کیفیت توبه

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پرسشگر گرامي اظهار پشيماني در پيشگاه الهي دستور خاصي ندارد. مهم عزم بر ترك گناه و ندامت و پشيماني دروني است. اگر كسي به اين حالت دست يافت، حقيقت توبه در او محقق شده است و مراتب ديگر توبه براي رسيدن به مراتب بالاتر كمالات است .توبه هر گاه حقيقى و واقعى باشد و از اعماق جان برخيزد و جامع شرايط باشد و واقعاً از گناهى كه مرتكب شده احساس خجلت و ندامت كند و خود را در پيشگاه خدا شرمنده ببيند و در صدد كسب رضاى حق تعالى باشد, مقبول درگاه احديت واقع شده و آثار و بركاتش نمايان مى گردد. هر چند گناه بزرگ يا بسيار باشد. قرآن كريم مى فرمايد: اي بندگان كه بر خود اسراف و ستم كرديد ، از رحمت خدا مأيوس نشويد كه خدا همهء گناهان را مى آمرزد, زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است .(1). توبه حقيقي گناهكار توبه كننده را محبوب خدا مي سازد. قرآن كريم مي فرمايد: «اِنّ الله يحبّ التوابين؛(2) خداوند توبه كنندگان را دوست مي دارد».كسي كه دوست و محبوب خدا شد، خدا عزيزش مي كند؛ همه گناهان كبيره و صغيره او را مي بخشد، چنان كه پيامبر فرمود:«التائب من الذنب كمَن لا ذنب له؛(3) كسي كه از گناه توبه كند (خداوند همه گناهان او را مي آمرزد و) همانند كسي مي شود كه هيچ گناهي نكرده است».
توبه واقعى, پشيمانى و حسرت از كردار و گناه گذشته است كه لازمه آن , عزم بر ترك گناه در آينده و جبران گذشته، اعم از حقوق الهى و حقوق مردمى مى باشد. و براي جبران حقوق مالي و گرفتن رضايت از صاحبان حق بايد اقدام شود. وقتى توبه واقعاً انجام گرفت, به نظر همه علماى اسلام در پيشگاه خداوند مقبول است . براي باز نگشتن به گناه علاوه بر عزم و تصميم بايد در مرحله عمل از هر كاري كه به نوعي مقدمه ان گناه است و شما را نسبت به ان گناه متمايل مي سازد دوري كنيد و اسباب گناه را نيز از دسترس خود خارج سازيد.
در مورد وسواس در توبه بايد بگوييم كه اگر منظورتان اين است كه هر وقت ياد گناه بيافتيد، مجددا توبه كنيد ،اين كار بسيار خوب و سفارش شده است، ولي اگر منظورتان از وسواس اضطراب براي قبولي توبه هست به نحوي كه در روند زندگي اخلال ايجاد كند، اصلا خوب نيست، چرا كه بعد از پشيماني و ترك گناه و توبه واقعي خداوند وعده بخشش داده است و نبايد اضطراب مخل به زندگي ، داشته باشيم.
در مورد ميل دروني به گناه بايد بگوييم اين ميل به گناه در اغلب افراد وجود دارد و تا زماني كه در عمل به گناه كشيده نشده يا در فكر با گناه بازي نشود مشكلي ندارد و توبه را از بين نمي برد. ولي اين ميل اگر در عمل باعث شود مقدمات گناه انجام شود و يا فكر و ذهن به اين گناه مشغول شود ،مطمئنا زمينه از بين رفتن توبه فراهم خواهد شد.
ولي حتي اگر توبه را از بين نبرد ، ميل به گناه خوب نيست، بايد با تفكر در عواقب گناه و آثار مخرب آن ،اين ميل به گناه را از خود دور كنيد و سعي كنيد از گناه متنفر شويد.
موفق باشيد.
پي نوشت ها:
1. سوره زمر(39)، آيه 53.
2. سوره بقره(2) آيه 222.
3. كليني ،اصول كافي، ‏ ترجمه حاج سيد جواد مصطفوى‏، كتاب فروشى علميه اسلاميه ،ج 3، ص 109.

موفق و موید باشید