سلام . برای اینکه ایمان سطحی نداشته باشیم و خدا و دینش رو بهتر و کامل تر بشناسیم چیکار باید کنیم ؟ چون بعضی وقتها تو شرایط روحی و روانی سخت قرار میگیرم و از افرینش خودم بدم میاد و بعضی مواقع هم دست به گناه میزنم چون راه دیگه ای رو نمیبینم خواستم که کمکم کنید .
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
برادر گرامي! همانطور كه متوجه شده ايد، ايمان داراي اقسامي است:
1- ايمان واقعى: ايمان واقعى، اعتقاد قلبى است نه اقرار زبانى. ايمان واقعى را تمام دنيا هم نمىتواند خللى در آن به وجود بياورد.
2- ايمان سطحي: ايمان سطحى با كوچك ترين حادثه از بين مىرود. اينجا مي فهميم چگونه بنى اسرائيل گوساله پرست شدند؟ جواب اين است كه بخاطر عدم ايمان واقعى.
3 - ايمان در حال اضطرار: اصولاً ما هر وقت در مشكلات گير مىكنيم، او را صدا مىزنيم. قرآن مىگويد: وقتى مردم گير كردند «فَإِذا رَكِبُوا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ»(1) وقتى گير مىكنند، مىگويند: يا الله «فَلَمَّا نَجَّاهُمْ» و بعد از نجات بعضىها فراموش مىكنند. هر وقت گير مىكنند مؤمن هستند به اين ايمان در حال اضطرار مىگويند. فرعون وقتى داشت غرق مىشد، گفت: «آمنت» اى خدا ايمان آوردم. آيه نازل شد: حالا ايمان آوردى؟ توبه، براى وقتى است كه انسان به مرز اضطرار نرسيده باشد. حالا ديگر براى تو فايدهاى ندارد.(2)
- ايمان قوي موهبتي الهي است كه به دست آوردن آن مشروط به تلاش و اراده قوي خود شخص نيز هست.
حضرت آيةالله بهجت رضوانالله تعالي عليه براي تقويت ايمانهاي ضعيف، دستورالعملي دارند. شخصي از بهجت عارفان ميپرسد: «شخصي كه ايمان بسيار ضعيف دارد، چگونه اراده را قوي كند تا هركاري را انجام ندهد و حتي بتواند از كارهايي كه خارج از اختيار اوست جلوگيري كند؟» آن پير روشن ضمير در پاسخ، جملهاي كوتاه بيان كردهاند كه به واقع راه نجات انسان در آن نهفته است: «در آنچه تحت اختيار اوست، اختيارا خلاف رضاي خدا را بهجا نياورد، همين راه نجات است.»(3)
بيشك اين منطقيترين راه براي تقويت ايمان و عمليترين آنهاست. بديهي است كه شخص با به كار بستن اين دستورالعمل به مرور بر نفس خويش غلبه كرده و زمام آن را به دست ميگيرد و همين راه نجات واقعي انسان است.
- اما راه هاي ديگر تحصيل، تحكيم و تقويت ايمان:
براى اين كه انسان اعتقادات خود را مستحكمتر كند، دو حركت لازم است:
الف) حركت علمى: يعنى، لازم است در حد توان خود به مطالعه و تحقيق بپردازد و با رجوع به كتابهايى كه در اين زمينه نوشته شده، پاسخ سؤالات خود را دريابد و يا با سؤال كردن از عالمان دينى، ابهامات و شبهاتى كه در ذهنش مطرح مىشود بازگو كند تا با روشن شدن ابهامات، اعتقادات خود را راسخ كند.
ب) حركت عملى: تاكنون دريافتيم كه ايمان مقتضى عمل صالح است، اين واقعيت را در آيۀ قرآن شريف مىتوانيم به دست آوريم: «والّذين آمنوا و عمِلوا الصّالحاتِ سنُدخِلِهُم جنّاتٍ»(4)
ايمان و عمل در ديدگاه قرآن دو جزء جدانشدنى از هم هستند، در واقع ايمان، شخص را به انجام عمل شايسته وا مىدارد، امّا در همين جا يك نكته دقيقى وجود دارد و آن اين كه ايمان، در صورتى مىتواند منشأ عمل صالح(تقوا) بشود كه زنده و فعّال باشد. به عبارتى آگاهى و تنبه همواره بايد زنده باشد تا منشأ اثر شود. توصيه شده در اين مرحله براى تشخيص كار «خوب» از كار «بد» تا آن چه كه عقل مىفهمد از عقل، و آن چه را نمىفهمد از شرع دريافت كنيم و بدانيم چه كارى را بايد انجام دهيم و چه كارى را بايد ترك كنيم. لذا موضوع انجام واجبات و ترك محرّمات مطرح مىشود. انجام برخي كارها مانند قرائت قرآن، دعا و زيارت، مطالعه سيره ائمه و همنشيني با نيكان و صالحان، ما را به ياد خدا مي اندازد.
برخي كارها نيز مانع توجه به خداوند است كه بايد اين موانع را كنار زد تا غفلت بر آن حاكم نشود.
- براى آگاهى بيشتر در اين باره به منابع زير مراجعه كنيد:
1. تفسير نمونه، نويسنده: آيت الله مكارم شيرازي، تفسير سوره حجرات.
2. تفسير سوره حجرات، نويسنده: محسن قرائتى.
3. طهارت روح در آثار شهيد مطهرى، نويسنده: عباس عزيزى.
4. نشريه قرآنى «بشارت» كه يك نشريه دو ماهه و ويژه جوانان است.
پي نوشت ها:
1. عنكبوت(29) آيۀ 65.
2. ر.ك: پرسش هاى مهم، پاسخ هاى كوتاه(تمثيلات)، محسن قرائتي، انتشارات ستاد اقامه نماز.
3. ر.ك: پرسشهاي شما و پاسخهاي آيةالله بهجت، جلد اول.
4. نساء(4) آيۀ 57.
موفق و موید باشید
