مالیات

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
بدون شك يكي از ضروري‌ترين مسئله‌ها به هنگام تشكيل حكومت، تشكيل بيت المال و خزانه است كه به وسيله آن نيازهاي اقتصادي‌حكومت بر آورده شود؛ نيازهايي كه در هر حكومتي وجود دارد.
هر جامعه اي داراي افرادي از كار افتاده، بيمار، يتيمان بي‌سرپرست، معلولين و امثال آن مي‌باشد كه بايد مورد حمايت قرار گيرند. نيز براي حفظ موجوديت خود در برابر هجوم دشمن، نياز به سربازان مجاهدي دارد كه هزينة آن‌ها توسط حكومت پرداخت مي‌شود، همچنين كارمندان حكومت اسلامي، هر كدام نيازمند صرف هزينه هايي است كه بدون يك پشتوانه مالي منظم و مطمئن سامان نمي‌پذيرد.
ماليات نوعي هزينه براي اداره مردم در يك جامعه به هم پيوسته است. يعني كسي كه از جاده‌ها استفاده مي‌كند، از امنيت بهره مي‌گيرد، از رسانه‌هاي جمعي كمك مي‌گيرد و از ديگر امكانات بهره مند مي‌گردد. اگر اين امكانات نبود،كار اقتصادي ممكن نمي‌شد، يا هره كمي داشت. و مشكلات ديگري براي مردم به وجود مي‌آمد بنابراين دولت اسلامي وظيفه دارد سهمي از هزينه‌هاي عمومي دولت را كه درانجام امور اقتصادي و رفاهي مؤثراست بپردازد واين يك امر طبيعي است. لذا بر مردم واجب است تا هزينه‌هاي زندگي اجتماعي و مدني خود را بپردازند و اين مهم ممكن نيست. مگر با پرداخت ماليات. حال اگر بعد از پرداختن ماليات، چيزاضافه اي در طي يك سال باقي نماند، خمس به او تعلق نمي‌گيرد و اگر اضافه ماند80 درصد آن مال خود او است و20 درصد اضافه خمس است. بنابراين اولا خمس بر مقدار اضافه بر خرج سال يعني بر پس انداز تعلق مي‌گيرد، در حالي كه ماليات از همان ابتدا حساب مي‌شود. ثانيا موارد مصرف خمس غير ازموارد مصرف ماليات است.
وانگهي خمس و زكات مصارف مشخصي دارندكه نمي توان از آنها درحكومت هزينه نمود.
زكات نصاب مشخصي دارد و از اشيا و اموال معيني گرفته مي‌شود و براي تامين نيازمندي‌هاي مسلمانان است. اما ماليات براي تامين نيازهاي دولت.
خمس درحال حاضر عمدتا صرف گسترش فرهنگ اسلام و تشيع، تعليم و تربيت طلاب علوم ديني و حفظ عقايد وارزش‌ها مي گردد. بنا بر اين،اساسا نبايد قلمرو ماليات را با وجوه شرعيه مخلوط كرد.
البته در مصرف زكات مي توان مصاديق مشتركي يافت و در موارد مشترك هزينه نمود. اما ميزان در آمد حكومت اسلامي از زكات در برابر هزينه هاي لازم و جاري دولت بسيار اندك است.
براي آگاهي بيشتر رك: مقدمه‏اي بر نظام مالياتي و بودجه در اسلام، مدرسي، ناشر: هجرت - قم. چاپ اول، 1363 شمسى. فصلنامه اقتصاد اسلامي، شماره 7.

موفق و موید باشید