با سلام . برای من مدتی است این سوال مطرح شده که وقتی شیطان از قدرت خدا آگاه است به چه دلیلی فرمان سجده خدا بر آدم را نپذیرفت ؟ یا وقتی سرانجام خود را جهنم می بیند ، چرا از غرور خود دست نکشید ؟
اگر منبع کاملی دارید که زوایای مختلف را بررسی کرده باشد به من بگویید . با تشکر

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: منشا تمرد و طغيان و سركشي از فرمان خداوند هميشه، جهل و عدم معرفت نسبت به خداوند نيست. اگر جهل و عدم معرفت منشا تمرد باشد، چندان محذوري ندارد و متمرد تا حدودي معذور تلقي مي‌شود، ولي برخي تمردها با آگاهي و معرفت صورت مي‌گيرد. اين نوع تمرد بسيار خطرناك و مهلك است. تمرد شيطان از اين نوع تمرد بوده است. از همين رو براي ابد از رحمت خدا دور و به لعن الهي گرفتار شد. چنان كه بسياري از مردم با وجود دانستن زشتي دروغ باز هم دروغ مي‌گويند. با علم به ارزش راستي از آن اجتناب مي‌كنند. پس علم تنها كافي نيست.
بر اساس آنچه در قرآن و روايات آمده، سبب تمرد شيطان تكبر و خود بزرگ بيني اوست. از اين رو در قرآن در اين باره فرمود:
همه ملائكه سجده كردند. مگر ابليس كه خودداري نموده و كبر ورزيد». (1)
امير مومنان (ع) به تفصيل درباره تكبر شيطان و اين كه عامل رانده شدن او از درگاه خداوند، تكبر او بوده است ،سخن گفته، از جمله فرمود:« و نازع الله رداء الجبريه و ادرع لباس التعزز و خلع قناع التذلل الا ترون كيف صغره الله بتكبره... ؛(2) بر لباس كبريايي و عظمت با خدا در افتاد، لباس بزرگي را بر تن پوشيد. پوشش تواضع و فروتني را از تن درآورد. آيا نمي‌نگريد كه خدا به خاطر خود بزرگ بيني او را كوچك ساخت؟ جهت بلند پروازي او را پست و خوار گردانيد؟»
پي‌نوشت‌ها:
1.بقره (2) آيه 34.
2.نهج البلاغه، نشر موسسه امير المومنين، قم، 1375 ش،خطبه 192، خطبه 192.
موفق و موید باشید