با سلام وخسته نباشيد
چند وقت پيش يك فردي به من گفت كه علت اينكه مراجع تقليد اينقدر زياد هستند و شايد به ده ها نفر برسند كه نام بعضي ها اعلام نمي شود اين است كه مراجع همديگر را قبول ندارند و اگر قبول داشتند بقيه مراجع به نفع مرجع اعلم تر كنار ميرفتند وميگفتند كه از اين مرجع اعلم تبعييت كنيد
اين فرد براي درستي حرف خود اين دليل را مي آوردند كه چرا در زمان آيت الله بروجردي فقط همين يك مرجع تقليد بوده است.
البته من به جواب اين فرد را دادم ولي به نظر خودم پاسخ خوب و محكمي نبود.
خواهشمندم يك پاسخ خوب و قانع كننده بدهيد.
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در ابتدا بايد گفت در مسائل نظرى در هر رشتهاى، مجال براي تحقيق و تحصيل و رسيدن به تخصص محدوديتي ندارد و نمي توان جلوي تحصيل متخصصان را گرفت و مراجع تقليد نيز كسي جز متخصصان علوم ديني نيستند كه در زمان غيبت تخصص و توانايي علمي آن ها مورد استفاده ديگر افراد قرار مي گيرد.
البته اگر در يك برهه زماني مجتهدي از ساير مجتهدان اعلم باشد و فاصله علمي او با ساير مجتهدان عصر خود به گونه اي باشد كه هيچ شك و شبهه اي را در زمينه اعلميت او باقي نگذارد در اين صورت آن مجتهد به عنوان مرجع تقليد اعلم انتخاب مي گردد همانند زمان مرحوم آيت الله العظمي بروجردي؛ اما گاهي فاصله علمي مجتهدان يك عصر زياد نيست و تقريبا تمامي مجتهدان طراز اول در آن برهه زماني در يك سطح قرار دارند در اين صورت نمي توان يك مجتهد را از ميان آنان بعنوان مرجع تقليد معرفي نمود. بلكه تمامي مجتهداني كه در يك سطح قرار دارند و داراي شرايط هستند مي توانند مرجعيت تقليد را بر عهده بگيرند و اين تعدد مجتهدان و مراجع تقليد ضرري در روند پيروي و تقليد افراد جامعه ايجاد نمي كند و هر مقلدي براساس نظر مجتهد خويش در مسائل شرعي عمل مي نمايد.
به عبارت ديگر چون رجوع به مجتهد و مرجع تقليد از باب رجوع به اهل خبره و متخصص است و در رجوع به متخصص افراد آزادند كه به هر متخصصي كه او را بهتر و شايسته تر تشخيص دادند مراجعه كنند بنابراين در مساله تقليد و فتوا هر كسي مي تواند برود تحقيق كند و هر مجتهدي را كه تشخيص داد اعلم و شايسته تر از ديگران است از او تقليد كند و هيچ مانع و مشكلي وجود ندارد كه مراجع تقليد متعددي در جامعه وجود داشته باشند و هر گروه از افراد جامعه در مسائل شرعي خود مطابق نظر يكي از آنان عمل نمايند.(1)
البته اين كه بگوييم اعلام مرجعيت از جانب يك فرد به معناي قبول نداشتن ديگران است صحيح نيست اما ايرادي ندارد كه يك كارشناس خود را از نظر علمي برتر از ديگران يا هم سطح با ديگران بداند و مسئوليت مرجعيت را به عنوان يك وظيفه ديني و اجتماعي قبول كند و اين امر از روابط حسنه و احترام فوق العاده مراجع نسبت به هم به خوبي روشن مي شود.
پي نوشت:
1. مصباح يزدي، محمدتقي، نگاهي گذرا به نظريه ولايت فقيه، قم موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1378ه.ش، ص 125 و 126.
موفق و موید باشید
