اثر موسيقي بر كودكان

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
شايد اين جمله را شنيده باشيد: «بچه را هر جوري كه بار بياوريد و به هر چيزي عادت دهيد، همان جور هم بار مي آيد و عادت مي كند.» اين جمله يكي از اصول تربيتي را بيان مي كند و نقش يادگيري و الگوپذيري كودكان را نشان مي دهد. طبيعتاً اگر كودك تان را با موسيقي هاي تند و طرب انگيز آشنا كنيد، او روز به روز به اين گونه موسيقي ها علاقه مند مي گردد و اصرار بيشتري براي گوش دادن به آنها نشان مي دهد و دوست دارد در اين گونه مجالسي كه موسيقي در آنها پخش مي شود شركت كند اما، اگر او را با نواهاي قرآني و بازي هاي سالم رشد دهيد، به صورت طبيعي، علايق او را در جهت درست كه مد نظر تعاليم اسلامي است سوق داده ايد و باعث رشد فكري و تربيت صحيح او گرديده ايد.
در مورد تأثير موسيقي بر روي كودكان و علي الخصوص بر روي نوع انسان، نظرات مختلفي وجود دارد. برخي از افرادي كه طرفدار پر و پا قرص موسيقي هستند؛ دست به توجيحات گسترده اي در اين باره زده اند و تلاش دارند كه با ذكر دلايل عامه پسندي، آن را مجاز شمرده و براي زندگي انسان ضروري تلقي كنند اما در مقابل، گروهي ديگر آن را كاملاً مجاز نمي شمارند و با ذكر مستندات تاريخي و دلايل منطقي، مضرات و آثار زيان بار موسيقي خصوصاً موسيقي تند و طرب انگيز كه مخصوص مجالس لهو و لعب و گناه آلود است را بيان كنند و بدين وسيله انسان ها را هشدار مي دهند تا از اين پديده زيان بار يا اصلاً استفاده نكنند و يا تنها به شيوه مطلوب استفاده كنند.
واقعيت اين است كه بر اساس تعاليم روح بخش الهي و آموزه هاي ناب اسلامي، پديده موسيقي هم استفاده حلال دارد و هم استفاده حرام و چون حرام و حلال الهي دائر مدار مصلحت و مصالح و مفاسد واقعي است، عقل حكم مي كند كه از چيزهايي كه در شرع مقدس حرام گرديده اجتناب كنيم و به جاي آن از چيزهاي حلال استفاده كنيم بنابراين، آن نوع از موسيقي هايي كه در شرع مقدس حرام گرديده و به طور كلي مخصوص مجالس گناه و لهو و لعب است بايستي اجتناب كنيد و به فرزندتان هم اجازه استفاده از اين گونه موسيقي ها ندهيد و او را در اين گونه مجالس كه اين گونه موسيقي حرام نواخته و يا پخش مي شود شركت ندهيد. البته از آنجا كه معمولاً كودكان به شادي و بازي هاي مهييج و فرح بخش علاقه دارند مي توانيد جايگزين مناسبي براي او پيدا كنيد. منع يك طرفه به هيچ عنوان توصيه نمي شود. بر فرض مثال، مي توانيد فهرستي از فعاليت هاي جايگزين و مفيد تهيه كنيد و به تناوب علاقه كودك تان به شركت در مجالسي كه در آن موسيقي پخش مي شود، آن را با ديگر سرگرمي هاي جذاب و شورانگيز جايگزين كنيد.
گاهي مي توانيد خودتان پيشقدم گرديد و براي او و ديگر اعضاي خانواده جش تولد، مهماني و ساير مراسمات بگيريد و به جاي موسيقي حرام از موسيقي هاي ملايم و مجاز و برنامه هاي مفرج و شاد استفاده كنيد و يا تنها در مجالسي شركت كنيد كه در آن موسيقي تند و حرام پخش نمي شود.
رفتن به پارك و استفاده از وسايل بازي آن، باغ وحش، موزه، رفتن به كوه و دل طبيعت و گوش دادن به موسيقي طبيعي مثل نغمه جويبارها، صداي آبشارها، صداي برگ ها و درختان هنگام وزيدن باد و يا آواز پرندگان و ساير حيوانات گزينه مناسبي براي كودك شما خواهد بود. مي توانيد برخي از كتاب هايي كه انواع بازي هاي كودكانه سالم را آموزش مي دهد، تهيه كنيد و به همراه كودك تان در خانه و محيط بيرون به بازي با او بپردازيد تا حس شور و شادي او ارضا شود و هيجانات ناشي از دوران كودكانه او فروكش كند.
برخي از مضرات و اثرات منفي موسيقي حرام، تند و طرب انگيز چه براي كودكان و چه براي نوع انسان به شرح زير است:
1. موسيقي ‌به ‌ويژه ‌آهنگ ‌هاي‌ تند كه با آلات موسيقي ساخت بشر نواخته مي شود، ‌تحريكات شديدي ‌در اعصاب ‌»سمپاتيك» و «پارا سمپاتيك‌« به وجود مي‌آورد كه ‌در نتيجه ‌آن، تعادل ‌اين ‌اعصاب به هم مي خورد و انسان ‌دچار ضعف ‌اعصاب و اختلال حواس ‌مي‌گردد.
2. موسيقي انسان را به لهو و لعب، عيّاشي و ‌بي بند و باري سوق مي‌دهد. باعث تزلزل اعتقادات مذهبي و لاقيدي مي‌شود و تمايل انسان را به گناه بيشتر مي كند‌ و او را دچار گناه ‌و لغزش‌هاي ‌فراوان در طول زندگي ‌مي‌كند و ‌نقش ‌مؤثري ‌در غفلت و دوري ‌از خدا دارد.
3. از آنجا كه اصوات موسيقي، مصنوعي و غير طبيعي هستند فشاري معادل چندين برابر صداهاي ديگر بر سلول هاي شنوايي وارد مي سازند و در نتيجه باعث آسيب دستگاه شنواي مي شوند.
4. نواي آلات موسيقي با مختل نمودن افكار و روان انسان، باعث تهييج شهوت شده و نيروي هوسراني و شهوت راني را در انسان ازدياد مي بخشد و صفت حياء و غيرت را از انسان سلب مي كند.
5. موسيقي التهاب و هيجان كاذب توليد مي كند كه حاصل اين التهاب ها و هيجان ها، ايجاد بيماري هايي مختلف مانند زخم معده، روماتيسم، بيماري هاي قلبي و... است.
6. ايجاد خشم و عصبانيت، سرگيجه و سردرد، ماليخوليا، نفخ معده و اختلال در جذب و دفع غذا، اختلالات غدد داخلي خصوصاً غدد تيروئيد، آسم و تنگي نفس، فشار خون، تپش قلب، سكته هاي قلبي، كاهش عموميِ هوش و نيروي عقل، سلب اراده و شكست شخصيت، اَمراض مختلف روحي و رواني، افسردگي و خمودگي، اضطراب و... از ديگر آسيب هاي موسيقي به شمار مي رود.
براي مطالعه بيشتر و آشنايي با ديگر مضرات و اثرات مخرب موسيقي منابع زير خدمت تان معرفي مي گردد:
1. هشت گفتار پيرامون حقيقت موسيقي غنائي، ايراني قمي، اكبر، نشر سازمان تبليغات اسلامي، 1370.
2. موسيقي از نظر دين و دانش، جوهري زاده، محمدرضا، نشر تهران، مؤسسه مطبوعاتي اسلامي، بي تا.
3. بهشت جوانان، اسدالله محمدي نيا، نشر نصايح، چاپ 1378.
4. تأثيرموسيقي بر اعصاب و روان، پديد آورنده: حسين عبداللّهي خوروش، ناشر: بادران، اصفهان،1387.
5. مضرات موسيقي، پديد آورنده: سيد احمد خاتمي، ناشر: نشر قرآن قم.

موفق و موید باشید