حجاب

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در عصر حكومت امام علي(ع) حدود و احكام الهي در جامعه رعايت مي‌شد. مسائلي كه جزو محرمات و منكرات به حساب مي‌آمد، از آن ها جلوگيري به عمل مي‌آمد. رعايت حجاب و پوشش اسلامي، از سنت‌هاي ديني است كه امام علي(ع) بر زنده نگه داشتن سنت‌ها تأكيد دارد. مي‌فرمايد:
«ليس على الامام إلاّ ما حُمّلَ من أمر ربّه... والاحياء للسنّة؛(1) بر امام نيست جز آن چه از امر پروردگار به عهده او واگذار شده است... و زنده كردن سنت‌ها».
در جاي ديگر، يكي از وظايف مهم حاكم و رهبر را امر به معروف و نهي از منكر و اقامه حدود الهي مي‌شمارد:
«لابدّ للأمّة من إمام... فيأمرهم وينهاهم ويقيم فيهم الحدود».(2)
در سوره احزاب دستور كلي در باره حجاب آمده است كه همگان ملزم به رعايت آن بودند:
«اي پيامبر! به همسران و دختران خويش و بانوان با ايمان بگو كه روپوش خود را برگيرند تا به عفاف و حريت شناخته شوند و مورد آزار و تعرض هوسرانان قرار نگيرند و خداوند، آمرزنده و مهربان است» (3)
پيامبر و معصومين (ع) علاوه بر تاكيداتي كه بر رعايت حجاب داشته اند، با ارائه دستور عمل هايي، جامعه اسلامي را به سوي تهذيب و پاكي، رهنمون گشته اند مثلا روزي اسما - كه خواهر زن پيامبر بود-، با جامه بدن نما و نازكي به خانه پيامبر آمد. پيامبر، روي خود را از او برگرداند و فرمود:
«اي اسما، وقتي زن به حد بلوغ رسيد، نبايد جايي از بدن و اندامش ديده شود، مگر صورت و دست ها» (4)
در زمان پيامبر بعد از نزول آيات حجاب مسلمانان حجاب را رعايت مي كردند و در اين زمينه اعتراض يا مخالفتي وجود نداشت و گرنه در تاريخ به آن اشاره مي شد.
روشن است كه بي حجابي، از منكرات اسلام است كه بايد از آن نهي شود و علي(ع) كه اين وظيفه را براي حاكم معين مي‌كند، اولين فردي است كه به آن عمل مي‌كند.
در عصر امام علي(ع) نيز رعايت پوشش و حجاب مورد توجه توده مردم(اعم از مسلمان و غير مسلمان) بود. مانند اين عصر بي حجابي و بدحجابي رايج نبود. بنابر اين به نظر مي‌رسد در باره رعايت حجاب و پوشش اسلامي، در آن عصر مشكلي كه امروزه وجود دارد، وجود نداشت.
اقليت هاي مذهبي هم درآن عصر حجاب را رعايت مي كردند. آنان در اجراي مراسم مذهبي آزاد بودند، ولي حق نداشتند منكرات اسلامي به صورت آشكارا انجام دهند.
چون رعايت حجاب و حفظ عفت عمومي جامعه حكم قطعي اسلامي است و قرآن به صراحت آن را بيان مي‌كند ،همچنين مفاسدي در پي بي حجابي به وجود مي آيد، كه منطق و عقل حكم مي‌كند كه بايد با بي حجابي به صورت مناسب و مدبرانه و عاقلانه برخورد شود.
اما الزام حجاب در كشور ايران، به خاطر قانون كشور است،‌ نه اين كه فرد بايد مسلمان باشد يا احكام اسلام را عمل كند، بلكه از اين جهت كه حجاب پديده‌اي اجتماعي است. ربطي به دين دار بودن يا نبودن ندارد. اگر حجاب تنها يك مسئله فردي بود، مسيحي يا يهودي و يا اقليت هاي مذهبي ديگر هيچ الزامي براي انجام آن نداشتند، همان گونه كه هيچ كس مسيحي يا يهودي را اجبار به روزه گرفتن يا نماز خواندن نمي‌كند، زيرا فقط يك مسئله فردي است، اما چون حجاب مسأله اجتماعي است، رعايت آن بر غير مسلمان نيز لازم است، همان طور كه تأسيس مراكز مشروب‌ فروشي براي غير مسلمان نيز جايز نيست، اگر چه در دين آنان اشكال نداشته باشد. اصولاً كارهاي خلاف و منكري كه آشكارا و در منظر مردم، رخ مي‌دهد، در حكومت اسلامي از انجام آن ها جلوگيري مي‌شود، ولي كارهايي كه جنبه علني ندارد و در جامعه تأثير منفي ايجاد نمي‌كند، حالت اجباري ندارد مثلا، در جامعه اسلامي مسيحي يا يهودي مي‌توانند در خانه خود روزه نگيرند، نماز نخوانند و... اما به صورت علني و در خيابان و در منظر عام، حق ندارند در ماه رمضان روزه بخورند. حجاب نيز چنين است. اگر درون خانه در ارتباط با نامحرم، حجاب را رعايت نكنند، آنان را مجبور به حجاب نمي‌كنند، ولي در مجامع عمومي و كوچه و خيابان كه در منظر ديگران است، بايد حجاب را رعايت كنند.
نتيجه آنكه رفتار و تقيد مردم در عصر معصومان بسيار متفات با عصر حاضر بوده و مقايسه اين دو زمان ناروا است.
براي آگاهي بيش تر به كتاب مسأله حجاب از آيت الله شهيد مطهري مراجعه نماييد.
پي‌نوشت‌ها:
1. نهج البلاغه، خطبه 105.
2. بحار الانوار، ج 93، ص 41.
3. احزاب(33) آيه 59.
4. ابن الأشعث السجستاني، سنن أبي داود، تحقيق و تعليق سعيد محمد اللحام چاپ اول، سال چاپ 1410، ج2، ص383.

موفق و موید باشید