قرآن شناسی

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
وَلِي: سرپرست و اداره كننده امر. و نيز به معنى دوست و يارى كننده و غيره مي آيد.(1)
مَالِك: اسم فاعل است. بمعنى صاحب مال و صاحب حكومت مي آيد.(2)
نَبِىّ: اين لفظ كه بر وزن فعيل است اگر به معنى فاعل باشد معنايش خبر دهنده است. زيرا كه نبىّ از جانب خدا خبر مي دهد و اگر به معنى مفعول باشد معنايش خبر داده شده است كه نبىّ از جانب خدا خبر داده مي شود.(3)
إِمَام‏: پيشوا. راغب گويد: امام آنست كه از وى پيروى و به وى‏ اقتدا شود، خواه انسان باشد يا كتاب يا غير آن، حق باشد يا باطل جمع آن أَئِمَّه است و معنى جامع، همان مقتدا بودن است.(4)
وصى: متصل شدن و متصل كردن. ايصاء و توصيه به معنى سفارش و دستور است. وصيّت اسم است از ايصاء و وصيّت را از آن رو وصيّت گويند كه موصى كارش را به كارهاى وصىّ متصل مي كند و به قولى كارهاى قبل از مرگ را به كارهاى بعد از مرگ متصل مي كند ولى اين راجع به وصيّت ميّت است و وصي كه به معناي جانشين است نسبت به انسان زنده است.(5)
قيّم: فهو ما يكون في نفسه قائما و منتصبا و غير منحرف و لا مفتقر و لا ناقص، و قد اتّصف به الدين : « ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ »(6) و الدين هو الخضوع و الانقياد تحت برنامج. فهذا الدين قيّم، و أحسن خضوع و أكمل انقياد و أفضل سلوك للإنسان.(7)؛ قيم آنچه كه به خودي خود ثابت و پابرجا باشد و منحرف و ناقص نباشد و گاهي دين به قيم متصف مي شود مانند « ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ » و دين همان خضوع و اطاعت تحت برنامه است و چنين ديني ثابت و كامل است و بهترين خضوع و كامل ترين اطاعت و برترين روش براي انسان است.
بنابراين قيم كه از قيام و قوام گرفته شده اسمى است براى آنچه كه چيزى را برپا مي دارد و ثابت مى‏كند و به معاني تكيه‏گاه، ستون، پايه و اساس، سرپرست خانواده، حافظ و نگهدارنده مي آيد.
پي نوشت ها:
1. قرشي بنايي، قاموس قرآن، انتشارات دار الكتب اسلاميه، ج‏7، ص 247.
2. همان، ج‏6، ص 274.
3. همان، ج‏7، ص8.
4. همان، ج‏1، ص121.
5. همان، ج‏7، ص 223.
6. توبه(9)آيه36.
7. مصطفوي، حسن، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ج‏9، ص 344.
موفق و موید باشید