خودکشی

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خودكشي مي تواند علل و عوامل مختلفي از قبيل روحي و رواني و اقتصادي و سياسي و اجتماعي و... داشته باشد و نمي توان علل و اسباب آن را در چند علت منحصر كرد و لكن علل و عوامل شايع خودكشي عبارتند از نا اميدي و ياس از رحمت خدا، افسردگي و مشكلات روحي و رواني، فقر، رسوايي اخلاقي و سياسي و... كه زشتي اصلي اين عمل هم به خاطر نااميدي از رحمت خداوند و ضعيف دانستن خداوند از حل مشكل است.
در مورد عاقبت اين عمل بايد گفت در روايت آمده : «من قتل نفسه متعمدا فهو في نار جهنم خالدا فيها، قال الله تعالى: وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُم... امام صادق عليه السلام فرمود: هر كس از روي عمد خودكشي كند پس جايگاه ابدي او جهنم خواهد بود، خداي متعال فرموده است: و خودتان را نكشيد ... » (1)
و ناگفته نماند كه آنچه كه در منابع ديني درباره خودكشي و عواقب آن آمده است مربوط به انسان هايي است كه در حالت عادي قرار دارند يعني عاقل و بالغ و مكلف هستند و از روي اختيار دست به خود كشي مي زنند و شامل انسانهايي كه عقل آنها از كار افتاده است و بي اختيار دست به چنين كاري مي زنند نمي شود؛ در نتيجه انسان هاي غير مختار از اين حكم مستثنا هستند. و نيز خلود در اصطلاح ديني در بسياري از موارد به معناي حضور طولاني مدت مي باشد و به معناي ابدي بودن عذاب كه پاياني ندارد نيست.
مرحوم علامه طباطبائي در اين باره مي گويد: با توجه به آياتي همچون إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ" (2) و آيه:" إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً" (3) مى‏توان گفت: هر چند آيه مورد بحث وعده آتش خالد و دائم را مى‏دهد، ليكن صريح در حتمى بودن آن نيست و ممكن است خلود آن بوسيله توبه و يا شفاعت مورد عفو قرار گيرد.(4)
در نتيجه انساني كه دست به خودكشي مي زند. اگر خودكشي او بدون اختيار و از روي عقل نباشد كه اصلا اين احكام شامل او نمي شود و اگر از روي اختيار و عقل اقدام به خودكشي كند در صورتي كه مسلمان و مومن باشد هر چند كه گناهي كبيره مرتكب شده است و عذابي سخت پيش روي اوست اما نمي توان گفت قطعا تا ابد در جهنم نمي ماند و چه بسا خداوند بعد از مدتي، وي را از عذاب ابدي نجات دهد.

پي نوشت ها :
1. شيخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم، دارالرضي، 1406هـ.ق ، ص 276.
2. نساء (4)، آيه48.
3. زمر(39)، آيه 53.
4. علامه طباطبائي، الميزان، ترجمه سيد محمد باقر موسوي همداني، دفتر انتشارات اسلامي، قم،1374ش، ج‏5، ص 63.

موفق و موید باشید