با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
دين اسلام براي حرام بودن كاري چند شرط گذاشته است، از جمله:
1ـ انجام دهنده بداند كه انجام آن حرام است.
2ـ كار را با اختيار خود انجام دهد.
3ـ آن كار را از روي عمد و قصد مرتكب شود.
اگر يكي از اين شرايط را نداشته باشد، انجام دهنده را گناهكار و مرتكب شونده فعل حرام نمي‌دانند.
بر اساس حديث رفع از پيامبر اكرم (ص): براي انجام دهنده كار حرام وضعيت و حالت، گناه و معصيتي نوشته نمي شود، از جمله آن ها: كارهاي حرام و گناهي است كه از روي اشتباه يا فراموشي انجام گيرد و يا شخص نمي دانسته كه آن كار حرام است، انجام داده باشد.(1) ليكن لازم است اين نكته مورد توجه قرار گيرد كه ندانستن دو حالت دارد. يك وقت شخص نمي داند كه فلان كار حرام و گناه است، اما راه و زمينه براي پرسش و تحقيق فراهم است، خوب چنين شخصي وظيفه اش تحقيق و پرسش است. بايد پيش از اقدام از حلال و حرام، ياصحيح و باطل بودن عمل اطلاعي به دست بياورد، بعدا اقدام كند، در غير اين صورت مقصر است و گناه كرده است. اما اگر راه و زمينه براي پرسش و تحقيق فراهم نباشد، و يا اصلا شخص هيچ احتمال نمي داده كه آن كار حرام باشد ، به اصطلاح در جهل مركب بوده، در اين صورت كه او را اصطلاحا جاهل قاصر مي گويند ، گناهي نكرده است. در صورتي كه شخص جاهل مقصر بوده باشد و يا حتي به هر دليل دانسته گناه و فعل حرامي را انجام داده باشد، بعد متوجه اشتباه خود شده و از كار خود پشيمان است، توبه و استغفار سبب آمرزش و پاك شدن گناه از صفحه دل و نامه عملش مي گردد. موفق باشيد.
پي نوشت ها:
1. وسايل الشيعه 29 جلدي، شيخ حر عاملي، ج 15، ص 369، چاپ مؤسسه آل البيت، قم، سال انتشار 1409ق.
موفق و موید باشید