عقايد

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
مسئله ي رقص اختلافي است. برخي معتقدند كه رقص مطلقا (همه نوع آن) حرام نيست و تنها برخي از رقص ها حرامند؛ برخي فقها نيز معتقدند كه رقص مطلقا حرام است.(1)
مستند فقهاي بزرگوار در فتوا دادن بر حرمت رقص ( چه حرمت همه نوع آن و چه برخي از انواع آن ) دسته اي از روايات است كه از رقص نهي كرده اند، مانند حديثي كه در زير مي آيد:
از امام صادق (ع) نقل شده كه پيامبر (ص) فرمود:«نهي مي كنم شما را از رقص و مزمار و بربط و طبل»(2)
نيز در فلسفه اين حرمت در روايات ديگر اين چنين آمده است: امام صادق(ع) فرمود:«زماني كه آدم (ع) از دنيا رفت، ابليس و قابيل زبان به شماتت او گشودند و (در مرگ او شادماني كرده) و به ساز و آواز پرداختند، پس هر كس كه روي زمين به اين گونه، لذت جويد به آن دو اقتدا كرده است.»(3)
البته بحث از اعتبار سند و تبيين مفاد و دلالت اين روايات، هريك بحث كارشناسي و فقهي مخصوص به خود را مي طلبد كه در جاي خود بايد طرح گردد.
پيرامون دليل عقلى و به تعبير دقيق‏تر دليل عقلايى يا فلسفه تحريم آن نيز گفتنى است كه فلسفه بعضى از احكام را بايد در غايات و نتايجى كه يك كار به دنبال دارد، جست و جو كرد. از ديدگاه اسلام، چون انسان موجودى با كرامت و داراى ارزش فوق‏العاده است، بايستى تمام همت خود را مصروف كمال‏خواهى كند و براى اين منظور، زمينه‏ها را فراهم ساخته و از آنچه كه او را از اين هدف باز مى‏دارد، پرهيز كند. از جمله موانع جدى انسان در اين راه، اشتغال به لهو و لعب و غفلتى است كه از اين طريق عايد انسان مى‏گردد.
به همين منظور در شريعت الهى، تمهيداتى براى جلوگيرى از فرو رفتن فرد و جامعه، در منجلاب هوس‏ها و غفلت‏ها، پيش‏بينى شده است كه از جمله آنها، تحريم مسكرات، قمار و رقص مى‏باشد (نوع حرام آن). البته ممكن است پرسيده شود كه آيا چند دقيقه رقص، موجب غفلت مى‏گردد؟ بلى ممكن است يك حادثه چندان آثار مشهودى نداشته باشد؛ ولى اگر چنين عادت‏هايى در جامعه فراگير شود، جامعه به همان دامى خواهد افتاد كه اكنون بسيارى از جوامع بدان دچار شده‏اند؛ يعنى، فرو رفتن در غفلت‏ها و شهوت‏ها و بازماندن از مسير كمال. باز هم تأكيد مى‏كنيم كه اگر «نگرش وحى را به انسان و جهان» ناديده بگيريم، نه تنها تحريم رقص؛ بلكه فلسفه تحريم بسيارى از محرمات ديگر نيز، قابل درك نخواهد بود.
موسيقي:
دلايل حرمت موسيقي
در رابطه با موسيقي نيز بايد عرض شود كه هر نوع موسيقي از نظر مشهور فقهاي عظام حرام نمي باشد. بلكه فقط قسمي از آن حرام است كه انسان را به سمت گناه و دوري و غفلت از خدا و سستي در امور ديني بكشاند و مناسب مجالس گناه باشد.(4)
با پژوهشى اندك در قرآن و روايات و ديدگاه برخى از روانشناسان و پزشكان، مى توان موارد ذيل را از حكمتهاى حرمت غنا دانست:
1. گرايش به فساد: امام صادق (ع) فرمود: «خانه اى كه در آن غنا باشد، از فساد و فحشا مصون نخواهد بود.»(5)
2. غفلت از ياد خدا: قرآن يكى از عوامل گمراهى را «لهو الحديث»(6) دانسته است.«لهو»چيزى است كه انسان را چنان مشغول كند كه باعث غفلت و بازماندن از كارهاى مهمتر شود.
امام صادق فرمود: گوش دادن به ملاهي (غنا) قساوت قلب مى آورد (7) و در نتيجه باعث فراموشى خدا و معنويت مى شود. از اين رو در روايات اسلامى از »لهو الحديث« به »غنا« تفسير شده است(8)؛ چه اينكه شنيدن غنا و موسيقى آن چنان اراده را سست و غريزه جنسى شخص را تحريك مى كند كه از ياد خدا و قيامت باز مى ماند. در روايتى نبى اكرم (ص) فرمود: هر كس به غنا و موسيقى )لهوى( گوش فرا دهد قطعه هاى ازسرب (روز قيامت) در گوش او آب مى شود.(9) و شايد اين تعبير كنايه از آن است كه گوش او از شنيدن سخن حق كر مى شود.
3. زيان بخشى غنا بر اعصاب: به گواهى برخى از پزشكان، غنا و موسيقى آثار زيانبارى بر روى اعصاب دارد(10) و در حقيقت يكى از عوامل مهم تخدير اعصاب به شمار مى رود. مواد مخدر گاهى از راه دهان و نوشيدن وارد بدن مى شوند (مانند شراب)زمانى از راه بوييدن مانند هروئين گاه از راه تزريق (مانند مرفين) و از راه حس شنوايى به جان و روان آدمى منتقل مى شود (مانندغنا و موسيقى) از اين رو بعضى از آهنگها چنان افراد را در نشئه فرو مىبرد كه حالتى شبيه به مستى به آنها دست مى دهد. البته گاهى به اين حد و مرحله نمى رسد؛ ولى تخدير خفيف ايجادمى كند و در پى آن آثار زيانبارى روى اعصاب بر جاى مى گذارد و شخص را دچار افسردگى و مبتلا به فشار خون مى كند.(11) با اين توصيف ادعاي اينكه موسيقي حرام و غنا تاثيري در شخص نگذارد مانند اين است كه كسي بگويد خوردن سم تاثيري در بدن او نمي گذارد. با توجه به همين پيامد هاي منفي وناگوار است كه اسلام موسيقي مطرب ولهوي را حرام كرده است.(12)
پي نوشت :
1. براي اطلاع از حكم فقهاي بزرگوار هر كس بايد به مرجع تقليد خود مراجعه كند. براي اين منظور مي توانيد از اين لينك استفاده كنيد http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa1644 و يا با شماره 09640، قسمت فقه و احكام مركز ملي پاسخگوئي به سوالات ديني، تماس گرفته و نظر مرجع تقليد خود را جويا شويد.
2. شيخ كليني، الكافي، تهران، دارالكتب الاسلاميه، 1365 هـ.ش، ج 6، ص 432، باب الغناء ....
3. شيخ حرّ عاملي، وسايل الشيعة، قم، موسسه آل البيت ، 1409 هـ.ق ، ج 17، ص 314.
4. براي اطلاع از حكم مرجع تقليد خود به منابعي كه در پي نوشت شماره يك ارجاع داده شد مراجعه فرمائيد.
5. شيخ كليني، پيشين.
6. لقمان (31)، آيه 6.
7. محدث نوري، مستدرك الوسائل، قم، موسسه آل البيت، 1408 هـ.ق ، ج 13، ص 118.
8. شيخ حر عاملي، پيشين، ج 12، باب 99، ابواب مايكتسب به.
9. شيخ حر عاملي، پيشين، ج 5، ص 348.
10. عبد الكريم عكاس، الغنا فى الاسلام، دمشق، بيتا، ص 15.
11. ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه، 1374هـ.ش، ج 17، ص 24.
12. براي تكميل پاسخ و ملاحظه زيان هاي ديگر موسيقي حرام به اين متن مراجعه فرمائيد: http://porseman.org/mdr/ShowQbyId.aspx?id=314839

موفق و موید باشید