برتری برخی پیامبران

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت: بر اساس اين آيه كه فرمود:« پيامبران را برخي را بر برخي فضيلت و برتري داديم».(1) و در جاي ديگر فرمود:« بعض انبيا را بر بعض ديگر برتري داديم».(2)
معلوم مي‌شود كه همه انبيا در يك درجه نيستند، بلكه برخي بر برخي ديگر برتري دارند، ولي بر اساس روايات، پيامبر اسلام كه خاتم انبيا است بر ساير پيامبران برتري و فضيلت دارد، به عنوان نمونه در روايتي آمده كه رسول خدا(ص) فرمود:
«ما خلق الله خلقاً أفضل منّي ولا أكرم عليه منّي... فضّلني على جميع الأنبياء والمرسلين؛(3) خداوند مخلوقي برتر از من نيافريده و كرامت بيش‌تري از من به او نداده است... خداوند مرا بر همة انبيا و پيامبران برتري و فضيلت داد».
حال بايد ديد كه سرّ فضيلت و برتري خاتم انبيا بر سايرين چيست؟
در اين باره به چند نكته اشاره مي‌شود:
1ـ ختمي مرتبت غايت آفرينش است. اگر وجود او نبود، خداوند جهان هستي را خلق نمي‌كرد. در حديث قدسي آمده:
«وعزّتي وجلالي لولاك لما خلقت الأفلاك؛(4) سوگند به عزت و جلالم ،اگر نبودي ، عالم را نمي‌آفريدم».
در روايت ديگر آمده:
«خداوند به قلم فرمود: بنويس: لا إله إلاّ الله، محمّد رسول الله» آن‌گاه قلم از خداوند پرسيد: او كيست كه نامش را قرين نام خود قرار داده‌اي؟ خداوند فرمود: «فلولاه ما خلقتك ولا خلقت خلقي إلاّ لأجله؛(5) اگر محمد نبود، تو را خلق نمي‌كردم و عالم را جز براي او نيافريدم».
او كه چنين مقامي دارد، نتيجه‌اش همين است كه بر عالم و آدم فضيلت و برتري داشته باشد، چون نظام خلقت همه طفيل وجود اوست.
2ـ حقيقت وجود و روح ختمي مرتبت اولين مخلوق و آفريده در نظام هستي است، رسول خدا(ص) فرمود: «اوّل ما خلق الله روحي؛(6) اولين چيزي كه خدا آفريد، روح من بود».
در حديث ديگر آمده: «اوّل ما خلق الله نوري؛(7) اولين چيزي كه خدا آفريد، نور من بود».
دليل ديگر بر فضيلت مرتبت اين است كه نور وجود اولين تجلي هستي در عالم خلقت است و ساير موجودات همه در پرتو وجود به اذن و اراده خداوند خلق شده‌اند.
3ـ ختمي مرتبت مظهر و تجلي اسم اعظم الهي است و ساير انبيا مظاهر اسماي ديگر خداوند است. همان طور كه اسم اعظم بر ساير اسماي الهي برتري دارد، مظهر او نيز بر ساير مظاهر برتري دارد. در اين باره در كتاب«پيامبر اعظم در نگاه عرفاني امام خميني» به تفصيل بحث شده است.(8)
4ـ پيامبر اسلام داراي نبوت و رسالت جهاني و جاودان است، در حالي كه نبوت ساير انبيا به لحاظ زماني يا مكاني و يا هر دو محدود بوده است.
پي‌نوشت‌ها:
1. بقره (2) آيه 253.
2. اسراء (17) آيه 55.
3. شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، نشر دارالعلم قم بي تا، ج 1، ص 262.
4. مجلسي، بحار الانوار، نشر دار الاحيا التراث العربي بيروت 1403 ق . ج 15، ص 28.
5. همان، ص 29.
6. فيض، كلمات مكنونه، نشر فرهاني تهران 1375 ش، ص 188.
7. بحار الانوار، ج 15، ص 24.
8. صادقي، پيامبر اعظم در نگاه عرفاني امام خميني، نشر مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام، 1387ش.

موفق و موید باشید