سوال قرانی

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خداوند متعال در اين آيه و امثال آن در مقام نقل دعاهاي انسان هاي مؤمن است و دعاهاي متعدد ديگري هم كه در قرآن كريم وارد شده در واقع دعاهاي انسان مؤمن است كه خداوند متعال آنها را نقل كرده نه اينكه خداوند متعال خودش براي خودش چنين دعاهايي داشته باشد چنانكه در آيه 201 سوره بقره مي فرمايد:
« وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّار»
«و بعضى از آنها [مردم] مى‏گويند:«پروردگارا! به ما در دنيا نيكى عطا كن! و در آخرت نيز نيكى مرحمت فرما! و ما را از عذابِ آتش نگاه دار»
و يا اينكه در آيه 250 همين سوره مي فرمايد:
« وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرين‏»
« به هنگامى كه آنها (لشكر طالوت و بنى اسرائيل) در برابر جالوت و سپاهيان او قرار گرفتند گفتند: پروردگارا! صبر و استقامت را بر ما فرو ريز و گامهاى ما را استوار بدار، و ما را بر جمعيت كافران پيروز گردان‏»
در مورد آيه مذكور در سؤال هم بايد بگوييم كه اين آيه و آيه پيش از آن كه دو آيه پاياني سور بقره هستند ناظر به كسانى است كه از شنيدن اين جمله كه «اگر چيزى را در دل پنهان داريد و آشكار سازيد خداوند آن را محاسبه كرده و مطابق آن جزا مى‏دهد» نگران شدند و گفتند: هيچ يك از ما از وسوسه‏ها و خطورات قلبى خالى نيست!
اين آيه مى‏فرمايد:« خداوند هيچ كس را جز به اندازه توانايى‏اش تكليف نمى‏كند» «لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها»(1)
سپس مى‏افزايد:« هر كار (نيكى) انجام دهد براى خود انجام داده و هر كار (بدى) كند به زيان خود كرده است» « لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ»(2)
و به دنبال اين دو اصل اساسى (تكليف به مقدار قدرت است- و هر كسى مسئول اعمال خويش است) از زبان مؤمنان هفت درخواست از درگاه پروردگار بيان مى‏كند كه در واقع آموزشى است. براى همگان كه چه بگويند و چه بخواهند.(3)
بنابراين اين آيات از سوي خداوند متعال نازل شده و به طور طبيعي خداوند متعال نمي تواند خودش براي خودش چنين دعاهايي داشته باشد. بلكه اين دعاها، دعاهاي زيبا و كاملي به نقل از مؤمنان است تا آموزشي براي ديگران باشد.
پي نوشت ها:
1. بقره(2) آيه 286.
2. همان.
3. آيت الله مكارم شيرازى، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1374ش، ج‏2، ص 400.

موفق و موید باشید