ایا شیطان اختیار داشته

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
طبق آيات قرآن و روايات متعدد شيطان از جنيان است. خداوند مي فرمايد: « تمام فرشتگان سجده كردند، جز ابليس كه از جنس جن بود».(1)
و از امام صادق(ع) در مورد ابليس سؤال شد كه آيا شيطان از فرشتگان بود؟ حضرت فرمود: «ابليس از جن بود، ولي همراه فرشتگان بود؛ آن چنان كه آن‌ها فكر مي‌كردند از جنس آنان است؛ اما خدا مي دانست كه از آن‌ها نيست». (2)پس در حقيقت ابليس همواره جن بود نه فرشته، و جنيان هم مثل آدميان موجود مختار و مكلف اند و در نتيجه شيطان از روي اراده و اختيار از سجده كردن امتناع تمرد كرده است.
از طرف ديگر بايد اشاره شود كه عدم اختيار فرشتگان خود امري است كه مورد ترديد انديشمندان است. بلكه از شواهد و قرائن مي توان دريافت مي شود كه اين تصور در مورد فرشتگان صحيح نيست؛ به عبارت روشن تر از قرآن مجيد (3) استفاده مي شود كه ملائكه (فرشتگان) موجوداتي مستقل و داراي اختيار بوده، اعمال و رفتارشان از سر شعور و اراده تحقق مي يابد.
بنابراين ملائكه داراي اختيار هستند، و به فرض شيطان از فرشتگان باشد باز هم مجبور نبوده است.
پي‌نوشت‌ها:
1. كهف (18)، آيه 50.
2. علامه مجلسى، بحار الأنوار،مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ق. ج 60، ص 218.
3. مؤمن،(40) آيه 7.
موفق و موید باشید