توبه

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پاسخ به سوالاتتان را از آخر شروع مي كنيم:
برادر عزيزم؛ لازم است به چند نكته توجه كنيد:
1- زنجير اعمال ناپسندگذشته همچون طوق سنگيني بر دست و پاي انسان پيچيده است. احساس گناه و ندامت محصول نداي وجدان است. شايد سخن امام علي (ع) ناظر به اين حالت نفساني باشد كه فرمود: يك ساعت شهوت راني و گناه اندوه طولاني را در بردارد.(1)
اما:
گرچه منزل بس خطرناك است و مقصد ناپديد هيچ راهي نيست كان را نيست پايان، غم‌مخور
براي رهايي از شكنجه وجدان و رسيدن به آرامش، خداوند درهاي توبه و استغفار و كفارات را به روي گناهكاران گشوده است.
توبه از هر گناهي دو ركن اساسي دارد: پشيماني بر گناه؛ عزم بر ترك آن. مهمترين گام در ترك گناه، اراده و صبر در برابر خواسته‌هاي نفساني است. اگر قبلاً تصميم گرفته‌ايد، ولي باز آن را شكسته‌ايد، مأيوس نشويد. بياييد از نو تصميم بگيريد. با جديت وارد عمل شويد. با بر زبان جاري كردن استغفار و طلب مغفرت و عزم بر ترك گناه و جبران حق الله و حق الناس، مطمئن باشيد گناه سابق شما بخشيده شده است.
2- يكي از گناهان كبيره اي كه در روايات به آن تصريح شده، قسم دروغ است.(2)امام باقر (ع) مي فرمايد: از قسم دروغ بترسيد، كه آبادي ها را خراب و گوينده را بي سامان مي سازد.(3)
در روايتي درباره اثر سوگند دروغ آمده: سوگند دروغ و قطع رحم، آبادي ها را ويران و از اهلش خالي مي كند و سبب قطع نسل مي گردد.(4)
راه جبران گناه قسم دروغ توبه است. توبه از آن استغفار و اظهار پشيماني به درگاه الهي است. البته اگر از ناحيه قسم دروغ به كسي آسيبي وارد شده، اعم از مالي يا اجتماعي بايد جبران شود. در صورت امكان از شخص آسيب ديده، طلب حلاليت شود. به اين معنا كه اگر انسان به دروغ سخني بگويد و در آن به شخصي نسبت بدي بدهد و وي را متهم كند، براي توبه از آن فقط لازم است از خدا در مورد گناهي كه انجام داده، استغفار و توبه كند. اما اگر با دروغي كه گفته، ذهنيتي در ديگران نسبت به شخص مورد اتهام ايجاد كرده، بايد سعي نمايد ذهنيّت منفي ديگران را كه با سخنان او ايجاد شده، برطرف نمايد. در مواردي كه چاره اي جز اعتراف وجود ندارد ،مثل جايي كه شهادت دروغ داده، بايد با اعتراف به دروغ، اشتباه خود را جبران كند. در غير اين صور نيازي به طلب حلاليت حضوري نيست.
3- وظيفه انسان در قبال تهمتي كه به ديگران زده است در بند شماره 2 بيان شد. بر آن اساس، اگر طلب حلاليت و اطلاع فردي كه به او تهمت زده ايد مفسده داشته باشد. مثلا باعث فساد بيش تر شود و يا خطر جاني براي شما داشته باشد، لازم نيست حلاليت خواهي شود، بلكه بايد توبه كنيد و سعي نماييد ذهنيّت منفي ديگران را كه با سخنان شما ايجاد شده، برطرف نماييد. براي فردي كه به او تهمت زده ايد دعا و استغفار كنيد. بهتر است كار خيري انجام دهيد و ثوابش را به او هديه نماييد.
نكته:
خوردن روزه و نيز قسم دروغ داراي كفاره است. براي اطلاع از نحوه جبران آن بايد با بخش تلفني احكام شماره (09640) يا پيامك (30009640)تماس گرفته و حكم مساله را طبق مرجع تقليدتان سوال كنيد.
موفق باشيد.
پي نوشت ها:
1. العلامة المجلسي، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء، بيروت، 1404 ه ق، ج 75، ص 45.
2. شهيد دستغيب، گناهان كبيره، انتشارات دفتر نشر اسلامي، 1376 ه ش، قم ، ج 1، ص 300.
3. همان، ص 301.
4. همان.
موفق و موید باشید