حجاب

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در مورد حيا و عفت و پوشش زنان در آيات قرآن آمده:
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ ابْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُروجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنْها وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ الّا لِبُعولَتِهِنَّ او ابائِهِنَّ او اباءِ بُعولَتِهِنَ‏ اوْ ابْنائِهِنَّ اوْ ابْناءِ بُعولَتِهِنَّ اوْ اخْوانِهِنَّ اوْ بَنى اخْوانِهِنَّ اوْ بَنى اخَواتِهِنَّ اوْ نِسائِهِنَّ اوْ ما مَلَكَتْ ايْمانُهُنَّ اوِ التّابِعينَ غَيْرِ اولِى الْارْبَةِ مِنَ الرِّجالِ اوِ الطِّفْلِ الَّذينَ لَمْ يَظْهَروا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ، وَلا يَضْرِبْنَ بِارْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفينَ مِنْ زينَتِهِنَّ وَ توبوا الَى اللَّهِ جَميعاً ايُّهَا الْمُؤْمِنونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحونَ(1)
اي رسول به زنان مؤمن بگو: چشم هاي خود از چشمچراني و نگاه ناپاك به مردان بيگانه بپوشند (و با بيگانه در حد مخاطبه و لزوم آن نگاه كنند نه اين كه به مردان نامحرم خيره شوند و چشم بدوزند ) و عفت و پاكدامني خود را حفظ كنند و زينت هاي (طبيعي و عاريتي) خود را آشكار نكنند( و بپوشانند)مگر آن زينت هايي كه به طور طبيعي آشكار است و روسري هاي خود را بر گردن و سينه اندازند و زينت هاي خود را جز براي شوهران و...(مردان محرم و زنان مسلمان و كودكان نابالغ و غير مميز و مردان طفيلي كه چيزي از اين مفاهيم نمي فهمند و...)آشكار نكنند.
در اين آيه با صراحت كامل زنان به پوشاندن همه زينت هاي خود از مردان نامحرم امر شده اند و فقط دو استثنا وجود دارد:
يك. پوشاندن زينت ها از مردان محرم و بعض افراد ديگر كه در آيه آمده ،لازم نيست.
دو. پوشاندن زينت هايي كه به طور طبيعي يا قهري ظاهرند، لازم نيست.
آيه ديگر هم در اين زمينه به شرح زير است:
يا ايُّهَا النَّبِىُّ قُلْ لِازْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنينَ يُدْنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلابيبِهِنَّ ذلِكَ ادْنى‏ انْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفوراً رحيماً(2)
اى پيغمبر! به همسران و دخترانت و به زنان مؤمنين بگو كه جِلبابهاى خويش را به خود نزديك سازند. اين كار براى اينكه شناخته شوند و مورد اذيت قرار نگيرند نزديكتر است و خدا آمرزنده و مهربان است.
با توجه به اين آيات زنان بايد زينت ها و زيبايي هاي طبيعي و عاريتي را از نامحرمان بپوشند مگر زينت ها و زيبايي هايي كه ظاهر است.
در مورد اين كه "ما ظهر منها + زينت هاي ظاهر" چيست؟ بايد به مفسران قرآن يعني پيامبر و اهل بيت مراجعه كنيم و چون اين مساله فقهي است و براي فهم روايات به اجتهاد نياز است، غير مجتهدان بايد به فتواي مجتهد خود مراجعه كنند.
اجمالا اين كه اثبات لزوم پوشاندن موها و زينت هاي ديگر بدن به صراحت از آيه فهميده مي شود و در روايات هم تاييد شده و فقط گردي صورت و دست ها تا مچ استثنا شده است .
در جامعه اسلامي زمان پيامبر و امامان هم لزوم اين اندازه از پوشش محل سوال نبوده بلكه سؤال ها از استثناها است يعني سوال از اين نيست كه آيا به موي زن مي توان نگاه كرد. زيرا ممنوعيت اين آشكار و واضح بوده است. بلكه سؤال از اين است كه به موي چه زناني مي توان نگاه كرد و چه زناني و در كجا لازم نيست موي خود را بپوشانند؟ به بعضي روايات توجه كنيد:
راوي مي دانسته كه نگاه كردن به موي زنان جايز نيست. ولي چون ازدواج با خواهر زن مانند ازدواج با ديگر محارم ممنوع است، گمان كرده كه پس بايد نگاه به موي خواهر زن ( البته بدون قصد لذت) مانند نگاه كردن به موي مادر و خواهر و...، جايز باشد و ممنوع نباشد از اين رو از امام پرسيده
ايا جايز است مرد به موي خواهر همسرش نگاه كند؟
امام فرمود: نه مگر اين كه خواهر همسرش از زنان بازنشسته(يعني زنان كه پا به سن گذاشته و ديگر خواهش جنس مخالف ندارند)باشد.
راوي با تعجب مي پرسد:خواهر زن و زن غريبه يكسان هستند؟
امام فرمود: آري.(3)
در روايت ديگر به صراحت آمده:
لازم نيست زن از پسر بچه هفت ساله(كه هنوز به سن تميز نرسيده) موي خود را بپوشاند.(4)
در روايت ديگر به صراحت مي فرمايد لازم نيست زنان از مردان خواجه(كه بيضه آنان كشيده شده و شهوت مردانگي ندارند)موي خود را بپوشانند.(5)
براي اطلاع بيشتر به كتاب "مساله حجاب از شهيد مطهري مراجعه كنيد.(6)
در مورد پوشش مردان آيه خاصي نداريم. زيرا مردان در همه جامعه ها معمولا پوشش دارند و خودنمايي و برهنگي براي مردان نادر است. در مورد مردان آيه وارد شده دستور به حفظ حيا و پاكدامني و به شرح زير است:
قُلْ لِلْمُؤْمِنينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى‏ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما يَصْنَعُونَ (7)
به مؤمنان بگو چشمهاى خود را (از نگاه به نامحرمان) فروگيرند، و عفاف خود را حفظ كنند اين براى آنان پاكيزه‏تر است خداوند از آنچه انجام مى‏دهيد آگاه است!
پي نوشت ها:
1. نور(24)،آيه31.
2. احزاب(33)آيه59.
3. وسايل الشيعه، ج3، ص25.
4. همان، ص29.
5. همان.
6. مجموعه آثار، ج19، ص367-567.
7. نور (24) آيه 30.

موفق و موید باشید