در الکافی، ج 4، ص 52، ح 5 ظاهرا آمده است:
روزی «جمیل» یکی از نزدیکان امام صادق(ع) از ایشان سؤال کرد که منظور پروردگار تعالی از این آیه که می‏فرماید: (هُوَ الّذِی أنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ)؛[35] او کسی است که آرامش را بر دل مؤمنین فرو می‏فرستد، چیست؟ امام(ع) در پاسخ فرمود: «مقصود از سکینه، ایمان است».
سوال : با توجه به مطلب بالا، ایمان در دل داشتن اختیاری نیست و خدا باید در قلب قرار دهد؟

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

پرسشگر محترم ايمان و كفر اختياري است و اگر اختياري نباشد ديگر احتياج به فرستادن پيامبران و كتاب هاي آسماني نيست و پيامبران موظف نمي شوند براي دعوت انسان ها اين همه تلاش كنند و رنج بكشند.
در آيات فراواني از قرآن، انسانها به اجتناب از كفر و انكار و به ايمان آوردن و پذيرفتن حق دعوت شده اند و اگر ايمان و كفر اختياري نبود ديگر اين دعوت و امر و نهي معنا نداشت.
البته ايمان مراحل و مراتبي دارد كه مراحل و مراتب بالاي آن اعطايي است و از جانب خداوند بر قلب افرادي كه صلاحيت دارند و درمراتب قبل پا مي فشارند، نازل مي شود.
سكينه كه مرحله فوق العاده بالايي است، از جانب خدا بر قلب مؤمناني كه بر ايمان استوارند و صبر و تحمل مي ورزند، نازل مي شود و هدايت پاداشي اي است كه نصيب مؤمنان استوار مي شود. به آيات نزول سكينه توجه كنيد:
هُوَ الَّذي أَنْزَلَ السَّكينَةَ في‏ قُلُوبِ الْمُؤْمِنينَ لِيَزْدادُوا إيماناً مَعَ إيمانِهِمْ (1)
او كسى است كه آرامش را در دلهاى مؤمنان نازل كرد تا ايمانى بر ايمانشان بيفزايند
أَنْزَلَ اللَّهُ سَكينَتَهُ عَلى‏ رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ (2)
سپس خداوند «سكينه» خود را بر پيامبرش و بر مؤمنان نازل كرد.
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكينَتَهُ عَلى‏ رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى‏ وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها.(3)
خداوند آرامش و سكينه خود را بر فرستاده خويش و مؤمنان نازل فرمود و آنها را به حقيقت تقوا ملزم ساخت، و آنان از هر كس شايسته‏تر و اهل آن بودند.
اين آيات صراحت دارند كه خداوند سكينه و اين مرحله خاص ايماني را بر قلب مؤمنان نازل مي كند تا بر ايمان آنان افزوده گردد و سكينه بر قلب كساني نازل مي شود كه ايمان آورده و ملازمت بر تقوا داشته باشند.
پي نوشت ها:
1. فتح (48) آيه 4.
2. توبه (9) آيه 26.
3. فتح (48) آيه 26.
موفق و موید باشید