درمان بیماری نفس

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
قلب انسان جايگاه بسيار حساس و مهمي است. مركز عواطف و احساسات و الطاف و انوار يا مركز كثافات، قساوت و سياهي است. قساوت به معني سنگ دلي، دور شدن از عواطف و احساسات فطري انساني، و نقطه مقابل رقت قلب است. از اين رو به افراد بي رحم و سنگ دل، قسي القلب مي گويند. عواملي موجب سختي و سنگ دلي مي شود كه به برخي از آن ها اشاره مي شود.
عوامل قساوت:
1 - گناه و غفلت از ياد خدا بزرگ‏ترين عامل قساوت قلب است. قرآن كريم اين حقيقت را در آيات زيادي يادآوري كرده است.(1) امام باقر (ع) فرمود:"هر انساني كه به دنيا مي آيد از قلبي نوراني و سفيد برخوردار است، اين گناه است كه آن را تيره مي سازد. هنگامي كه فردي گناهي را انجام داد، يك لكه سياه در قلب او ايجاد مي‏شود، اگر توبه كند آن لكه سياه پاك مي شود، اما اگر ادامه دهد، كم كم سياهي و سنگ دلي از غظت بيشتري برخوردار مي شود، سر انجام قساوت و سنگدلي تمامي قلبش را فرا مي‏گيرد".(2) در حديث ديگري آمده است. الذنب على الذنب يميت القلب‏ (3) گناه پشت سر گناه دل را مي ميراند.
2- شكستن عهد و پيماني كه خداوند با انسان بسته است. از جمله آن ها: ايمان به پيامبران و( ولايت و امامت ائمه اطهار ) و نصرت و ياري آنان گفتار و عمل(4)
3- ترك نماز، ندادن زكات، كمك نكردن به نيازمندان و ندادن قرض الحسنه به آنان. (5)
4- آرزوهاي طول و دراز باعث قساوت قلب و مانع نورانيت و صفاي قلب مي‏شود. (6)
3 – پرخوري (7) پرخوابي (8) زياد خنديدن (9)
4 - زياد سخن گفتن در غير ذكر خدا. رسول خدا (ص) فرمود: لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلَامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قَسْوُ الْقَلْبِ إِنَّ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنَ اللَّهِ الْقَلْبُ الْقَاسِي (10) حرف هايتان را در غير ذكر خدا طولاني نكنيد. زيرا در غير ذكر خدا زياد سخن گفتن، باعث قساوت قلب مي شود. دورترين افراد به خدا كسي است كه قساوت قلب داشته باشد.
7- آدم كشي، بريدن سر حيوانات و خوردن خون (11)
8- رفاقت و هم نشيني با افراد بخيل (12)، غافل از ياد خدا و با سلاطين و ثروتمندان بي توجه به ياد و احكام خدا (13)
9- جدال و بحث و گفتگوهاي بي فايده (14)
10- تكبر و خود برتر بيني (15) و خود پسندي (عُجب)، ريا و خود نمايي (16)
11- بي احترامي نمودن به به اقوام و ارحام به ويژه پدر و مادر (17)
12- رفتن به مجالس خالي از ذكر خدا و گوش دادن به آلات لهو و موسيقي (18)
-براي پرهيز از مبتلا شدن به قساوت قلب و درمان اين بيماري قلبي بايد از يك سو از عوامل فوق الذكر كه باعث ايجاد قساوت قلب مي شود اجتناب كرد، و از سويي ديگر به امور زير بيشتر توجه و مبادرت ورزيد.
1- مهرباني كردن به ايتام، حرمت نهادن و مدد رساندن به مردم به ويژه اقوام و ارحام و پدر و مادر (19)
2- پايبندي به اقامه نماز در اول وقت، كثرت ياد و ذكر خدا در گفتار و عمل، قرائت قرآن، نظافت لباس و بدن، پيوسته با وضو بودن، نماز شب و سحر خيزي، روزه، صله ارحام(20)
3- شركت در تشييع جنازه، عيادت از بيماران، رفتن به قبرستان و زيارت اهل قبور
4- پرداخت بدهي‏هاي خود، و دادن قرض الحسنه به نيازمندان
5- خوردن بعضي غذاها و ميوه‏ها مانند عدس، انجير، انار، نان جو، سركه، انگور و زيتون
پي‏نوشت‏ها:
1. از جمله: آيات 22 زمر (39) و 74 بقره (2) و 43 انعام ( 6) و 16 حديد (57).
2. الكافي، شيخ كليني، ج 2، ص 273، دار الكتب الاسلاميه، تهران، ش 1365.
3. مجموعه ورام، ورام بن ابي فراس، ج 2، ص 118، ناشر مكتبه الفقيه – قم .
4. مائده (5)، آيه 13.
5. همان.
6. الكافي، ج 2، ص 329.
7. بحار الانوار، علامه مجلسي، ج 73، ص 189، مؤسسه الوفاء بيروت – لبنان، سال انتشار 1404 ق.
8. همان، ج 73، ص .189
9. ارشاد القلوب، حسن بن ابي الحسن ديلمي، ج 1، ص 140، ناشر دار الشريف الرضي للنشر، 1413 ق.
10. وسايل الشيعه 29 جلدي، شيخ حر عاملي، ج 12، ص194، چاپ مؤسسه آل البيت، قم، سال انتشار 1409ق.
11. بحار الانوار، ج 2، ص 166.
12. همان، ج 75، ص 53.
13. همان، ج 62، ص 382.
14. مجموعه ورام، ج 1، ص 108.
15. الكافي، ج 2، ص 330.
16. مستدرك الوسايل، محدث نوري، ج3، ص 324، مؤسسه آل البيت ، قم 1408 ش.
17. الكافي، ج 3، ص 199.
18. بحار الانوار، علامه مجلسي، ج 62، ص 328 .
19. مجموعه ورام، ج 1، ص 248.
20. همان.

موفق و موید باشید