حديث سلسله الذهب

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
حديث سلسلة الذهب به معناي سخن زنجيره‌اي طلايي است. به حديثي گفته مي‌شود كه تمام راويان آن امام معصوم (ع) باشند.(1) بدين صورت كه امام معصوم مانند موسي بن جعفر (ع) روايتي را از پدر خود امام صادق (ع) نقل كند. او از پدرش تا اين كه به حضرت علي (ع) يا پيامبر (ص) برسد. گاهي به حديث قدسي و نقل سخن خدا مي‌رسد. چون در زنجيره نقل حديث،امامان معصوم(ع) قرار دارند، مانند اين است كه يك زنجيره طلايي را تشكيل مي‌دهند، به همين خاطر حديث سلسلة الذهب گفته مي‌شود. اين معنا اختصاص به حديث خاصي ندارد. هر حديثي كه اين شرايط را داشته باشد، حديث سلسله الذهب ناميده مي شود.
حديث معروفي در اين زمينه وجود دارد كه از امام رضا نقل شده است. امام هشتم علي بن موسي الرضا(ع) هنگامي كه در سفر به خراسان وارد شهرستان نيشابور شد، دو عالم و پيشواي شهر به نام ابوذرعه و محمد بن اسلم طوسي (كه حافظ احاديث نبوي بودند) به حضرت عرض كردند: به حق پدران پاكيزه و گذشتگان گرامي خود، صورت مبارك خويش را بر ما آشكار كن. حديثي از پدران خود، از جدت براي ما ذكر كن.
معروف است كه بيست و چهار هزار نويسنده در انتظار شنيدن حديث بودند كه آن را ثبت كنند، حضرت فرمود: حديث كرد مرا پدرم موسي بن جعفر و او از پدرش امام صادق... [همين طور سلسله سند را ادامه داد تا رساند به] پيامبر و او از جبرئيل كه : شنيدم از خدا:
"كلمة لا اله الا الله حصني، فمن دخل حصني امن من عذابي؛ كلمه لا اله الا الله حصار من است، پس هر كسي آن را بگويد،‌ داخل حصار من شده و كسي كه داخل حصار من شود، ايمن از عذاب من خواهد بود".(2)
اصل حديث تا اين جا تمام مي شود، ولي حضرت رضا اين جملات را به اخر حديث اضافه كردند "بشرطها و شروطها و أنا من شروطها "(3)
حديث شريف داراي دو پيام است:
1. اقرار به توحيد الهي و توجه بر عبوديت كه بزرگان دين به عنوان پيامي الهي، بندگان خدا را متوجه آن كردند.
2. پذيرش ولايت معصوم، كه انسان با قرار گرفتن زير چترآن، از خطر لغزش و انحراف در امان خواهد ماند. در حديث شريف، كلمه لا اله الا الله به عنوان دژي مستحكم معرفي شده. آن دژ، اقرار به توحيد و پذيرش ولايت معصوم است كه هر كسي وارد اين قلعه و دژ شود، از عذاب خدا ايمن خواهد شد.
اما اصل حديث طبق بيان امام و مطابق با نقل كتاب ها چنين است:
حدّثنى ابى موسى بن جعفر عن ابيه محمّد بن علىّ عن ابيه علىّ بن الحسين عن أبيه سيّد شباب اهل الجنّة عن أمير المؤمنين (ع) عن رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم قال اخبرنى الرّوح الامين عن اللَّه تقدست اسماؤه و جلّ وجهه:
انّى انا اللَّه لا اله الّا انا وحدى عبادى فاعبدونى و ليعلم من لقينى (جاء خ ل) منكم بشهادة ان لا اله الّا الله مخلصا بها انّه قد دخل حصنى و من دخل حصنى امن عن عذابى ...
شنيدم از پدرم و از پدرش ... تا سلسله سند را رسانيد به امير المؤمنين و رسول خدا و جبرئيل و خداى متعال فرمود: كلمه لا اله الا الله حصار من است. پس هر كس گواهى به آن دهد، داخل حصار من شده است. كسى كه داخل در حصار من شود، از عذاب من ايمن خواهد بود. مركب همايون امام مقدارى حركت كرد. امام (ع) ادامه داد: الا بشروطها و انا من شروطها ؛ اين كه گفته شد كلمه لا اله الا اللَّه قلعه اي است و هر كس داخل آن قلعه شود، ايمن از عذاب خداست ،شرايطى دارد و از جمله شرائط آن اقرار به ولايت و امامت من است. (4)
پي‌نوشت‌ها:
1. طرائف المقال، سيد علي بروجردي، ج2، ص 255.
2. منتهي الامال، شيخ عباس قمي، ج2، ص 503؛ مستدرك سفينة البحار، شيخ علي نمازي، ج2، ص 234؛ مستند الامام الرضا(ع) عزيز الله عطاردي، ج1، ص 61.
3. دكتر عقيقي بخشايشي، چهارده نور پاك، ص 1325؛ شيخ جواد قيومي، صحيفه الرضا فارسي، ص 22؛ حاج حسيين شاكري، موسوعه المصطفي والعتره، ج 12، ص 242 به نقل از امالي صدوق، ص 195.
4. باقري بيدهندي، گنج حكمت يا احاديث منظوم، ص65.

موفق و موید باشید