پسرم گاهی اوقات که بگویم نمازت را بخوان میخواند اما بیشتر وقتها می گوید به سن تکلیف نرسیدم هر وقت رسیدم مرتب می خوانم . در جمع هم اصلا نمی خواند میگوید من باید تنهایی در اتاق خودم بخوانم . من خودم نمازم را مرتب می خوانم
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
انسان موجودي است كه از ابعاد گوناگون برخوردار است و به تبع آن تربيت نيز ابعادي دارد كه خود به اقسامي تقسيم ميگردد: تربيت اخلاقي، تربيت ديني، تربيت جسماني، تربيت اجتماعي و...
مراد از تربيت ديني، مقابل تربيت اخلاقي، اجتماعي و ساير ابعاد است و عمدتاً حوزه مربوط به عقايد و احكام عبادي از دين را شامل ميگردد.
- آموزش و نحوۀ برخورد با نماز فرزندان كه ركن اصلي دين است:
يكي از بارزترين مصاديق تربيت ديني و بلكه مهمترين نمود آن در حوزه احكام و عبادات، نماز است. نماز بزرگترين فريضه الهي و پيش درآمد قبولي ساير اعمال و عبادات است. علي(ع) در طول عمر با بركتشان زيباترين جلوهها را در نماز به نمايش گذاشتند، او در حالت جنگ و صلح، بيماري و سلامت، در خانه و مزرعه، برمسند حكومت و خانه نشيني 25 ساله و در همه حالات و شرائط، نماز مهمترين عمل او بود و فرزندان خود رابدان سفارش مينمود.
در وصيتي به امام حسن(ع) و تمامي خانواده و فرزندانش آنها رابه نماز سفارش كرده ميفرمايد: "از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره نماز زيرا كه نماز بهترين كارهاو ستون دين شماست "(1) او نه تنها خود و فرزندانش به نماز اهميت ميدادند كه همه پيروان وشيعيان خود را به تعليم نماز به فرزندان و سعي در تشويق آنان به مدوامت بر آن، فرا خواندهاند.
آن حضرت فرمود: «علّموا صبيانكم الصلوة و خذوهم بها اذا بلغوا الحلم» در كودكي به فرزندانتان نماز را تعليم دهيدو هنگام بلوغ، آنان را به نماز وا داريد."(2) فريضه نماز در تربيت ديني چنان مهم است كه حتي در پيش از بلوغ، ناراحت بودن از فرزند بهخاطر ترك آن، روا دانسته شده است.
نكته قابل توجهي كه در اين دو حديث وجود دارد، توجه حضرت به مراحل تربيت و نيز روش آشنا نمودن فرزندان با نماز و اقامه آن است، زيرا در مورد نماز بين دوره كودكي و بلوغ فرق گذاشتهاند، در دوره كودكي تا قبل از ده سالگي فقط سفارش به آموزش و تعليم نماز نمودهاند و تنها به اقدام زباني و سفارش كلامي اكتفا نمودهاند، در اين مرحله تأكيد بر آمادگي و زمينه سازي براي اقامه نماز شده است. اما در سن ده سالگي هر چند هنوز به حّد بلوغ نرسيده، امّا بعلت رشد مناسب كودك در اين سن و تا حدودي رسيدن به سن تمييز و تشخيص، تأكيد عملي بر اقامه نماز است و آنگاه كه به سن بلوغ رسيدند تأكيد بر واداشتن آنها به نماز و ترك نكردن آن است.
- نكاتي تربيتي براي تشويق به نماز نوجوانان:
روشهاي خيرخواهانه شامل: موعظه، نصيحت، بيان فلسفه و حكمت نماز، امر به معروف، روش الگويي، اسوه سازي روش محبت (تأييد و تحسين، همراهي و انظباط)، شيوه تكريم شخصيت(پذيرش و احترام، برخورداري از پايگاه اجتماعي)، روش زمينه سازي(مكان، زمان و شرايط نماز جماعت) مي توان استفاده كرد.
- نكات پاياني كه از اصول مهمه به حساب مي آيند:
1- تشويق از طريق ذكر فضائل و پاداش هاي اعمال روا و مناسب در اسلام.
2- ستايش عمل ديگران بدون تحقير كردن نوجوان.
3- آسان گيري و مراقبت از او كه خود را در عبادت خسته نكند. او را به لجاجت نيندازيد و انتظار نداشته باشيد اين راهكارها به زودي جواب دهد.
- توصيۀ پاياني:
شما در ابتدا به صورتي كه احساس مي كنيد خوب است و اثرات منفي ندارد- مثلاً از طريق همسرتان در صورت آگاهي و يا دايي، عمو و روحاني مسجد، علايم بلوغ را براي فرزندتان تفهيم كنيد تا بدانيد به سن بلوغ رسيده است يا نه.
در صورتي كه فرزندتان به سن بلوغ نرسيده بود، از سخت گيري هاي افراطي بپرهيزيد و اگر نمازي به صورت غير عمدي ترك شد، با فضاهاي مختلف اهميت نماز را برايش تبيين كنيد تا اهميت بيشتري به نماز بدهد.
پي نوشت ها:
1. رسولي محلاتي، هاشم، وصاياء الرسول و الائمه عليهمالسلام با ترحمه فارسي، ص184.
2. خوانساري، محمد، شرح غررالحكم و دررالكم، ج4، ص353.
موفق و موید باشید
