باسلام وعرض خسته نباشید ازاولین اثار سختی قلب / سستی وبی حالی ولذت نبردن از انجام واجبات است واگر در همان جا معالجه نشود این مرض ادامه پیدا کرده وبه انواع کفرها میانجامد . ازاحادیث قدسی:از انسان گنه کار لذت وحلاوت عبادت وبندگی را میگیرم و.... لطفا راههای معالجه این مرض را بگویید وکیفیت انها را توضیح دهید وبرای بعد از معالجه راههایی را ذکر کنید که باعث تقویت واستحکام حالات واحوالات روحی بعد از این مرض مرض شود انشاالله همیشه در زیر سایه ی لطف الهی باشید التماس دعا متشکرم.
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
«قساوت» در لغت به معناي سختي هر چيزي است.(1) و زماني كه به قلب اضافه مي شود به معناي رفتن نرمي و رحمت از دل است.(2) از همين جهت است كه خداوند دلهاي قسي را به سنگ تشبيه كرده است و مي فرمايد: «ثم قَسَت قلوبكم مِن بَعدِ ذلك كالحجارة او اشد قسوة»(3) يعني دلهاي شما مانند سنگها سخت و يا سختتر از آن گرديد.
وقتي قساوت قلب بر دل انسان عارض ميشود در آن حالت حق را نميپذيرد و در برابر آن خاشع نميشود و تسليم آن نميگردد و خشوع در برابر حق كه حقيقت ايمان است در آن يافت نميشود. و از همين رو به دلهايي كه در برابر نور حق و هدايت انعطافي از خود نشان نميدهند و نرم و تسليم نميگردند و نور هدايت در آنان نفوذ نميكند قلبهاي قاسيه يا قساوتمند گفته ميشود.(4)
«قساوت يك نوع بيماري و نوعي استقامت است كه بر دل انساني عارض ميشود در اين حالت اندرز و انذار در آن اثري نميكند و نيز مناظر رقتآور مانند؛ آه مظلوم و نالهي يتيمان و بيدرماني دردمندان و پريشاني تهيدستان هيچ اثري در او نميگذارد و ترحمي نميكند و آن را ناديده و ناشنيده گرفته و از آنها ميگذرد و او را متأثر نميكند.(5)
- راه هاي درمان قساوت قلب:
بهترين راه براي درمان قساوت قلب، تلاش در جهت پيشگيري از ابتلا به اين بليۀ روحي است كه در سايهي از بين بردن عوامل آن صورت مي گيرد، امّا قرآن كريم از مسئلهي ذكر كه به نحو كامل در نماز تجسّم يافته است، به عنوان مهمترين عامل براي جلا دادن به دلهاي قاسي و درمان قساوت قلب ياد كرده است.
اگر بخواهيد قساوت و سنگدلي را معالجه كنيد، بايد به عبادت روي آورده و در حقيقت با تمام گناهان ترك رابطه كنيد.
جهت درمان بيماري قساوت، بايد زياد ياد خدا كرد و با كمال عشق و شوق قرآن خواند و از دعاهاي عالي اسلامي به خصوص دعاي كميل، دعاي عرفه، مناجات خمس عشر، دعاي ابوحمزه غفلت نكرد. جهت علاج اين بيماري دردناك بايد به ائمه طاهرين (ع) توسل جسته و قسمتي از شب را با محبوب واقعي خلوت كرده و از گناهان گذشته و تقصيرهايي كه در عبادت داشتهايم ياد كرده و طلب عفو كنيم.
با به كار گرفتن اين سلسله مسائل به تدريج زنگار دل پاك شده و قلب انسان به نور الهي صفا ميگيرد و شياطين دل انسان را رها كرده، حق در آن خانه تجلّي ميكند.
- نتيجه گيري:
قساوت قلب از جمله بيماري هاي روحي به شمار مي رود كه عدم توجه به آن و كوتاهي در جهت درمان آن ميتواند انسان را از مراتب انساني خارج كرده و در حدّ جمادات تنزّل دهد. عدم تمكين در مقابل سخن حق، دل سپردن به آرزوهاي طول و دراز، زيرپاگذشتن عهد و پيمان از جمله اموري هستند كه موجب قساوت قلب شده و در نتيجه انسان را همچون سنگي در مقابل وقايع پيرامون و درد و رنج ديگران بي تفاوت مي سازد. براي جلوگيري از ابتلا به قساوت قلب بايد هرچه بيشتر به ذكر الهي روي آورد و با بذل توجّه ويژه نسبت به نمازهاي يوميه به عنوان بهترين مصداق ذكر الهي، هر چه بيشتر صفحهي دل را صفا داد و آنر را در مقابل سخن حق و حقيقت نرم كرد.
پي نوشت ها:
1. فيروزآبادي، محمد بن يعقوب، ج11، ص168، القاموس المحيط، بيروت، دار احياء التراث العربي، چ3، 1420ق.
2. همان.
3. بقره(2) آيۀ 74.
4. ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه،ج19، ص425، انتشارات دارالكتب اسلاميه، 1368.
5. فيروزآبادي، محمد بن يعقوب، القاموس المحيط، ج11، ص168، بيروت، دار احياء التراث العربي، چ3، 1420ق.
موفق و موید باشید
