در مواقع خوف و خطر كه ممكن است ضرر جاني براي امام (عج) يا آن فرد داشته باشد؛ مانند ياد كردن نام ايشان در دوران غيبت صغرِي
4. ياد كردن نام آن حضرت در حالتي كه ترسي در كار نيست و تقيه لازم نيست؛ مانند دوران ما.
مورد اول و دوم به اتفاق علما اشكالي ندارد؛ زيرا علماي شيعه بالاجماع با اين كار مخالفت نكرده‌اند. مورد سوم نيز به اتفاق نظر علماي شيعه اشكال دارد و حرام است. اما درباره مورد چهارم اختلاف نظر وجود دارد. برخي از علماي شيعه معتقدند كه اين كار اشكال دارد و برخي معتقدند كه اشكالي ندارد؛ به عنوان مثال علامه مجلسي معتقد است كه كلاً ياد كردن امام زمان (عج) با نام " محمد" اشكال دارد؛ چه در دوران غيبت صغري و چه در دوران غيبت كبري. (1)
در مقابل بعضي از فقهاي بزرگ شيعه معتقد است كه منع تلفظ به نام مهدي (عج) تنها از روي تقيه بوده است و اكنون ديگر اين تقيه وجود ندارد و در نتيجه اين منع هم برطرف شده است.(2)
با توجه به مقدمه مذكور بايد بگوييم در برخى از احاديث، علت اين نهى نيز ذكر شده است. در حديثي از امام باقر (ع) به نقل از حضرت علي (ع) مي خوانيم كه درباره نام حضرت فرموده اند: «هُوَ مِمَّا اسْتَوْدَعَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رَسُولَهُ فِي عِلْمِه‏» (3) «نام امام مهدى (عج) از اسرارى است كه خداوند نزد پيغمبر وديعه گذارده » و پيامبر(ص) اجازه ى ذكر آن را نداده اند.
در حديثي ديگر از امام رضا (ع) مي خوانيم كه: « وَ إِنَّمَا نَهَيْتُكُمْ عَنِ التَّصْرِيحِ بِاسْمِهِ الْخَفِيِّ‌ عَنْ أَعْدَائِنَا فَلَا يَعْرِفُوهُ‌» (4) «شما را از تصريح به اسم آن حضرت نهى كرده ايم تا اسمش بر دشمنان ما مخفى بماند و آنان او را نشناسند».
علماى شيعه نيز با توجّه به احاديث نهى، از ذكر اسم خاص آن حضرت، پرهيز كرده اند، ولى در مورد زمان و مدّت اين نهى، اختلاف دارند .
پي نوشت ها:
1. علامه مجلسي، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء ، سال 1404 هـ ق، ج51، ص 32.
2. اربلي، علي بن عيسي، كشف الغمة، بيروت، دارالاضواء، 1405ق، ج3، ص 326.
3. بحارالانوار، همان، ج‏51، ص 34.
4. محدث نوري، مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسه آل البيت، 1408ق، ص 285.
موفق باشید.