ابن عربی

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: در مورد شخصيت و تفكرات ابن عربي بين دانشمندان اسلامي اعم از شيعه وسني دو ديدگاه است.
الف: برخي او را منحرف از مسير حق دانسته، نسبت هاي تند به ايشان داده، عمدتا مخالفان او كساني اند كه با فلسفه و عرفان به مخالفت پرداخته اند، مانند نظريه پردازان مكتب تفكيك و اهل حديث از اهل سنت.
ب: برخي نيز مانند ملاصدرا نهايت احترام را براي اين مرد قائل بوده، مقام او را از بوعلي و فارابي نيز برتر دانسته، از او به "الشيخ الكامل المحقق" تعبير كرده است. شهيد مطهري فرموده: "نه پيش از او و نه پس از او كسي به پاية او نرسيده است.(1) امام خميني در باره دانش عرفان نظري نسبت به ابن عربي عناوين با شكوهي به كار مي برند. (2)البته نسبت به برخي از ديدگاه هاي ايشان نيز نقد هايي دارند. اين امر از تعليقات امام بر فصوص الحكم آشكار مي گردد.
او بي شك پركارترين عارف و صوفي مسلمان و نيز يكي از پركارترين مؤلفان سراسر تاريخ جهان اسلام به شمار مي رود. (3)
بديهي است كه اين سخن به اين معنا نيست كه تمام افكار ابن عربي صحيح است. روشن است كه هر دانشمندي هرچند مهم باشد، برخي عقائد او قابل قبول نيست و بايد اهل فن عقائد او را نقد كنند.
بر اين اساس صرف سني بودن ومخالفت ابن عربي با برخي از مباني شيعه، موجب نمي شود كه از كتاب هاي او در مراكز علمي و حوزه ها استفاده نشود، امروزه درمحافل علمي وحوزه هاي ما-حتي- از كتاب هاي مفيد غير اسلامي نيز استفاده مي گردد، زيرا آنچه كه در استفاده از علوم اهميت بيشتري دارد، محتواومطالب مفيدآثار مي باشد كه بيشتر آثارابن عربي اين خصوصيت را دارد، از اين رو است كه برخي كتاب هاي ايشان مورد توجه بزرگان قرار گرفته است، شايدبر اين اساس باشد كه امام راحل درنامه ي به گورباچف فرمود: " ديگر شما را خسته نمي‌كنم و از كتب عرفا و به خصوص محي‌الدين ابن‌عربي نام نمي‌برم؛ كه اگر خواستيد از مباحث اين بزرگمرد مطلع گرديد... ". (4)
پي نوشت ها:
1. كاظم موسوي بجنوردي، دائرة المعارف بزرگ اسلامي، تهران، 1372 ش، ج 4، ذيل عنوان ابن عربي، ص 284 ـ 218.
2. شرح فصوص الحكم با مقدمه تصحيح و تعليق سيد جلال الدين آشتياني ، علمي و فرهنگي، 1386، ص 143.
3. كاظم موسوي بجنوردي، همان.
4. صحيفه امام، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، ج 21، ص 220.

موفق و موید باشید