خطبه ی فدکیه

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
حضرت زهرا (ع) در خطبه فدكيه مي فرمايند:
«...فَبَلَّغَ الرِّسَالَةَ، صَادِعاً بِالنِّذَارَةِ، مَائِلًا عَنْ مَدْرَجَةِ الْمُشْرِكِينَ، ضَارِباً ثَبَجَهُمْ، آخِذاً بِأَكْظَامِهِمْ، دَاعِياً إِلَى سَبِيلِ رَبِّهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ يَكْسِرُ الْأَصْنَامَ، وَ يَنْكُثُ الْهَامَ، حَتَّى انْهَزَمَ الْجَمْعُ وَ وَلَّوُا الدُّبُرَ، حَتَّى تَفَرَّى اللَّيْلُ عَنْ صُبْحِهِ...»(1)
او ( پيامبر اسلام )رسالت خود را به مردم ابلاغ و آنان را از عذاب خداوندى بر حذر داشت. از روش مشركان روى گرداند و گردنهايشان را به ضرب تازيانه توحيد كوفت و حلقومشان را به سختى فشرد. او مردم را با دليل و برهان و اندرز سودمند به راه خداوند رهنمون بود. شوكت بت و بت پرستان را در هم شكست تا جمع آنها از هم گسيخت و ظلمت شب تار زدوده شد و صبح ايمان دميد.
حضرت زهرا (ع) در اين فراز از خطبه شان به انجام رسالت و دعوت مشركان و مبارزه با شرك و بت پرستي از سوي پدر بزرگوارشان اشاره مي فرمايند و در مورد دعوت مشركان به توحيد از مضمون آيه شريفه در سوره نحل استفاده مي كنند:
« دَاعِياً إِلَى سَبِيلِ رَبِّهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ »و قصدشان خواندن آن آيه شريفه « ادْعُ إِلى‏ سَبيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتي‏ هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدينَ »(2) نبوده همانطور كه حضرت زهرا به جاي « ادع » در آيه شريفه فرمودند«داعيا»، ادامه آيه را يعني« و جادِلْهُمْ بِالَّتي‏ هِيَ أَحْسَنُ » چون مورد استناد در سخنراني شان نبوده نفرموده اند در واقع حضرت خواستند بفرمايند دعوت پيامبر اكزم(ص) با حكمت و اندرز نيكو بوده و نخواستند به جدال احسن ايشان اشاره كنند. مثل اينكه خطيبي كه بحث سخنراني اش درباره سخت گيري و بيزاري نسبت به كفار و مشركين است و مي خواهد شيوه و روش پيامبر اكرم(ص) را در برخورد با كفار بيان كند، به اين قسمت آيه شريفه استناد كند: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّار»(3)؛"محمد رسول خداست و كساني كه با او هستند عليه كفار شديد و سرسختند" و ادامه آيه را يعني « رُحَماءُ بَيْنَهُم‏...» كه مورد بحث او نيست در سخنراني اش نخواند، نمي توان گفت پس پيامبر اكرم(ص) هيچگاه با مومنان مهربان نبوده و دلسوز نبوده است.
بنابراين بيان نكردن ادامه آيه شريفه در خطبه فدكيه نمي تواند به معناي اين باشد كه پيامبر اكرم(ص) هيچگاه با مردم جدال احسن نكرده اند.
علاوه بر اينكه آيه شريفه به پيامبر اكرم(ص) امر مي كند كه با مخالفان جدال نيكو داشته باشد، اگر ايشان به اين دستور عمل نكند،امر خداوند را عمل نكرده و اين با مقام عصمت ايشان منافات دارد و در طول دوران رسالت ايشان نمونه هايي از جدال احسن ايشان با كفار وجود دارد مثل فتح مكه و...
پي نوشت ها:
1. مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، چاپ بيروت، ج29، ص224.
2. نحل(16)آيه125.
3. فتح(48)آيه29.
موفق و موید باشید