با نوجه به اینکه انسانها با تفکرهای مختلف و فرهنگهای متنوع در دنیا وجوددارند
هنگام مرک آن چیری را می بینند که ما مسلمانان می بینیم؟
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: هنگام احتضار چشم برزخي انسان بينا شده و صورت ملكوتي عقايد و اعمال و رفتار خود را مشاهده كرده و بهشت يا دوزخ برزخي را كه براي خود تدارك ديده است، مي بيند.
مرگ براي كافران و گناهكاران مرگ بسيار شديد و هولناك است، قرآن مي فرمايد:
« چنين نيست، او هرگز ايمان نميآورد تا جان به گلوگاهش برسد... و ساق پاها (از شدت جان دادن) به هم بپيچند».(1)
اين جان كندن چنان سخت است كه قرآن از آن به بيهوشي مرگ» (2) و «شدائد مرگ» ياد كرده است.(3)
هنگام احتضار كافر و گناهكار چشم او به حقايق برزخي روشن شده و عذاب اخروي كه براي خود تهيه ديده مي بيند و تقاضاي بازگشت مي كند اما با ضرب و زدن ملائكه جواب منفي مي گيرد:
«از آنچه به شما روزي داديم قبل از رسيدن مرگ انفاق كنيد كه وقتي مرگ يكي از شما را بيايد (به محضر خدا) عرضه مي دارد: پروردگار مرا بازگردان تا مهلت كوتاهي تا صدقه بدهم و از نيكوكاران باشم.(4)
«و اگر بنگري سختي حال كافران را آن گاه كه ملائكه جانشان را مي گيرند و با تازيانه بر پشت و صورتهاي آنان مي زنند و به چشيدن عذاب جهنم برزخي وا مي دارند».(5)
امام صادق(ع) فرمود:
«مرگ براي كافر مانند آن است كه افعى او را بگزد و عقرب نيش بزند، بلكه سختتر است».(6)
پيامبر:
«هر گاه ملك الموت براي قبض روح كافر بيايد، تبري از آتش آورده و با آن روح كافر را از جسمش مي كند و از شدت آن جهنم به فرياد ميآيد».(7)
وضعيت احتضار بستگي به كارنامه عمل فرد دارد؛ هر چه كارنامه پربارتر باشد، او راحتتر و شادانتر و هرچه سياهتر باشد، او سختتر و با هول و هراس و عذاب بيشتري جان خواهد داد.
گفتني است بر اساس روايتي امير مومنان بر بالين همه اعم از مومن و منافق حضور خواهد يافت. لذا فرمود: يا حار همدان من يمت يرني من مؤمن او منافق قبلا " (8) اي حارث كسي كه مي ميرد در حال مرگ مرا خواهد ديد. چه مومن و چه منافق. ولي بايد توجه داشت كه غير مومن آن حضرت را با چهره غضب آلود خواهد ديد و در آن لحظه خواهد فهميد كه پيآمد نپذيرفتن ولايت چيست؟
بنابر اين گرچه عقايد و افكار و فرهنگ ها متفاوت است. ولي به هنگام مرگ حقايق اعمال خود را را افراد مشاهده مي كند و هر كس در هنگام مرگ باطن عقايد و افكار و اعمال خود را مشاهده خواهد نمود و در واقع اعمال قلبي و قالبي او در پيش چشمش سان داده مي شود.
گفتني است كه افرادي نظير مستضعفان فكري و يا جاهلان قاصر گرچه به هنگام مرگ وضعيت دشوار كفار را ندارند. ولي آنها نيز ممكن است طبق عقايد و اعمال خود با صحنه هايي مخوف يا آرامش بخش مواجه باشند، گرچه در روايات تفصيل حال آنها بيان نشده است .
پينوشتها:
1. قيامت (75) آيه 26 ـ 29.
2. ق (50) آيه 19.
3. انعام (6) آيه 93.
4. منافقون (63) آيه 10.
5. انفال (8) آيه 50.
6. مجلسي، بحار الانوار، نشر دارالاحيا التراث العربي بيروت، 1403 ق، ج 6، ص 152.
7. همان.
8. محسن امين، اعيان شيعه، نشر دار الاحيا التراث العربي بيروت، ج21، ص 263 .
موفق باشید.
