فلسفه احكام و جاودانگی آن

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
انسان براي ارتباط با خداي متعال و راهيابي به عالم قدس نيازمند دو عنصر است، يكي طهارت ظاهري و پاك بودن از اشياي نجس و ديگري طهارت باطني، خداي متعال در نماز كه در واقع سفر معنوي انسان به سوي خداوند و عروج او به سمت عالم ملكوت است هر دو عنصر را لازم شمرده است، هم پاك بودن از آلودگي هاي ظاهري و نجاست را لازم شمرده است، و هم براي تحصيل طهارت باطني و معنوي وضو و غسل و تيمم را واجب كرده است.
از اين رو فلسفه وضو گرفتن و غسل كردن تحصيل طهارت ظاهري نيست، چه بسا به ظاهر انسان آلودگي ندارد صورت و دست هاي شخص تميز به نظر مي رسد، و در غسل ظاهر چه بسا بدن انسان تميز و نظيف مي باشد، اما در عين حال شخصي كه سبب غسل را فراهم كرده، بايد غسل نمايد، هدف تحصيل طهارت باطني مي باشد، و طهارت باطني صرفا با شستن ظاهر بدن حاصل نمي شود، بلكه بايد غسل را به قصد قربت و انجام فرمان الهي انجام دهد، تا طهارت باطني حاصل گردد. از اين رو در فتاواي فقهاي عظام قصد قربت در غسل لازم مي باشد.(1)
با توجه به روايات اين مطلب بيشتر روشن مي شود.
از محمّد بن سنان نقل شده است كه وى گفت: حضرت رضا(ع) در جواب سؤالاتى كه به صورت مكتوب از محضرش نموده بودم مرقوم فرمودند:
علّت غسل جناب نظافت و تطهير انسان نفس خودش را از آلودگى آن و پاك نمودن جسد از قذارت و خباثتش مى‏باشد. زيرا جنابت از تمام جسد خارج مى‏گردد از اين رو بر شخص واجب است تمام بدن را تطهير كند و علّت خفيف بودن حكم در ادرار و غائط اين است كه اين دو بيشتر از جنابت بوده، لذا شارع مقدس به خاطر كثرت و مشقّت و اخراجشان بدون اراده و شهوت به وضوء راضى شده، ولى جنابت بيرون نمى‏آيد مگر با استلذاذ و اجبار نفس از اين رو در مورد آن غسل را واجب كرده است.(2)
بنابراين با حمام كردن صرف مقاصد و فوائد غسل حاصل نمي شود و حمام جاي غسل را نمي گيرد.
1. امام خميني، توضيح المسائل محشي، قم، دفتر انتشارات جامعه مدرسين، 1424 هـ.ق، ج 1، ص 215، مساله 358.
2. شيخ صدوق، علل الشرايع ( ترجمه ذهني تهراني )، قم، نشر مومنين، 1380 هـ.ش، ج 1، ص 889.

موفق و موید باشید