با سلام من نميدانم كه كارهاى خيرى كه براى پدرانجام ميدهم فايده اى دارد يانه درواقع بى خبرى مااز حال اموات باعث اين تردىد ميشودلطفا به من بگوييدچطورمىتوانم به اطمينان برسم گاهى فكرميكنم كه توصيه به انجام امور خير براى اموات بهانه خوبيست تاافرادكارهايى انجا

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
از روايات و سخنان معصومين استفاده مي شود كه انجام كار خير براي اموات خصوصا والدين و اقوام براي آنها تاثير دارد و به آنها مي رسد و آنها به اين امور نياز دارند. زيرا طبق آيات مسلم قرآني و روايات معتبره انسان ها بعد از مرگ در عالم برزخ زندگي مي كنند و در آن عالم يا از نعمت عاي الهي متنعم مي شود و يا در عذاب الهي به سر مي برد و خلاصه دستش از دنيا كوتاه شده و چشمش به بازماندگان است تا براي او خيراتي بفرستند. امام صادق(ع) در حديثي در اين زمينه مي فرمايند:
« عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: لَيْسَ يَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا ثَلَاثُ خِصَالٍ صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا فِي حَيَاتِهِ فَهِيَ تَجْرِي بَعْدَ مَوْتِهِ وَ سُنَّةُ هُدًى سَنَّهَا فَهِيَ يُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ أَوْ وَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُ.»(1)؛ انسان بعد از مرگش هيچ اجري براي او نمي رسد، مگر از سه ناحيه صدقه و كار خيري كه در زمان حياتش انجام داده كه بعد از مرگش هم جاري است و يا سنت خوبي كه در دنيا به كار برده و بعد از مرگش به آن سنت عمل مي شود و يا فرزند صالحي كه براي او دعا كند.
روايات و احاديثي كه دلالت مي كند بر اينكه كارهاي خير به اموات مي رسد:
1- در كتاب شريف كافي نقل مي كند كه امام صادق(ع) مي فرمايد: «قال اميرالمؤمنين(ع) زوروا موتاكم فانهم يفرحون بزيارتكم و ليطلب احدكم حاجته عند قبر ابيه و عند قبر امه بما يدعو لهما»(2)؛ اميرالمؤمنين(ع) فرمود به زيارت امواتتان برويد. چرا كه آنان به زيارت شما خوشحال مي شوند و هر كس حاجت خود را در نزد قبر پدر و مادرش پس از آنكه براى آنان دعا كرد از خدا بخواهد.
ارواح مؤمنان در عالم برزخ به وسيلة‌ اعمال نيك بازماندگان شاد مي شوند. در حديث ديگري در اينباره چنين آمده است:
2- « قَالَ عُمَرُ بْنُ يَزِيدَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) يُصَلَّى عَنِ الْمَيِّتِ فَقَالَ نَعَمْ حَتَّى إِنَّهُ لَيَكُونُ فِي ضِيقٍ فَيُوَسِّعُ اللَّهُ عَلَيْهِ ذَلِكَ الضِّيقَ ثُمَّ يُؤْتَى فَيُقَالُ لَهُ خُفِّفَ عَنْكَ هَذَا الضِّيقُ بِصَلَاةِ فُلَانٍ أَخِيكَ عَنْكَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ فَأُشْرِكُ بَيْنَ رَجُلَيْنِ فِي رَكْعَتَيْنِ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيَفْرَحُ بِالتَّرَحُّمِ عَلَيْهِ وَ الِاسْتِغْفَارِ لَهُ كَمَا يَفْرَحُ الْحَيُّ بِالْهَدِيَّةِ تُهْدَى إِلَيْهِ.»(3)؛ عمر بن يزيد گفت به امام صادق(ع) گفتم آيا براي ميت مي شود نماز خواند فرمود بله حتي گاهي ميت در تنگي قرار دارد پس خداوند براي او توسعه مي دهد سپس به ميت گفته مي شود اين تنگي و فشار از تو برداشته شد بخاطر نماز خواندن فلان برادرت از طرف تو. راوي مي گويد به امام(ع) گفتم يك نماز دو ركعتي را مي توانم براي دو ميت بخوانم؟ امام(ع) فرمود بله همانا ميّت به خاطر طلب رحمت و استغفار بازماندگان خوشحال مي شود، همان گونه كه افراد زنده با هدايا خوشحال مي شوند.
3- در حديث ديگري پيامبر اكرم(ص) در مورد شب اول قبر مي فرمايند:« َ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) لَا يَأْتِي عَلَى الْمَيِّتِ سَاعَةٌ أَشَدُّ مِنْ أَوَّلِ لَيْلَةٍ فَارْحَمُوا مَوْتَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَلْيُصَلِّ أَحَدُكُمْ رَكْعَتَيْن‏»(4)؛ سخت ترين شب ها، شب اول قبر است كه مي توانيد با پرداخت صدقه (همانند طعام و پول دادن به فقرا‌) به مردگان خود ترحّم كنيد. اگر مالي براي صدقه نداشتيد، دو ركعت نماز بخوانيد و به روح او هديه كنيد.
4- روايات متعددي كه درباره خواندن سوره هاي مختلف براي اموات و هديه كردن ثواب آن به روح آنان وارد شده است از جمله سوره هاي فاتحه، توحيد، يس و...
در مورد خواندن نماز هاي يوميه براي پدرتان، اگر منظورتان نماز هاي قضاي يوميه از طرف ايشان باشد،مي توانيد به نيابت از ايشان نماز هاي قضاي يوميه را بخوانيد.
پي نوشت ها:
1. كليني، كافي، انتشارات اسلاميه، ج7، ص56.
2. همان، ج3، ص229.
3. شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ج1، ص183.
4. مجلسي، بحارالأنوار، چاپ بيروت، ج 88، ص 219.
موفق و موید باشید